Copyright © by Beniamin Muszyński, 2012.

Copyright © for this edition by Masz Wybór, 2017.

Autor: Beniamin Muszyński

Tytuł: Tło

Grafiki: Martyna Szczykutowicz [okładka], Urszula Michalska [ilustracja po stronie tytułowej]

Korekta: Justyna Anna Maksoń

Redaktor techniczny: Beniamin Muszyński (wersja PDF, MOBI), Mikołaj Kołyszko (wersja EPUB)

Testy: Mikołaj Kołyszko

W niniejszej publikacji wykorzystano czcionkę Old Standard zaprojektowaną przez Alexeya Kryukova. Czcionka użyta zgodnie z licencją Open Font Licence.

Niniejsza publikacja nie może być modyfikowana ani odsprzedawana bez pisemnej zgody Wydawcy. Dozwolone jest jej kopiowanie, dystrybucja bezpłatna na licencji freeware oraz druk na papierze w dowolnej liczbie egzemplarzy.

Wydawnictwo Wielokrotnego Wyboru

(grupa nieformalna)

www.masz-wybor.com.pl

wydawnictwo@wydawnictwoww.pl

Wydawca oficjalny:

Redaktor Naczelny:

Beniamin Muszyński

ul. Sadowa 13/34

38-500 Sanok

www.masz-wybor.com.pl

magazyn.masz.wybor@gmail.com

ISBN 978-83-946213-9-1

Wydanie III (poprawione)

Nakładem Wydawnictwa Wielokrotnego Wyboru ukazały się dotąd następujące pozycje [stan na Lipiec 2019]:

Gry książkowe:

1. Szklana Twarz, Beniamin Muszyński. Fantastyka.

2. Zaginiony, Beniamin Muszyński. Horror.

3. Tajemne Oblicze Świata, Mikołaj Kołyszko. Horror.

4. Janek – Historia Małego Powstańca [wersja I], Beniamin Muszyński, dr Maciej Słomczyński. Edukacyjna.

5. Pokuta, Beniamin Muszyński. Thriller.

6. Tajemne Oblicze Świata II: Piekielny Szyfr, Mikołaj Kołyszko. Horror.

7. Tło, Beniamin Muszyński. Fantastyka/Społeczna.

8. Uwikłana, Beniamin Muszyński. Sensacja.

9. Incydent, Beniamin Muszyński. Horror.

10. Przesyłka, Michał Ślużyński. Fantastyka.

11. Callista, Przemysław Pociecha. Fantastyka/Baśń.

12. Prywatne Śledztwo, Beniamin Muszyński. Detektywistyczna/Historia alternatywna.

13. Marsz Hańby, Piotr Bąkowski. Fantastyka/Historia.

14. Marcewo, Beniamin Muszyński. Sensacja.

15. Plaga, Beniamin Muszyński. Sensacja/Weird fiction.

16. Wilcza Siostra, Ewa Bednarek, Dominik Matusiak. Dark fantasy.

17. Afrykański świt, Beniamin Muszyński. Przygodowa.

18. Za wszelką cenę, Adam Jankowski. Katastroficzny.

19. Pompeja, Wojciech Kowalczyk. Wojenna.

20. Ten Dom, Agnieszka Wiatrowska. Horror.

21. Chwała, Beniamin Muszyński. Fantastyka/Społeczna.

22. Ostatni kurs, Beniamin Muszyński. Przygodowa.

23. Dinara: Prastare szczyty, Beniamin Muszyński. Przygodowa.

24. Oni, Beniamin Muszyński. Edukacyjna.

25. Jestem, Beniamin Muszyński. Weird fiction

26. Pierścień lorda Hatifnata, Andrzej Betkiewicz. Fantastyka.

27. Amelia, Dominik Matusiak. Thriller.

28. Koniec, Dominik Matusiak. Horror.

29. Ręka Pana, Paweł Bogdaszewski. Horror.

30. Vae victis, Beniamin Muszyński. Fantastyka.

31. Skafander, Paweł Bogdaszewski. Horror.

32. Akty (samo)zagłady człowieka (nad)wrażliwego, Beniamin Muszyński. Weird fiction.

Inne:

1. Przebudzenie, Beniamin Muszyński. Opowiadanie [Weird fiction].

2. Groza jest święta, Mikołaj Kołyszko. Rozprawa naukowa.

3. Witraż, Beniamin Muszyński. Zbiór opowiadań [Groteska, Fantastyka, Horror, Weird fiction].

4. Hipoteza, Beniamin Muszyński. Powieść [Postapokalipsa].

5. Fantasmagorie, Beniamin Muszyński. Powieść [Groteska, Weird fiction].

We współpracy:

1. Moja Mała Trylogia, Beniamin Muszyński. Zbiór powieści [Political fiction, Weird fiction].

2. Dziecięce koszmary i fantazje, H. P. Lovecraft (tłum. Mikołaj Kołyszko, Radosław Jarosiński). Zbiór opowiadań [Weird fiction].

Beniamin Muszyński

Tło

Dla niewiernej S.

Spis treści:

Przedmowa autora

Cykl Megiddo

Wprowadzenie

Uwikłany

Na własny rachunek

Epilog

Przedmowa autora [do wydania II, które ukazało się w druku dzięki dobrej woli i wsparciu użytkowników serwisu www.wspieram.to]

Tę grę książkową pisałem latem i jesienią 2011 roku. Tworząc ją, „szukałem perły”, chciałem, by spośród wszystkich napisanych przeze mnie gier książkowych znajdowała się ta jedna, o której mógłbym powiedzieć „to mój as, mój medal”. Dążyłem do stworzenia poważnego utworu interaktywnego, który poruszałby na tyle istotne kwestie i wymuszał takie wybory moralne, aby uciszyć głosy malkontentów twierdzących z uporem osła, że gry książkowe literaturą nie są i być nie mogą. Chciałem, żeby Tło nie zapraszało czytelnika do przygody w stylu Fighting Fantasy, ale pozwoliło mu odbyć pewną drogę, w której nie byłby istotny sam cel, ale właśnie sama wędrówka. Bo w przeciwieństwie do poprzednich projektów, w Tle bohatera nie determinował żaden, wspólny dla całego utworu, cel. Zmieniał się otaczający go, pochłonięty rewolucją, świat, a on musiał reagować na to w dwóch płaszczyznach, jako człowiek i jako artysta.

Tło było pierwszą grą książkową, którą nasze wydawnictwo przygotowało do sprzedaży (w postaci elektronicznej). Przyznaję też, że miałem spore obawy, czy właśnie ten projekt się do tego nadaje, bowiem Tło nie było tak napisane, by każdemu miłośnikowi gier paragrafowych na 100% się spodobało. To nie była „gra na wolną chwilę”, ale tekst, nad którym warto było trochę pomyśleć w skupieniu.

Ale Mikołaj był uparty. Powiedział, że właśnie dlatego ten utwór najlepiej nadaje się do sprzedaży – bo jest na tyle wartościowy, że warto za niego zapłacić. Nawiązaliśmy współpracę z Wolnymi Ebookami (prowadzonymi jeszcze wówczas przez Rafała Kotyrbę), udostępniając na nich tą grę książkową do sprzedaży i przeżyłem swój pierwszy szok. Tło w mniej niż miesiąc stało się numerem 1 na liście bestsellerów tego portalu. Sukces był tak duży, że niedługo potem gra została dołączona do drugiej edycji Cyfrowej Kultury. To był sukces, ale niestety rynek ebooków w Polsce jest malutki, więc zarobione na książce pieniądze nie umożliwiły nawet pokrycia kosztów pracy i produkcji tego dzieła (jak to określił Mikołaj w wywiadzie dla Esensji, „to dalej nie zapewniałoby funduszy, które wystarczyłyby na życie choćby jednej osobie powyżej granicy materaca pod mostem”). Mimo to ten wynik pokazał, że ludzie potrafią cenić gamebooki, które mówią o ciężkich decyzjach, o problemie wartości, o dramacie zwykłego człowieka rzuconego w wir historii. Słowem, pokazaliście klasę!

Jakby tego było mało, recenzje Tła ukazały się w Gamblerze, Grach bez prądu, na portalu Lubimy Czytać, później też na Paragrafce, a jeden polterowicz, zniesmaczony trochę tym, że redakcja literacka portalu nie odpowiedziała na jego propozycję napisania jednej dla nich, opublikował ją na swoim polterowym blogu.

Ponadto na przełomie roku 2013 i 2014 książka ta mogła przyczynić się do jeszcze jednego, większego sukcesu. Znanym naszej redakcji rodzicom urodził się synek, dzielny Julian; niestety z ciężką chorobą serca. Potrzebował operacji, pilnie, polska służba zdrowia nie mogła jej zagwarantować w odpowiednim terminie, ale można było jej dokonać w Niemczech. Koszt: prawie 150 000 zł. Przyłączyłem się do akcji zbierania pieniędzy na ten cel, udostępniając Tło i Marcewo na licencji donationware tak, że każdy ściągający ją czytelnik był zobligowany do przekazania 10 PLN na operację chłopca. Nasza redakcja obawiała się, że może się nie udać uzbierać całej sumy i prawdę mówiąc, obawialiśmy się najgorszego, ale nie zmieniło to naszej decyzji o dołączeniu do walki o życie chłopca. Całe szczęście wygrał jasny scenariusz, udało się uzbierać pieniądze, a Julian żyje i jest dobrze rozwijającym się, bardzo radosnym niemowlakiem. W tym wielkim sukcesie Tło miało swój skromny udział, to naprawdę niesamowite uczucie.

Sukces Tła był dla mnie sporym zaskoczeniem. I uważam, że na tle innych, polskich gamebooków wydanych do tej pory mój projekt zdecydowanie się wyróżnił. Po raz pierwszy od pięciu lat, gdy zacząłem przygodę z grami książkowymi, poczułem się naprawdę doceniony jako pisarz. A wczoraj dotarła do mnie ta piękna wiadomość, dowiedziałem się, że Tło ukaże się profesjonalnie w druku. Stało się! Dziękuję Wam, Czytelnicy, za wsparcie dla mnie i całej naszej redakcji. Nie mogło być lepszej pory dla tego wydarzenia, Tło w druku to jasny promyk, którego rozpaczliwie potrzebowałem w mrokach ogarniających ostatnie miesiące mego życia. Dziękuję!

Beniamin Muszyński

Kraków, 1 kwietnia 2014

Cykl Megiddo

Szklana Twarz, powstała w 2009 roku, to pierwsze ogniwo Cyklu Megiddo, w skład którego wchodzi również powieść Megiddo, opowieść o władzy oraz gra książkowa Tło.

Wszystkie pozycje cyklu łączą się fabularnie, bowiem akcja Tła ma miejsce ponad pięćset lat po wydarzeniach opisanych w Megiddo, natomiast Szklana Twarz przybliża nam realia świata, w którym toczy się akcja całej Trylogii. Jak wskazuje nazwa, punktem wspólnym dla tych utworów jest Megiddo – w początkowym etapie zrujnowane, zamieszkane przez wyrzutków społeczeństwa miasto na wschodniej rubieży królestwa.

Uniwersum, w którym toczy się akcja wszystkich wymienionych dzieł, to świat alternatywny, którego rozwój technologiczny stoi mniej więcej na poziomie naszego późnego średniowiecza (w przypadku Szklanej Twarzy i Megiddo) oraz rewolucji przemysłowej przełomu XVIII i XIX wieku (w przypadku Tła). Nie istnieje tu magia czy inne nadprzyrodzone siły, chociaż potężna kasta kapłanów (nieprzypominająca jednak pogańskich lub chrześcijańskich duchownych, lecz świeckie zgromadzenie naukowe) zazdrośnie strzeże niezwykle zaawansowanej wiedzy technicznej utrwalonej w licznych księgach przez tajemniczych Starożytnych, wspólnych przodków wszystkich ludów zamieszkujących Kontynent.

Nie wiadomo jeszcze, czy autor poprzestanie na trylogii, czy też w przyszłości pozwoli wrócić czytelnikom do wykreowanej przez siebie rzeczywistości. Niemniej ten niezwykle interesujący świat zasługuje na poznanie przez szerokie grono odbiorców.

Wprowadzenie

Oto oddaję w Twoje ręce grę książkową. Co to oznacza? Otóż przyjdzie Ci dzielić na czas lektury podwójną rolę: bohatera i czytelnika zarazem. Opowieść, którą dla Ciebie przygotowałem opowiesz sobie na różne sposoby, w zależności od podjętych decyzji. Abyś w pełni zrozumiał, jak grać – czytając, zapoznaj się z poniższymi wytycznymi.

Zasady nie są trudne, ich pojęcie z pewnością nie sprawi Ci żadnego problemu. Na początku uzbrój się w kawałek kartki i coś do pisania, to jedyne „wymagania sprzętowe” (prócz chwili wolnego czasu, rzecz jasna). Całość podzielona jest na rozdziały, te zaś dzielą się na poszczególne paragrafy. Nie czytasz ich według kolejności numeracji! W każdym paragrafie znajdziesz jeden (lub kilka do wyboru) odnośników do innych paragrafów. Podejmujesz decyzję, którą z dróg chcesz obrać i udajesz się do wskazanego numeru.

Podczas lektury niejednokrotnie spotkasz się z następującym zapisem: (U#n), gdzie „n” zastępować będą różne liczby. Skrót ten oznacza, że w danym paragrafie właśnie uzyskałeś Informację oznaczoną stosownym numerem (#). Może też zdarzyć się tak, że oznaczenie to pojawi się przy jednej z linii dialogowych, co znaczy, że jej wybór oznacza uzyskanie danej informacji. Zapisuj je na kartce, przydadzą Ci się podczas dalszej gry, bowiem dostęp do niektórych paragrafów zależny będzie od numeru posiadanych Informacji. Nie musisz jednak zebrać wszystkich numerów, jest to zresztą niemożliwe, ponieważ niektóre z nich przypisane są do wzajemnie wykluczających się ścieżek fabularnych. W zależności od podjętych przez Ciebie decyzji w pewnym momencie fabuły przyjdzie Ci z nich skorzystać, bądź też ukończysz grę w ogóle nie zwracając uwagi na to oznaczenie.

To by było na tyle, jeśli chodzi o zasady. Jeśli uznasz, iż jesteś gotów do podjęcia wyzwania, przejdź do Paragrafu 1. Życzę powodzenia!

1 (Uwikłany)

Przed trzema dniami skończyłeś trzydzieści sześć lat i właściwie nie osiągnąłeś wiele. Owszem, jako malarz możesz poszczycić się pewnym rozgłosem, ale nigdy nie zdobyłeś sławy godnej mistrza. Dobrze malujesz i nieźle żyjesz, jak wielu ludzi w tym fachu przed Tobą. Mimo niezwykłości swojej profesji, wciąż czujesz się „jednym z wielu”. Świadomość własnej przeciętności od lat spędza Ci sen z powiek.

Jest południe jesiennego dnia, kiedy siedzisz na dość wysokim murze ze szkicownikiem w ręku, uważnie wpatrzony w spektakl rozgrywający się tuż pod Tobą. Spoglądasz zniecierpliwiony w dół. Tłum szczelnie wypełnia niemal każdy metr owalnego, brukowanego placu, największego w przemysłowym, najbardziej wysuniętym na wschód mieście cesarstwa – Bater. Ludzie tłoczą się wokół wąskiej ścieżki, od której oddziela ich kordon strażników miejskich uzbrojonych w długie, metalowe pręty. Mężczyźni napierają brutalnie na gawiedź, poszerzając drogę dla nadciągającego orszaku. W paradnym stroju, na potężnym, białym koniu jedzie dumnie syn cesarza. Co pewien czas schyla się do sakw uczepionych po obu stronach siodła, czerpiąc stamtąd złote monety, aby zasypać nimi to jedną, to drugą stronę wiwatującego motłochu. Przed nim i za nim jedzie po czterech gwardzistów ze straży przybocznej z dłońmi na rękojeściach rewolwerów. Jeden z nich, jadący za następcą tronu, dobywa właśnie broni, wywołując tym falę pełnych zaniepokojenia pomruków. Wszyscy rozglądają się wokół, poszukując tego, co wzbudziło podejrzliwość ochroniarza. Z rozbawieniem oglądasz morze głów zerkających to w jedną, to w drugą stronę. Wtedy, podobnie jak wszyscy zgromadzeni, nieruchomiejesz wpatrzony w płynny ruch dłoni gwardzisty. Mężczyzna odciąga kurek broni, celuje i strzela, powtarzając tę czynność jeszcze dwa razy, nim spada na niego grad kul oszalałych z wściekłości współtowarzyszy. Myślisz, że dla umierającego zabójcy ból nie ma już znaczenia, jego pociski sięgnęły celu, tworząc krwawe plamy na nieskazitelnie białym stroju następcy tronu. Ciałem delfina wstrząsa dreszcz, nim bezwładnie upada na bruk. Spłoszony biały koń pędzi przed siebie, pogłębiając tylko wszechobecny chaos. Chowasz szkicownik i zeskakujesz z murku, opętany, jak zapewne większość zgromadzonych tu ludzi, jedną myślą – co dalej? Co się stanie, jeśli jedyny spadkobierca cesarstwa nie przeżyje tego zamachu? Jego sędziwy ojciec nie pocznie kolejnego syna, a rodzina cesarska jest słaba, wyniszczona wieloletnimi konfliktami. Ruszasz przed siebie, myśląc już o obrazie, który chcesz stworzyć.

Nagle w tłumie pędzących we wszystkie strony ludzi dostrzegasz wysoką, dojrzałą kobietę, którą brutalnie szarpie jeden ze strażników. Nieznajoma obraca się w Twoją stronę, krzyżujecie spojrzenia i wiesz już, że w pewien sposób zostałeś wplątany w tę sprawę. Przestajesz być anonimowym widzem. W jej surowym spojrzeniu dostrzegasz wyraźną prośbę o interwencję (29). Chęć pomocy kłóci się ze zdrowym rozsądkiem, który nakazuje Ci jak najszybciej opuścić to miejsce (42). Szybko podejmujesz właściwą, Twoim zdaniem, decyzję.

2 (Uwikłany)

(U#5)

Próbujesz przedrzeć się w stronę trybuny, ale groźne pomruki tłumu studzą Twoje zapędy. Robotnicy okazują Ci jawną wrogość, lada chwila ich pogróżki mogą ustąpić miejsca rękoczynom. Postanawiasz jak najszybciej opuścić tę okolicę. Omiel, w przeciwieństwie do Ciebie, jest tu całkowicie bezpieczny. Prawie udaje Ci się wyrwać z duszącego uścisku tłumu, gdy w oddali dostrzegasz krewniaka obejmującego jakąś kobietę, w której rozpoznajesz nieznajomą awanturującą się na placu, tuż po zamachu na cesarskiego syna. Para znika za zakrętem, a Ciebie znów pochłania falujący tłum. Kiedy nareszcie opuszczasz jego objęcia, natychmiast ruszasz ku uliczce, w której zniknął Twój siostrzeniec. Jest pusta.

Odchodzisz z poczuciem klęski, zastanawiając się, jak siostra przyjmie Twoje niepowodzenie. Przynajmniej ustaliłeś coś interesującego, chociaż nie masz szczególnej ochoty przysparzać siostrzeńcowi problemów. Powiesz jego matce, że po prostu nie znalazłeś młodzieńca, to wszystko (70).

3 (Uwikłany)

– W takim razie zapraszam do dzielnicy robotniczej, jeśli się pan nie obawia, na Plac Hutniczy. O dwudziestej odbędzie się tam wiec technokratów.

Starając się ukryć emocje, odpowiadasz spokojnie:

– Pomyślę nad tym.

– Ja w każdym razie tam właśnie spędzę dzisiejszy wieczór. Do widzenia panu.

Żegnasz się z nieznajomą i natychmiast ruszasz w stronę swojego domu. Skoro masz udać się do serca dzielnicy robotniczej, to musisz zmienić ubiór na jakiś mniej rzucający się w oczy. Powoli ogarniają Cię złe przeczucia. Jak robotnicy fabryczni zareagują na słowa znanych z zamożności technokratów? Boisz się, iż Twoja siostra mogła mieć rację i Omielowi, jak również Tobie samemu, tego wieczoru naprawdę może grozić poważne niebezpieczeństwo (38).

4 (Uwikłany)

– Bardzo nisko cenisz sobie siostrzeńca. Nie jest tak naiwny jak ci się wydaje. Owszem, spodobał mi się od samego początku, zarówno jako człowiek, jak i mężczyzna, ale nie próbowałam zaciągnąć go do łóżka. Właściwie robiłam wszystko, żeby zachować pomiędzy nami odpowiedni dystans.

– Bez rezultatu, jak widzę.

– Nie kpij, proszę. Nadchodzą zmiany, w najbliższym czasie my, technokraci, zostaniemy poddani próbie. Ludzie szczerze nas nienawidzą, czeka nas albo chwalebny marsz po władzę, albo całkowite wyniszczenie. Naprawdę wolałabym, żeby Omiel nie był tak aktywny. Nawet jeśli kiedyś podążał za technokratami z mojego powodu, to teraz działa przede wszystkim dla sprawy. Kto wie, może gdybym teraz kazała mu wybrać między frakcją a mną, to zostałabym sama.

– Chyba zaczynasz rozumieć.

– Co?

– To, do czego doprowadziłaś. Wplątałaś Omiela w coś, co go przerasta. Nawet ja wiem, co się teraz święci. Jeśli nie zyskacie władzy legalnie, sięgniecie po nią siłą. Mogę zaakceptować siostrzeńca jako wiecowego mówcę, ale nie buntownika z rewolwerem w dłoni strzelającego do straży miejskiej czy wojska.

– Nadal nie rozumiesz...

– Nie wiem, czy naprawdę nie widzisz tego, do czego zmierza twój ruch, czy tylko nie chcesz przyjąć tego do wiadomości.

– Dlaczego tak ciężko pogodzić ci się z myślą, że to my mamy rację?

– Dążycie do powrotu dyktatury kapłanów.

– Uważasz, że nasza ojczyzna jest teraz w dobrej kondycji?

– Nie. Widzę wszystkie wypaczenia, o których krzyczycie. Władza cesarska jest słaba, każdy to wie. Ale chorego człowieka się leczy, a nie zabija, żeby zastąpić go kimś, podobno, zdrowym.

– Czasem najlepsze co możemy dla kogoś zrobić, to ulżenie w cierpieniu.

– Widzę, że nie dojdziemy do porozumienia – stwierdzasz ponuro. (36)

5 (Uwikłany)

(U#2)

Ruszasz wprost do siebie, przez moment kątem oka dostrzegając kobietę, której pomogłeś. Jednak gdy rozglądasz się w jej poszukiwaniu, znika gdzieś w tłumie. A może w ogóle za Tobą nie szła? Nie chcesz teraz o tym myśleć, i tak masz do siebie pretensje, że wmieszałeś się w nie swoje sprawy. W dzisiejszych czasach pomoc nieznajomym może być równie niebezpieczna jak nocna wycieczka do dzielnicy robotniczej. Przyspieszasz kroku, uważnie obserwując rozlewającą się po mieście panikę (54).

6 (Uwikłany)

Rozglądasz się za kimś, kto nie jest zajęty rozmową ani nie wygląda zbyt groźnie. W końcu namierzasz wzrokiem odpowiedniego kandydata i zapytujesz uprzejmie:

– Proszę mi wybaczyć, czy mógłby mi pan coś wyjaśnić?

Rosły mężczyzna obrzuca Cię niezbyt przychylnym spojrzeniem, rzucając krótkie:

– Pytaj.

– Dziękuję. Dlaczego technokraci zwracają się do was, robotników? Przecież w przeszłości kapłani, których popierają, wykorzystywali ludzi takich jak wy do ciężkiej pracy.

– Tacy jak my, czyli normalni ludzie ciężko pracujący, żeby wyżywić rodziny, właśnie teraz są wykorzystywani. I czy kogoś to obchodzi? Nie! Co z tego, że kapłani sto czy dwieście lat temu wykorzystywali ludzi? Kiedyś słuchałem, jak pewien technokrata czytał nam zapiski z kroniki historycznej o tej strasznej, niewolniczej pracy dla kapłanów. Chciałbym być teraz tak wykorzystywany! Mieliśmy pracę, za którą nam płacono, dostawaliśmy porządnie jedzenie i mieszkaliśmy właśnie w tych częściach miasta co teraz, ale za darmo! O, cicho! Patrz na trybunę. Zaraz będzie mówił ten świetny młodzieniec, to dopiero mądry człowiek (56)!

7 (Uwikłany)

Zastanawiasz się, gdzie mógłby się odbyć wiec technokratów, ale żadne konkretne miejsce nie przychodzi Ci do głowy. Największy plac w mieście oczywiście nie wchodzi w grę – nawet tak zawzięci przeciwnicy cesarstwa jak technokraci nie poważyliby się przemawiać tam, gdzie przed paroma godzinami strzelano do następcy tronu. Większość ludzi uważa, że to właśnie oni stali za zamachem. Mimo wszystko mógłbyś zajrzeć w okolice placu, tam bowiem mieści się biuro informacyjne (66) frakcji. O ile nadal jest otwarte, w co wątpisz. Równie dobrze mógłbyś poszukać plakatów (69) informujących o nadchodzącym spotkaniu. W ciągu tego roku widziałeś już kilka podobnych obwieszczeń. Cokolwiek zdecydujesz, przyniesie to więcej korzyści, niż stanie na środku ulicy i daremne rozmyślania. Czas nagli, musisz działać!

8 (Uwikłany)

– Azua... – mamrocze półprzytomnie Omiel.

– Jej już nie pomożemy. Zabieram cię stąd!

Zarzucasz wciąż broczącego krwią siostrzeńca na plecy i ruszasz ku drugiemu wyjściu. Wybiegasz na ulicę, dziękując z całego serca głupocie strażników, którzy nie obstawili porządnie budynku. Słabnący z chwili na chwilę młodzieniec szepcze Ci do ucha jakiś adres, dodając, że chodzi o dzielnicę robotniczą (A).

A

Gdy skręcasz w kolejną przecznicę, Twój krewniak jest już nieprzytomny. Tymczasem nad miastem wyraźnie widać złowrogą łunę. Bater płonie. Zewsząd dochodzą Cię, bliższe lub dalsze, odgłosy wystrzałów, ludzkie krzyki i rżenie spłoszonych koni. Jeden z nich omal Cię nie tratuje. Na ulice wylega rzesza ludzi – w większości to drobni przestępcy, fanatycy polityczni albo żądna wrażeń młodzież ze wszystkich warstw społecznych. Im bliżej jesteś dzielnicy robotniczej, tym więcej spotykasz ludzi. Straży miejskiej nigdzie nie widać, jej miejsce zajęli uzbrojeni w co się tylko da cywile. Przypuszczasz, że strażnicy zajęci są chronieniem budynków administracyjnych i domów najbogatszych mieszkańców. Wyrzucasz sobie, że nie pobiegłeś od razu do pałacyku swojej siostry, ale teraz nie możesz już zawrócić. Słaniając się na nogach, ugięty pod dokuczliwym ciężarem bezwładnego ciała, docierasz w końcu na właściwą ulicę i szybko znajdujesz wskazany przez Omiela numer domu. Łomoczesz co sił w drzwi, które, o dziwo, dość szybko zostają otwarte. Na progu stoi starszy mężczyzna ubrany w skrwawiony fartuch lekarski. Zerka na Twój „ładunek” i rzuca stanowcze:

– Wejdź! (62)

9 (Uwikłany)

Twoje obawy, na szczęście, nie sprawdzają się. Młody organizm dość szybko daje sobie radę z raną i już po kilkunastu godzinach młodzieniec jest w pełni przytomny, chociaż niezwykle osłabiony. Widząc, że Twoja obecność nie jest już więcej potrzebna, ruszasz ku drzwiom. Azua odprowadza Cię kawałek, mówiąc:

– Dziękuję, że zostałeś z nami tyle czasu.

– To przecież mój siostrzeniec. W każdym razie, co teraz zamierzacie?

– Poczekać kilka dni i wyjechać.

Kiwasz ze zrozumieniem głową, nie zdradzając, co sądzisz o tym pomyśle. Nie lubisz, gdy ktoś wtrąca się do Twojego życia, toteż niechętnie ingerujesz w cudze. Masz nadzieję, że ostatnie wydarzenia podziałały na parę kochanków jak swego rodzaju test. Skoro nadal chcą być razem, to najwyraźniej ten dziwaczny związek ma jakieś szanse powodzenia. Żegnasz się z Omielem i wracasz do siebie. Masz przecież ważny obraz do namalowania! (39)

10 (Uwikłany)

– Zgadzam się. Zresztą, pewna doza podejrzliwości tylko dobrze o panu świadczy.

– Tak pani uważa?

– Tak. Brak czujności zniszczył nasz kraj.

– Myślę, że dzisiejsze strzały go obudzą.

– Dokładnie! Tylko co dalej?

– Nie wiem, nie znam się na polityce. Wiem tylko to, co usłyszę albo przypadkiem przeczytam w gazecie. Ostatnio najgłośniej zrobiło się o technokratach.

– To najsilniejsza grupa opozycyjna od czasów transformacji Imperium w cesarstwo. Co pan o nich myśli?

– Zależy im na władzy, jak każdej frakcji. To wszystko. (71)

– Znam tylko plotki, a to nie wystarczy do wyrobienia sobie opinii. (3)

– Słyszałem o nich wiele dobrego. (14)

11 (Uwikłany)

– Zajmę się tym, ty wracaj już do siebie. Wyglądasz okropnie!

Niechętnie dziękujesz za pomoc w opuszczeniu aresztu i ruszasz do siebie, na każdym kroku widząc efekty stłumienia robotniczego marszu w postaci ścian naznaczonych śladami po kulach, rozlanej po bruku krwi i leżących gdzieniegdzie bezwładnie ciał pobitych, a może już nawet martwych, protestujących. Gdy w końcu docierasz do siebie, z trudem jesteś w stanie opanować spazmatycznie drżenie dłoni. Nieprędko zapomnisz o tej nocy...

Azua odwiedza Cię dzień później, dziękując za pomoc i oznajmiając, że na jakiś czas musi opuścić miasto. Prosi też, żebyś potajemnie przekazał Omielowi pozdrowienia oraz wytłumaczył mu, iż na razie muszą o sobie zapomnieć, chociaż ich drogi na pewno jeszcze się skrzyżują. Powinni skupić się na sprawie.

– Uczucia jednostek muszą w tych czasach być podporządkowane sprawom nadrzędnym – stwierdza patetycznie kobieta.

Każesz jej wynieść się w cholerę ze swojego domu i, jeśli ma odwagę, wyznać to wszystko swojemu kochankowi podczas rozmowy twarzą w twarz.

– To zabawne – stwierdza rozmówczyni, stojąc już na progu. – Marzę o obaleniu cesarstwa i ocaleniu kraju, a nie mam odwagi spojrzeć w ufne oczy tego młodzieńca i powiedzieć mu, że to koniec.

– Powodzenia – rzucasz za oddalającą się kobietą.

Czujesz ulgę, że ta sprawa przestaje Cię wreszcie dotyczyć. Przynajmniej do pewnego stopnia. (39)

12 (Uwikłany)

Stajecie przed bramą do posiadłości Twojej siostry. Dwupiętrowy, otoczony małym parkiem pałacyk na obrzeżach miasta odgradza od ulicy wysoka, żelazna brama wyposażona w ozdobny, pozłacany dzwonek. Omiel chwyta za łańcuszek i pociąga go energicznie kilka razy, pytając Cię:

– Wstąpisz?

– Mam wrażenie, że chcesz raczej wiedzieć, czy powiem twojej matce, co widziałem.

– To prawda. Mam zamiar skłamać jej, że spędziłem wieczór ze znajomymi.

– A ja znalazłem cię w jednej z gospód.

– Dokładnie.

– To twoje życie. Nie będę sprawiał ci niepotrzebnych kłopotów, ale nie zamierzam kłamać. Wracam do siebie, a ty mów matce, co chcesz. (40)

– Przykro mi, sprawa jest zbyt poważna, żebym milczał. Zresztą, skoro naprawdę wierzysz w sprawę technokratów, nie powinieneś ukrywać swoich przekonań przed matką. (46)

13 (Uwikłany)

Młodzieniec cały dzień walczy o życie. Ostatecznie jego młody organizm, z wielkim trudem, pokonuje czyhającą nań śmierć. Po w miarę spokojnej nocy ma na tyle sił, że podejmujesz ryzyko przetransportowania go do domu matki.

Z przytłaczającym ciężarem zarzuconym na plecy, ruszasz przez zrujnowane ulice, pełne uwijających się przy pracach porządkowych ludzi. Gdy docierasz do swojej siostry, nieszczęśliwa kobieta pada zemdlona na posadzkę.

Przez następne dni Omiel dochodzi do siebie pod czujnym okiem wynajętych przez matkę medyków. Już teraz wiesz, chociaż nie dzielisz się z nikim swoimi przemyśleniami, że jego ciało wyjdzie z tego bez szwanku, lecz umysł przez lata nosić będzie straszne piętno. Azua najwyraźniej była prawdziwą, pierwszą miłością młodego technokraty, który teraz popada w całkowitą apatię, stając się bezwolną marionetką w troskliwych rękach swojej matki (39).

14 (Uwikłany)

(U#3)

– Pogłoski mogą być mylne. Jeśli chce pan opierać się na faktach, zapraszam do dzielnicy robotniczej. Dziś o dwudziestej, na Placu Hutniczym, odbędzie się wiec technokratów. Przyjdzie pan?

– Tak – odpierasz bez namysłu.

– W takim razie będę pana usilnie wypatrywać. Do zobaczenia wieczorem.

Kobieta obdarza Cię na pożegnanie promiennym uśmiechem i znika w tłumie. Zadowolony, ruszasz w drogę powrotną do domu. Skoro wiec ma odbyć się w dzielnicy robotniczej, musisz zmienić strój. Nie wiesz, dlaczego wybrano właśnie to miejsce, lecz najwyraźniej przyświecał temu jakiś praktyczny cel. Niestety, nie zwiastuje to niczego dobrego zarówno dla Omiela, jak i Ciebie. To niebezpieczna dzielnica, a szczególnie dla syna znienawidzonej za swoje skąpstwo właścicielki większości dużych fabryk (38).

15 (Uwikłany)

Natychmiast wpuszczasz do środka trupiobladego Omiela, wspartego na ramieniu umazanej krwią kobiety, w której rozpoznajesz awanturniczkę z placu, która dała o sobie znać tuż po zamachu na delfina. Młodzieniec dostał postrzał w bark, jego towarzyszka jest w znacznie gorszym stanie. Gdy się odwraca, na jej płóciennej sukni widzisz trzy plamy krwi w okolicach lewej łopatki. Nieco bełkotliwie stwierdza:

– Robotnicy za bardzo dali się ponieść atmosferze... Wyszli na ulice... Straż...

Przerywa w pół słowa i pada z łoskotem na podłogę. Wiedziony niejasnym przeczuciem ryglujesz drzwi, dosłownie chwilę przed tym, jak ktoś próbuje je otworzyć. Z zewnątrz dobiega Cię władczy okrzyk:

– Straż miejska, otwierać! W tym domu schronili się wywrotowcy! Otwierać, bo wyważymy drzwi!

Przerażony spoglądasz to na nieprzytomną kobietę, to na drżącego spazmatycznie siostrzeńca. Dla niego jest jeszcze ratunek, chociaż nie wiesz, czy zapewnić go może straż, jeśli ją wpuścisz (64), czy raczej któryś z technokratycznych popleczników (8) młodzieńca. Przy akompaniamencie wściekłego łomotania kolbami w drzwi podejmujesz ostateczną decyzję.

16 (Uwikłany)

Ruszasz niezgrabnym biegiem w kierunku wyjścia z placu. Niemal natychmiast ogarnia Cię zażenowanie. Czujesz się jak jakiś smarkacz po kradzieży ciastka z wystawy. W dodatku masz wrażenie, że wszyscy na Ciebie patrzą. Utracone poczucie anonimowości w tłumie sprawia, że wracają Twoje stare lęki, przez które przed kilkoma laty na pewien czas odciąłeś się od świata zewnętrznego, pokrywając płótna niepokojącymi pejzażami spalonych ruin. Wiesz, że strażnik za Tobą nie podąża, ale irracjonalne poczucie zagrożenia sprawia, iż masz ochotę krążyć jeszcze po mieście (34), zamiast wrócić wprost do swojej pracowni (5).

17 (Uwikłany)

Bez większych przeszkód wracasz do domu, gdzie natychmiast zasypiasz. Dzisiejsza noc mija w Bater spokojnie, chociaż być może jest to jedynie cisza przed nadciągającą nawałnicą. Rankiem wracasz do pracy nad obrazem, którą kontynuujesz do południa, kiedy to, po raz kolejny, Twoje natchnienie zostaje przerwane przez niezapowiedzianą wizytę siostry. Tym razem kobieta ma skruszony wyraz twarzy i od progu mówi przepraszającym tonem:

– Wybacz mi wczorajszą histerię. Omiel wrócił niedługo po północy i wyjaśnił mi wszystko. Wszystkie te broszury były tylko próbą zwrócenia mojej uwagi. Ostatnio poświęcałam mu tak mało czasu. Sprawy fabryk były ważniejsze od pierworodnego... Taki wstyd!

– A więc nie był wczoraj na wiecu?

– Skądże! Spędził ten wieczór ze znajomymi. Sądząc po zapachu, nieco przeholował tam z winem, ale nie strofowałam go już. Mam nadzieję, że nie straciłeś zbyt wiele czasu na daremnych poszukiwaniach.

– Dla ciebie zawsze znajdę chwilę.

– Dziękuję raz jeszcze, mój drogi, i już znikam; wracaj do pracy. Znam ten wyraz twarzy, bracie, na pewno szykujesz coś wspaniałego!

– Powiedzmy. W każdym razie cieszę się, że z Omielem wszystko w porządku. Szczególnie, że...

– ... ten chłopak bierze udział w niebezpiecznej rozgrywce. Okłamał cię, wczorajszy wieczór spędził w dzielnicy robotniczej. Sam słyszałem jego ognistą, antyrządową przemowę. Jako matka powinnaś znać prawdę – to technokrata. (21)

– ... wczorajszy dzień mógł skończyć się naprawdę groźnie. Dobrze, że odpoczął u znajomych, zamiast ryzykować wędrówki po ulicach. (24)

18 (Uwikłany)

(U#9)

Nie jesteś w stanie dotrzeć w głąb dzielnicy robotniczej, której każda uliczka wypełniona jest po brzegi rozentuzjazmowanym tłumem. Chyba wszyscy mieszkańcy tej okolicy postanowili w jednej chwili wyjść przed domy, wiedzeni jakimś przeczuciem. Wszędzie czuć nastrój nerwowego oczekiwania. Gdzieś z oddali słyszysz burzliwe oklaski i skandowane na cały głos hasła. Wieści o słowach jakiegoś mówcy, może Omiela, przekazywane są z ust do ust. Ktoś obok Ciebie stwierdza pewnym tonem:

– Nawołują do działania.

Z minuty na minutę atmosfera coraz bardziej Cię przytłacza, gdy nagle pada jakiś okrzyk, na który zewsząd odpowiadają podobne. Nie mogąc zrozumieć, co się dzieje, zostajesz porwany przez falujący tłum, który niczym rwący prąd rzeki niesie Cię w stronę „lepszych” dzielnic. Z przerażeniem odkrywasz, że nagle w dłoniach maszerujących obok Ciebie ludzi znalazły się wyrwane skądś deski, młoty, kije, kawałki bruku i zbite butelki. Przez kwadrans, wciąż lawirując na granicy omdlenia, maszerujesz wśród ciasno zbitej grupy wrzeszczących ludzi. Krzyki na chwilę słabną, gdy nagle rozlega się salwa kilkunastu wystrzałów. Ktoś obok Ciebie pada na bruk, trzymając zakrwawioną dłoń na przestrzelonej szyi. Wiedziony ślepym instynktem, wraz z innymi, rzucasz się do ucieczki.

Nie wiesz, jakim sposobem trafiasz znów do niemal opustoszałej dzielnicy robotniczej. Mijasz jakąś zapłakaną kobietę, która mamrocze:

– To nie tak! To nie tak! On mówił żebyśmy pisali petycje, właśnie tak uderzali do urzędów. Petycjami, petycjami...

#5 – A

Brak – B

A

Otumaniony, rzucasz się do bezwładnej ucieczki, przez jakiś czas krążąc bez celu po ulicach ogarniętego nagłym chaosem miasta. Nagle uświadamiasz sobie, że gdzieś tam musi być Omiel. Strach o bezpieczeństwo jedynego krewnego, na którym tak naprawdę Ci zależy, motywuje Cię do działania. Postanawiasz, że musisz go odnaleźć (48).

B

Nagle ktoś wykrzykuje Twoje imię. Odwracasz się i zdumiony spoglądasz na Omiela, którego trzyma pod ramię Azua. Blady młodzieniec jest rany w ramię, z miejsca, gdzie utkwiła kula wciąż cieknie krew, plamiąc suknię roztrzęsionej kobiety. Ranny jest jeszcze przytomny i podaje Ci adres, w dzielnicy robotniczej, pod którym masz go zaprowadzić.

– Tam mi pomogą... Azua, idź, czekaj tam na nas... Pomóż tam przy rannych...

– Już biegnę!

Nie patrząc na oddalającą się kobietę, zarzucasz sobie siostrzeńca na plecy i ruszasz przed siebie, czując na szyi gorący, płytki oddech postrzelonego technokraty (8A).

19 (Uwikłany)

Opuszczacie dzielnicę robotniczą milcząc, dopiero po przejściu jeszcze kilku ulic ostrożnie zaczynasz rozmowę:

– Jak się czujesz po przemowie? Dotarłeś do serc tych ludzi jak zawodowy mówca.

– Nie trzeba wielkiego talentu oratorskiego. Mówię o ukrywanej przez rząd prawdzie, a ci prości ludzie czują, że tak właśnie jest. Technokracja to wspaniała ścieżka dla każdego, nieważne, czy mieszkasz w pałacu, czy wypełnionej węglem suterenie.

– Kto wie, może masz rację. Ja, jako artysta, nie mieszam się do polityki.

– Myślałem podobnie, ale kiedy poznałem doktrynę technokratów zrozumiałem, że oni walczą o prawdę i sprawiedliwość.

– Masz dobrą przewodniczkę – wtrącasz nieśmiało.

– O tak, Azua uświadomiła mnie w wielu kwestiach politycznych. Dzięki niej zrozumiałem, dlaczego powinienem działać.

– W takim razie poszerzyła twoje horyzonty.

– O nie! Wskazała mi cel. Szerokie horyzonty to żałosna, utopijna bzdura, wymyślona na użytek sparaliżowanych przez strach i niemoc mas – recytuje z pamięci rozmówca – szeroki horyzont sprawia, że człowiek rozgląda się we wszystkie strony, marnując czas i snując się od pagórka do pagórka, jak pijany. Natomiast uparcie dążąc do jednego, ściśle określonego celu, poruszamy się celnie naprzód, jak pociski mknące ku sercu wroga.

– To przypomina cwał konia z klapami na oczach. (58)

– Bardzo wojenna retoryka. (35)

20 (Uwikłany)

Zastanawiasz się, gdzie w dzień taki jak dziś mógłby udać się młody zwolennik technokratów. Najbardziej logicznym miejscem wydaje się biuro frakcji (51) w okolicach feralnego placu. Nie jesteś jednak pewien, czy ktoś tam dzisiaj urzęduje, a nawet jeśli, to czy udzieli „obcemu” informacji o planowanym wiecu. W końcu członkowie tego stowarzyszenia otwarcie mówili o swojej nienawiści do cesarza i jego rodziny, dla wielu z nich dzisiejszy zamach będzie raczej powodem do świętowania, niż trwogi. A to z kolei może sprowokować niektórych gorliwych zwolenników cesarstwa do akcji odwetowej. Kto wie, może właśnie teraz biuro technokratów jest demolowane? Mógłbyś poszukać plakatów (25) dotyczących planowanego zgromadzenia, chociaż z tego co wiesz, nie są rozwieszane na wszystkich murach. Zwykle tylko sami technokraci i ich zwolennicy wiedzą, gdzie należy wypatrywać nowych obwieszczeń o planowanym spotkaniu. Miedzy innymi na właśnie ten lep uroku „tajnej” organizacji złapano wielu młodych aktywistów, takich, jak Twój siostrzeniec. Niewykluczone, iż zanim znajdziesz plakat, wiec dobiegnie końca, o ile nie rozpędzi go wcześniej wściekły tłum. Zagryzasz ze zdenerwowania wargi, wiedząc, że nie stać Cię na luksus spokojnego przemyślenia sprawy. Musisz działać natychmiast.

21 (Uwikłany)

(U#7)

– To... Ja... – kobieta blednie na moment, po czym jej twarz nabiega krwią. – Skandal! Och, dziękuję ci mój drogi za szczerość. To nie może już dłużej trwać! Ten mały niewdzięcznik odpowie za swoje kłamstwa! Nie daruję mu tego, nie daruję!

Rozmówczyni opuszcza Cię bez słowa pożegnania, trzaskając przy tym drzwiami. Właśnie wpędziłeś siostrzeńca w naprawdę poważne kłopoty, ale uważasz, że mimo wszystko wyjdzie mu to na dobre. Lepiej żeby stanął twarzą w twarz z rozjuszoną matką niż tłumem bądź strażą miejską. A jeśli naprawdę wierzy w sprawę technokratów, to ostry sprzeciw w domu powinien odebrać jako próbę sił. W każdym razie, na jakiś czas, będziesz miał w nim śmiertelnego wroga. (49)

22 (Uwikłany)

Twoja samotność nie trwa długo, po kilku minutach dołącza do Ciebie Azua, która brutalnie pchnięta przed strażnika ląduje na przeciwległej ścianie. Mimo to staje pewnie na nogach, bez słowa protestu, hardo spoglądając na oprawcę, który właśnie z hukiem zatrzaskuje drzwi. Dopiero teraz kobieta zdaje sobie sprawę z Twojej obecności, składa z głośnym klaśnięciem dłonie i woła radośnie:

– Znów się spotykamy!

– Najwidoczniej prześladuje mnie pech.

– Skoro tak uważasz. Obojgu nam chodzi o dobro Omiela, nie powinniśmy wszczynać kłótni.

– Nie mam zamiaru się kłócić. Po prostu irytuje mnie to, że mimowolnie zostałem wplątany w całą tę sprawę.

– Nie zawsze można być tylko obserwatorem. Omiel wybrał działanie, powinieneś być z niego dumny.

– Wybacz, że powiem to bez ogródek, ale poświęcenie tego chłopaka dla waszej sprawy to dla mnie po prostu farsa. Nie zależy mu na technokratach, tylko na dostępie do twoich ud. (33)

– Dlaczego wciągacie go w to wszystko? Czy jedynym powodem jest jego matka? Chcecie poprzez rodzinny skandal nadać rozgłosu własnej sprawie? (41)

23 (Uwikłany)

– Zaręczam panu, że niewielu mężczyzn zareagowałoby w ten sposób, szczególnie w takim dniu jak dziś.

– Fakt, te kilka chwil u nas, na prowincji, najwyraźniej zmieni całe cesarstwo.

– Oby na lepsze – odpowiada rezolutnie rozmówczyni.

– Czy strażnik nie zrobił pani krzywdy?

– Nie, na szczęście nie. Dzięki pańskiej interwencji.

– Cieszy mnie to. Czy mogę zapytać o powód całej tej sprzeczki?

– Krzyknęłam coś, co mu się nie spodobało.

– Ach tak.

– W każdym razie raz jeszcze dziękuję za pomoc. W dzisiejszych czasach mało jest naprawdę odważnych ludzi. Co pan myśli o technokratach? – pyta niespodziewanie kobieta.

– Po prostu chcą władzy, tak jak pozostałe frakcje. Jedyne co ich wyróżnia, to organizacja. Tworzą chyba coś na kształt własnej, elitarnej kasty. (71)

– Obawiam się, że wiem o tych ludziach zbyt mało. Znam tylko plotki, a to nie wystarczy do wyrobienia sobie opinii. (3)

24 (Uwikłany)

– Masz rację. W każdym razie raz jeszcze dziękuję i już odchodzę. Pracuj spokojnie i koniecznie daj znać, kiedy wszystko będzie gotowe. Masz już miejsce w galerii?

– Jeszcze nawet na dobre nie zabrałem się za malowanie.

– Co ty byś beze mnie zrobił, nieszczęsny? Sztuka czy interesy, wszędzie panują podobne zasady. Zresztą nie martw się, jak zawsze zajmę się, czym trzeba. Powiedz mi tylko, kiedy obraz będzie gotowy.

– Jak zawsze, dziękuję – rzucasz z nutą ironii w głosie.

Rozmówczyni najwyraźniej nie wychwyciła Twoich intencji albo postanowiła nie reagować, gdyż jedynie żegna się i życząc powodzenia, wychodzi. Znów możesz zająć się pracą, co też z radością czynisz (27).

25 (Uwikłany)

Sukcesywnie penetrujesz kolejne części miasta, zaglądając do wąskich uliczek, podejrzanych zaułków i napotkanych karczm. Twoje czasochłonne poszukiwania nie przynoszą niestety rezultatu. Zaczyna się ściemniać, gdy kierujesz swe kroki do ostatniej dzielnicy, której jeszcze nie sprawdziłeś. Zamieszkane głównie przez robotników czynszowe kamienice wyglądają fatalnie. To najuboższa część Bater, z roku na rok popadająca w coraz większą biedę. Nie masz zamiaru przebywać tu dłużej niż to absolutnie konieczne, chociaż tak naprawdę nie spodziewasz się znaleźć niczego, poza kłopotami. Odruchowo lustrujesz wzrokiem okolicę i przystajesz zdumiony, widząc na ceglanej ścianie jakiejś rudery plakat technokratów. Twoje zaskoczenie tylko się powiększa, gdy czytasz o planowanym miejscu wiecu. Ma odbyć się tutaj, na Placu Hutniczym, w samym sercu dzielnicy robotniczej i to już niedługo. Nie chcąc tracić cennego czasu, ruszasz na poszukiwanie siostrzeńca (30).

26 (Uwikłany)

Mija cały dzień, nim wychodzisz na wolność. Strażnicy są wobec Ciebie niezwykle uprzejmi, przez co wnioskujesz, że Twoja siostra znów pociągnęła za odpowiednie sznurki. Mimo wszystko nawet jej koneksje nie chronią kobiety przed skandalem, który najwyraźniej uważa za coś stokroć gorszego od śmierci. Bater obiega sensacyjna wiadomość, że jej ukochany pierworodny, tuż po zamieszkach, zbiegł ze znacznie starszą od siebie kobietą, w dodatku technokratką. Uśmiechasz się w duchu na myśl o przyzwyczajonej do bezdyskusyjnego spełniania swoich żądań krewniaczce, która właśnie zrozumiała, że nie jest wszechmocna. Omiel wybrał ciepło ciała innej kobiety, zamiast chłodnego tonu matczynych napomnień.

Myśli o rodzinie nie zaprzątają Twojej uwagi zbyt długo – o wiele bardziej wciąga Cię żmudna praca nad powstającym właśnie obrazem (39).

27 (Uwikłany)

(U#8)

Szkicujesz bez wytchnienia przez pięć godzin, nadając wreszcie swoim wizjom konkretny kształt. Zadowolony, siadasz naprzeciw sztalugi, obmyślając jakie kolory dobrać dla lepszego oddania dramaturgii sceny. Analizy te przerywa niespodziewana wizyta Omiela. Młodzieniec przeprasza za kłopot i uroczystym tonem pyta:

– Wuju, czy chciałbyś tego wieczora iść ze mną na kolejny wiec? Wprawdzie nie ja będę dziś mówcą, ale przemawiać będzie ktoś ze stolicy.

– Nie wiem, jestem w trakcie przygotowań do stworzenia nowego obrazu. Jak ci się podoba szkic?

– Ciekawy. To obraz o zamachu, a mimo to syn cesarza nie będzie na pierwszym planie.

– Bohaterem jest tu zbiorowość. Każdy rząd gapiów przedstawię w nieco inny sposób.

– A co myślisz o mojej propozycji?

– Jeśli mam być szczery, to średnio mnie interesuje.

– Wiem, ale zawsze możesz zmienić zdanie. Wiec odbędzie się o dwudziestej drugiej, tam gdzie wczoraj.

– Co tym razem powiesz matce?

– Coś wymyślę.

– To twoja decyzja.

– W każdym razie zapraszam.

Siostrzeniec wychodzi, zostawiając Cię w rozterce. Nie masz najmniejszej ochoty gdziekolwiek dzisiaj wychodzić, a szczególnie na wiec technokratów, ale czujesz się w obowiązku dbać o bezpieczeństwo krewniaka. Zerkasz w stronę szkicu z myślą, iż nie musisz spieszyć się z podjęciem decyzji. Na razie masz ważniejsze sprawy na głowie (49).

28 (Uwikłany)

Obszerny areszt, mieszczący się na najwyższym, trzecim piętrze siedziby straży miejskiej, jest wypełniony po brzegi. Zza krat śledzą Cię dziesiątki oczu, a gniewne okrzyki wzbierają na sile, gdy nie trafiasz do jednej ze zbiorowych, przepełnionych cel, ale do ciasnej izolatki o ceglanych ścianach i masywnych, drewnianych drzwiach, które wyposażono w mały lufcik i klapę do podawania posiłków. Jedynym źródłem światła jest mały, okratowany świetlik umieszczony jakieś trzy metry nad podłogą, czyli niestety poza Twoim zasięgiem. Strażnik, który Cię tu przyprowadził, tuż przed wtrąceniem do wnętrza tego ciasnego pomieszczenia, ostrzega swego towarzysza siedzącego za biurkiem kilka metrów dalej, słowami:

– To polityczny, nie gadaj z nim o niczym!

#10 – 22

#21 – 26

Brak – 52

29 (Uwikłany)

Przedzierasz się do walczącej pary i brutalnie popychasz zaskoczonego strażnika, który traci równowagę i upada boleśnie na bruk. Ciemnowłosa uśmiecha się promiennie, znikając w tłumie. Potrącony stróż prawa wydaje z siebie coś na podobieństwo wściekłego ryku, wrzeszcząc na całe gardło:

– Stój, ścierwo!

Czujesz, jak ogarnia Cię strach. Nie jesteś pewien, czy powinieneś wyjaśnić mężczyźnie swój postępek (37), czy raczej salwować się ucieczką (16). W tej chwili oba rozwiązania wydają Ci się równie złe, co niestety nie zdejmuje z Ciebie konieczności podjęcia decyzji.

30 (Uwikłany)

(U#4)

Mały plac jest wypełniony po brzegi. Z radością odkrywasz, że panująca tu atmosfera zdradza bardziej podekscytowanie, niż niezadowolenie zgromadzonych. Żałujesz, że nie miałeś czasu przebrać się w coś odpowiedniejszego. Twoje wytworne ubranie najwyraźniej irytuje robotników. Wciąż słyszysz za plecami kąśliwe uwagi pod swoim adresem, a ludzie niechętnie schodzą Ci z drogi, gdy przedzierasz się przez tłum w poszukiwaniu siostrzeńca. Nie masz szans dopchać się do trybuny, a przypuszczasz, że tam właśnie mógłby stanąć młodzieniec. Zrezygnowany rozglądasz się wokół, lecz trafiasz jedynie na gniewne, pełne pogardy spojrzenia. Nagle nachodzi Cię ponura myśl, że prawdopodobnie tego wieczora to nie Omiel będzie w niebezpieczeństwie (56).

31 (Uwikłany)

Zaczynasz poważnie zastanawiać się nad złożeniem wizyty w dzielnicy robotniczej. Wbrew temu co powiedziałeś siostrzeńcowi, cała ta sprawa zaczyna powoli wzbudzać Twoje zainteresowanie. Właściwie nie pociąga Cię sama polityka, a bardziej atmosfera na wpół legalnych spotkań i płomiennych przemówień. To byłby świetny temat na obraz, chociaż oczywiście nie mógłbyś, a raczej nie chcesz, go wykorzystać. Natychmiast posądzono by Cię o sympatię z frakcją „wywrotowców”, a nie masz zamiaru jasno opowiadać się za którąkolwiek ze stron. Będziesz trzymał się swojej neutralnej postawy tak długo, jak pozwolą Ci na to czynniki zewnętrzne. Nie oznacza to jednak rezygnacji z uczestnictwa w dzisiejszym wiecu. Mógłbyś iść (18) tam tylko na trochę i odejść natychmiast, gdy poczujesz się zagrożony. Z drugiej strony kusi Cię perspektywa odpoczynku we własnym mieszkaniu (60), nie przepadasz za niepotrzebnym ryzykiem. Tymczasem przynosisz z piwniczki małą butelkę wina, którym postanawiasz nieco rozjaśnić sobie umysł przed podjęciem decyzji.

32 (Uwikłany)

Za wszelką cenę starasz się wydrzeć z objęć tłumu, przez który brniesz w stronę, w którą odszedł właśnie Omiel. Podążasz za nim do jednej z pustych uliczek, mając nadzieję, że po skończonej przemowie młodzieniec po prostu wróci do domu. Niemal wbiegasz do zaułka, gdzie zastajesz siostrzeńca zajętego rozmową z jakąś kobietą. Jej twarz wydaje Ci się znajoma. Nagle przypominasz sobie okoliczności, w jakich ją widziałeś. To tę kobietę, niedługo po zamachu, szarpał strażnik miejski. W tej chwili rozmówcy milkną i kierują ku Tobie podejrzliwe spojrzenia.

– Wuju! Co tu robisz? – pyta zaniepokojony młodzieniec. – Przysłała cię matka?

– Tak – odpowiadasz spokojnie. – Martwi się o ciebie.

#2 – 68

Brak – 65

33 (Uwikłany)

– Nasze wzajemne stosunki nie mają tu nic do rzeczy. Spotkaliśmy się przypadkiem podczas jednego z wieców, nie możesz więc zarzucić mi, że zwabiłam go sobą.

– Ale to naturalne, że chciał się zaangażować w to, co robiłaś. Jest młody, chce ci w jakiś sposób zaimponować.

– Możliwe. Ale moje intencje względem niego są szczere.

– Z mojej perspektywy wygląda to inaczej. To ty bardziej zyskujesz na tym układzie. Omiel gwarantuje ci dobrą pozycję wśród technokratów, a przypuszczam, że zaspokaja również inne twoje potrzeby.

– Tak, sypiam z nim. Nie uważam tego za powód do wstydu. I raz jeszcze ci powtarzam, że nie traktuję go jako pionka. Działamy wspólnie w imię sprawy, w którą wierzymy.

– Myślę, że po prostu nie potrafisz zrezygnować z młodego kochanka, w dodatku tak uzdolnionego oratora. Zaspokaja cię jako kobietę i daje szansę na zdobycie dobrej pozycji wśród technokratów. Dla ciebie to czysty zysk. (4)

– Szkoda tylko, że zostałem w nią wplątany. Kto wie, może rzeczywiście mówisz prawdę. Nie wiem, nie znam cię. Chcę tylko spokoju. Dla siebie i swojego siostrzeńca. (57)

34 (Uwikłany)

(U#1)

Co pewien czas oglądasz się za siebie w obawie, że jesteś śledzony. Z nieufnością spoglądasz też na mijanych strażników, którzy wylegli tłumnie na ulice. W gruncie rzeczy jest Ci ich żal, teraz czekają ich trudne dni, kto wie, może dojdzie nawet do poważniejszych rozruchów. Od kilku lat frakcja technokratów zdobywała w Bater, jak i całym cesarstwie, coraz większą popularność. Postanawiasz jeszcze trochę pochodzić, masz cichą nadzieję, że krótki spacer pozwoli Ci lepiej wchłonąć atmosferę miasta tuż po zamachu, którą mógłbyś oddać w swoim najnowszym obrazie. Spędzasz sporo czasu chodząc po ulicach, nim w końcu czujesz, że nadszedł czas powrotu do siebie (54).

35 (Uwikłany)

– Żyjemy w niespokojnych czasach, wuju. Jeśli ktoś nie walczy, przegrywa.

– Nie jestem wojownikiem.

– Za to jesteś artystą, a to nawet więcej niż wojownik. Jeden twój obraz może wywołać większy odzew niż tygodniowe manifestacje. Słowa i obrazy to silna broń, od nich wszystko się zaczyna.

– I na nich, niestety, się nie kończy. Wiele już było przypadków kiedy jakiś malarz nieświadomie wzniecał pożar, który pochłaniał zarówno jego, jak i jego prace.

– Prawda. Ale powiedz mi, co właściwie wiesz o technokratach? Chodzi mi o fakty.

– Przyznaję szczerze: prawie nic. Najwięcej dowiedziałem się dziś, od ciebie.

– Najważniejsza w naszej doktrynie jest harmonia. Chodzi o to, żeby kapłani znów byli strażnikami wiedzy, a nie kupcami handlującymi powierzonym im towarem.

– W takim razie wystarczą głębokie wewnętrzne reformy w tej kaście. Dlaczego więc zamiast tego technokraci chcą powrotu jedynowładztwa arcykapłana?

– Bo to gwarancja kontroli ich poczynań. Zauważ, że stosunkowo niewielu kapłanów popiera technokratów. Wolą czerpać zyski ze sprzedaży swojej wiedzy. Za czasów Imperium kolegia kapłańskie wyznaczały, jakie dokładnie pomysły i wynalazki mogły być upublicznione w danej dekadzie.

– I, o ile dobrze pamiętam, zabijano niezależnych konstruktorów i wynalazców.

– Bunt zawsze, nawet teraz, jest krwawo tłumiony. Ale zwróć uwagę na niesamowite korzyści ze sterowania rozwojem technologii. Przez szereg lat tysiące rzemieślników, jak wojsko, pracuje nad konkretnymi elementami wielkich planów. Tak było z pompami ciśnieniowymi, bronią, pojazdami zasilanymi siłą ludzkich mięśni, balonami na gorące powietrze. Gdyby kolej wprowadzono za czasów Imperium, tory pokryłyby cały kraj, połączyłyby nie tylko bogatsze miasta, ale nawet malutkie miasteczka i okoliczne wsie. I na pewno dworce nie byłyby własnością kupców czy magnatów. Służyłyby wszystkim.

– O ile ludzie mieliby czas podróżować. Realizacja kapłańskich planów, chociaż, nie przeczę, bardzo przydatnych, kosztowała mnóstwo środków i czasu. Powstawały świetne warunki do życia dla przyszłych pokoleń, ale każde kolejne pokolenie wciąż pracowało z myślą o swoich dzieciach. Największe korzyści miało wojsko.

– To logiczne! Skoro starożytni zostawili po sobie tak niewyobrażalne pokłady wiedzy, ostrzegając przy tym przed zagrożeniem z zewnątrz, spoza naszego kontynentu, to widać mieli powody do obaw. A co robi cesarz? Snuje jakieś bluźniercze wizje zorganizowania wyprawy poza kontynent! A przecież jeszcze nawet nie podbiliśmy go w całości!

– Władamy ponad połową ziem, nie licząc pustyń, to mało?

– Stanowczo za mało! Imperium podbijało, gromadziło coraz to nowe siły i środki, a cesarstwo tylko żeruje na pozostawionej mu schedzie! Nikt nie ma dziś odwagi wszcząć wojny! Banda tchórzy i zdrajców!

– Zostawmy już ten temat – proponujesz, widząc coraz bardziej agresywną postawę siostrzeńca. – Niedługo dotrzemy na miejsce.

Milkniecie i ostatnie dziesięć minut wspólnej wędrówki spędzacie w nerwowej ciszy (12).

36 (Uwikłany)

Azua traci wszelką ochotę do dalszych rozmów, a jej naznaczona zmęczeniem twarz wyraźnie wskazuje, że jedyne czego teraz potrzebuje, to sen. Przyglądasz się śpiącej kobiecie, przyznając w duchu, że jej uroda niejednemu zawróciłaby w głowie, a już w szczególności niedoświadczonemu przez życie, za wszelką cenę próbującemu wyrwać się spod kurateli matki, młodzikowi jak Omiel.

Spędzasz w areszcie kilka godzin, nim pojawia się strażnik, który uprzejmie przeprasza Cię za „pomyłkę” i odprowadza do wyjścia. Koneksje Twojej siostry, z którą zresztą spotykasz się tuż po opuszczeniu aresztu, znów dały o sobie znać. Trupioblada kobieta pełnym bólu głosem stwierdza:

– Omiel jest już w domu, lekarz powiedział, że jego rana nie jest... śmiertelna. Wyjdzie z tego.

– To dobra wiadomość.

– Ale cała reszta... Pokazali mi jakieś dokumenty, śledzili go... To... technokrata! W dodatku ma romans z jakąś kobietą. Ona jest po trzydziestce! Nie wiedzą, kim jest, ale jakiś ich obserwator widział, jak... spółkowała z moim synem – syczy z dziką nienawiścią kobieta. – Tak mi przykro, że wplątałam cię w to wszystko, ale rozumiesz, jesteśmy rodziną, nikt obcy nie mógłby...

– Oczywiście. Musimy sami prać swoje brudy.

– Twój cynizm czasem mnie przeraża.

– To nie cynizm, wiesz o tym. Widzę i maluję świat taki, jakim jest.

– Oczywiście. Wybacz, to wszystko spadło na mnie tak nagle... Strażnik powiedział, że zostałeś aresztowany z jakąś kobietą. Znasz ją?

– To technokratka, wspomniana przez ciebie... znajoma Omiela. (47)

– Nie, to jakaś przypadkowa biedaczka. Mam nadzieję, że szybko ją zwolnią. (11)

37 (Uwikłany)

– Najmocniej przepraszam... – zaczynasz niepewnie, spoglądając na rozjuszonego strażnika, który właśnie zrywa się z ziemi.

– Ty przeklęty głupcze! Ta suka głośno wyrażała swoją radość z zamachu!

– Nie wiedziałem, zobaczyłem tylko szamoczącą się kobietę.

– Przeklęty bohater! Kim ty w ogóle jesteś? Jaki jest twój ród?

Zachowując kamienną twarz, podajesz z dumą swoje pochodzenie, wprawiając rozmówcę w konsternację. Twój ojciec był ważną personą w Bater, a schedę po nim, w postaci kilku fabryk włókienniczych, przejęła Twoja starsza siostra. Strażnik woli nie sprawdzać, czy rzeczywiście jesteś tym, za kogo się podajesz. Zresztą wygląd Twoich skrojonych na miarę szat wyraźnie wskazuje, że nie należysz do biedoty czy rzemieślniczo–kupieckiej klasy średniej.

– Wrócę do swoich obowiązków – oświadcza ponuro rozmówca.

– Powodzenia – rzucasz, ruszając w swoją stronę.

Odchodzisz poirytowany tym, że musiałeś powołać się na swoje pochodzenie. Nie lubisz tego robić, od dziecka prześladuje Cię przeświadczenie, że nobliwy status, który posiadasz, jest w pewien sposób „nieuczciwy”. Nawet Twój talent malarski nie rozwijał się samoistnie, lecz pod czujnym okiem rzeszy wynajmowanych przez ojca nauczycieli.

– Dość! – syczysz gniewnie pod nosem.

Porzucasz myśli o przeszłości, skupiając się na teraźniejszości. Chcesz jak najszybciej dotrzeć do swojego domostwa i zacząć malować (54).

38 (Uwikłany)

Mały, niedbale wybrukowany plac jest wypełniony po brzegi rozentuzjazmowanym tłumem. To robotnicy fabryczni, stłoczeni przed wysoką, drewnianą trybuną wspartą o ścianę jednego z ceglanych domów stojących nieopodal placu. Twój prosty strój zdał egzamin, nie wzbudzasz podejrzeń, a przynajmniej nikt nie manifestuje głośno swojej wrogości wobec Ciebie, obcego w tym ponurym, niemal niewolniczym świecie. Mimo usilnych starań nie znalazłeś jeszcze Omiela i z upływem czasu zaczynasz wątpić, czy w ogóle będzie to możliwe. Poza tym Twoje myśli zajmuje problem kontaktów technokratów z robotnikami. Dlaczego Ci możni poplecznicy kapłanów szukają poparcia wśród miejskiej biedoty? Chcesz nawet spytać o to jednego ze zgromadzonych tu ludzi (6), chociaż masz pewne opory przed nawiązaniem rozmowy. Wołałbyś pozostać anonimowy (61), a natrętnie wypytujący o coś nieznajomy, w dodatku zupełnie niepasujący do tego miejsca, może wzbudzić uzasadnione podejrzenia.

39 (Uwikłany)

Życie w Bater z wolna wraca do normy. Po gwałtownych rozruchach robotniczych zainicjowanych przez technokratów, ich lokalna frakcja zostaje zdelegalizowana przez władze miejskie. Jej członkowie wyjeżdżają tłumnie do innych miast albo zaszywają się w domach, drżąc o własne życie. Tymczasem wzburzeni krwawym stłumieniem swojej niedawnej demonstracji robotnicy zapowiadają równie krwawy odwet. Ogólną atmosferę zagrożenia podgrzewają dodatkowo wieści ze stolicy. Cesarz, zrozpaczony i całkiem rozbity psychicznie po śmierci syna, szuka pocieszenia w ciągłych dysputach z arcykapłanem, nieformalnym przywódcą technokratów. Zewsząd słychać wieści, że monarcha dość ma już rozprzężenia w kraju i zabójstwo syna poczytuje za ostateczny dowód upadku jego modelu rządów, co uważa za osobistą klęskę. Zdruzgotany, stracił wszelką wolę do rządzenia.

Tymczasem wszyscy trwożnie czytają nagłówki gazet trąbiące o rosnącym z dnia na dzień poparciu wojska dla sprawy technokratów. Ci natomiast coraz głośniej wspominają o konieczności podjęcia bardziej radykalnych działań i „mocnego chwycenia za ster tonącego okrętu ojczyzny”.

Pośrodku tego oceanu rosnących napięć społecznych i politycznych tkwisz Ty, do reszty pochłonięty tworzeniem swojego arcydzieła.

Przejdź do rozdziału Na własny rachunek

40 (Uwikłany)

– Dziękuję, wuju.

– Oby tylko ten romans, z polityką rzecz jasna, nie sprowadził na ciebie jakiegoś nieszczęścia.

– Będę uważał.

Ruszasz w drogę powrotną, porzucając myśli o teraźniejszości i skupiając się na dokładnym zaplanowaniu przyszłego obrazu. Nie masz zamiaru zgłębiać niuansów bieżącej polityki i masz cichą nadzieję, że cała ta sprawa z zabójstwem następcy tronu mimo wszystko nie wpłynie mocno na Twoje życie i pracę twórczą. Niestety, w głębi serca wiesz, że to tylko mrzonki. Nadchodzące zmiany zmuszą Cię, zresztą jak wielu innych artystów, do podjęcia pewnych istotnych decyzji. W takich niespokojnych czasach talent może z łatwością zaprowadzić człowieka zarówno na salony, jak i szubienicę.

Nie śpisz wiele tej nocy, w myślach kreśląc kolejne szczegóły przyszłego dzieła. Kiedy w końcu zmęczenie zmusza Cię do odpoczynku, zaczyna już świtać. Wstajesz przed południem i po zjedzeniu prostego posiłku ochoczo zabierasz się do pracy, która idzie Ci nad wyraz dobrze (27).

41 (Uwikłany)

– Jesteś malarzem, a nie potrafisz dostrzec szerszej perspektywy. Bater to tylko przygraniczne miasteczko. To, czy technokraci zdobędą tutaj pełnię władzy, nie ma znaczenia w skali kraju. Prawdziwa polityczna walka ma miejsce w stolicy. My, szeregowi członkowie frakcji, chcemy tylko otworzyć ludziom oczy. Ja w to wierzę, wierzy w to Omiel.

– Nie wierzę w tego typu szlachetny bój o prawdę. Może Omiel rzeczywiście tak to postrzega, ale ty nie wyglądasz mi na naiwną osobę. Jeśli technokraci zwyciężą, to w całym cesarstwie zaczną eliminować swoich wrogów politycznych, przy okazji nagradzając sojuszników. W twoim żywotnym interesie jest pchać Omiela tak wysoko w szczeblach waszej lokalnej organizacji, jak to tylko możliwe. Na pewno ci się odwdzięczy, rzecz jasna jeśli w ogóle zyskacie władzę.

– Myślisz, że tylko o to mi chodzi? O władzę?

– Nie znam nikogo, kto w jakimś stopniu nie pożądałby wpływów.

– W takim razie obracasz się w naprawdę pożałowania godnym towarzystwie.

– Przynajmniej nie są to chorzy z nienawiści, zapatrzeni w przeszłość fanatycy. (36)

42 (Uwikłany)

Wściekły na siebie i własny brak zdecydowania, odwracasz wzrok od napastowanej kobiety. Szybkim marszem opuszczasz plac, brutalnie odpychając mijanych ludzi. Wyrzucasz sprzed oczu obraz nieznajomej, a przynajmniej usiłujesz to zrobić. Kto wie, może sprowokowała czymś strażnika? To przecież odpowiedzialni ludzie, nie wpadają w gniew z byle powodu. Zresztą nie masz zamiaru roztrząsać czegoś, co bezpośrednio Cię nie dotyczy. Powinieneś skupić się teraz przede wszystkim na malowaniu. Im szybciej utrwalisz scenę zamachu na cesarskiego syna, tym lepiej. Wprawdzie w środowisku artystycznym Bater tylko Ty jesteś na tyle poważany, żebyś mógł poruszyć ten temat bez oskarżeń o żerowanie na tragedii, ale nie brak młodych, ambitnych twórców, którzy być może zapragną zdobyć rozgłos dzięki tej sprawie. Nie masz zamiaru ustępować nikomu pola – przyspieszasz, w myśli kreśląc już szkic przyszłego dzieła (54).

43 (Uwikłany)

Omiel spogląda śmiało na zgromadzonych, milcząc wymownie tak długo, aż nastaje względny spokój i cisza. Wtedy nabiera powietrza i oznajmia gromkim, szorstkim głosem:

– Dziś stanęliśmy na rozdrożu! Niezwykłym zrządzeniem losu nasze miasto, tak odległe od serca kraju, jak to tylko możliwe, stało się areną historycznych wydarzeń. Wiem już z pewnego źródła, że dzisiejszy zamach był udany. Arcyksiążę nie żyje!

– Śmierć cesarstwu! – wrzeszczy energicznie ktoś z tłumu, za co nagrodzony zostaje burzliwą salwą oklasków.

Młody mówca czeka, aż aplauz ucichnie i podejmuje przerwany wątek:

– To historyczna chwila! Co więcej, wiem też, że zabójca nie był w żaden sposób powiązany z technokratami, to pewne. Skoro nawet nie mający nic z nami wspólnego ludzie dostrzegają śmiertelne zagrożenie płynące ze spróchniałego cesarskiego tronu, to tym bardziej my, awangarda postępu, powinniśmy działać na rzecz restauracji naszej świetlanej, imperialnej tradycji!

– Niech żyje Imperium!

– Precz z cesarstwem!

– Chwała monarchii, niech wróci król–arcykapłan!

Z przerażeniem słyszysz te pełne nienawiści okrzyki, za które w innej części miasta strażnicy mogliby bez żadnych konsekwencji poturbować każdego, kto wznosiłby je publicznie.

– Przyjaciele – kontynuuje z zapałem Omiel – nasz czas jest bliski! Czas, kiedy znów wy, siła robocza, krew w ciele naszego narodu, zajmiecie swoją dawną pozycję. Kiedy kapłani w pełni kontrolowali rozwój technologiczny, nie było mowy o możnych wykupujących z bibliotek plany konstrukcyjne dla własnej korzyści! Święta spuścizna, pozostawiona nam po naszych starożytnych przodkach nie była wprowadzana w życie tak lekkomyślnie. Jaką korzyść przyniosły nam maszyny parowe, skoro służą tak nielicznym? Ostatni krzyk mody, pociąg, jaki z niego pożytek? Kogo stać na podróże? Bogaczy! Komu przypada zysk ze sprzedaży biletów? Możnym! Co ma z tego skarbiec publiczny? Nic! Nic! Marne miedziaki z żałośnie niskich podatków nałożonych na kąpiących się w złocie podróżnych! Dawniej też byli bogaci ludzie, to prawda, ale wymagano od nich o wiele więcej. Za posiadaniem majątku szła wielka odpowiedzialność! Mówi się wam, że w czasach monarchii ludzi w garści trzymała wielka, żelazna rękawica króla–arcykapłana. To prawda! Ale był to mocny, ojcowski uścisk. Trzymano nas, żebyśmy nie upadli! Teraz nie ma już żelaznej rękawicy, jest za to tłusta, wielka dłoń ochoczo chwytająca za gardło, wymierzająca razy, wydzierająca sakwy! Cóż warty jest cesarz, skoro nie może sam podjąć żadnej decyzji?! Musi radzić się namiestników różnych okręgów naszego wielkiego kraju. A ci namiestnicy, niczym królowie, dbają tylko o przydzielony im kawałek ziemi, nie chcą spojrzeć na wszystko z szerszej perspektywy, z perspektywy dobra ogółu! Cesarz nie ma mądrości kapłanów, nie sprawuje też władzy jak król. Jest marionetką! Przed pięciom stuleciami Grif, nasz wielki wódz, pierwszy król–arcykapłan, rozpoczął budowę Imperium, które przez wieki trwało dumnie na straży postępu i sprawiedliwości, a teraz jest tylko wspomnieniem, cieniem dawnych, dobrych lat. Już prawie wiek trwa ten żałosny spektakl, dzieło pozbawionych talentu aktorów, cesarza i jego dworu. Nadchodzi czas, aby opuścić kurtynę! Nadchodzi czas zmian! My, technokraci, jesteśmy światłem, kagankiem w rękach was, uczciwych ludzi. Od was zależy, czy odłożycie go na bok, aby brnąć jak ślepcy w ciemności, czy raczej ruszycie szturmem ku przyszłości. Jeśli chcecie zmian, jeśli macie już dość bycia odpadkiem, fekaliami z tłustych zadów możnych, ruszajcie z nami ku przyszłości. Niech żyje technokracja! Niech żyje Imperium!

Po końcowych słowach tłum ogarnia prawdziwa ekstaza. Burza oklasków i wrzasków całkowicie Cię ogłusza. Czujesz się słaby, przytłoczony tym gniewnym, żądnym zemsty światem, o istnieniu którego nie miałeś dotąd pojęcia. Resztkami sił przedzierasz się w stronę trybuny, z której dumnie schodzi Twój siostrzeniec, robiąc miejsce następnemu mówcy.

#3 – 67

#4 – 2

Brak – 32

44 (Uwikłany)

Jest nim strażnik miejski, który oświadcza drżącym z podniecenia głosem:

– Robotnicy wyszli na ulice! W mieście trwają zamieszki! Niech pan nigdzie nie wychodzi i nikomu nie otwiera! Oni zmierzają tutaj!

Mężczyzna odchodzi, odsłaniając Ci widok na drzwi domu po drugiej stronie ulicy, którego domownicy otrzymują właśnie takie samo ostrzeżenie. Czujesz, jak ogarnia Cię fala gorąca. Nie obawiasz się zamieszek jako takich – protestujący zapewne tylko przejdą pod Twoimi oknami. Boisz się o Omiela. Wiesz, że nie możesz pozwolić sobie na luksus obojętności. Drżącymi rękoma odryglowujesz drzwi i wybiegasz na ulicę, słysząc gdzieś z oddali czyjś krzyk, po którym rozlega się salwa. Mrok nocy rozświetla krwawa łuna trawiących miasto pożarów. Wiesz, że tej nocy umrze Bater, które znałeś do tej pory. Zasiane niedawnym zamachem ziarna zniszczenia właśnie wydały swój krwawy plon.

#6 – 50

Brak – 48

45 (Uwikłany)

Szybko docierasz do jednej z trzech miejskich świątyń. Kamienna, sześcienna bryła z małymi, trójkątnymi oknami, urzeka Cię swoją prostotą. Budynek powoli popada w ruinę, jak zresztą większość przybytków na terenie całego cesarstwa. Od czasu, kiedy kapłani przestali być strażnikami wiedzy, a ich medyczne obowiązki przejęli przyjmujący w prywatnych gabinetach lekarze, ludzie rzadko odwiedzają świątynie, szukając porad raczej u własnych znajomych niż uczonych, świętych mężów. W przeciwieństwie do mieszkańców sąsiedniego Atip, na terenie cesarstwa nie wierzy się w bogów. Podobnie było za czasów Imperium, a nawet znacznie wcześniej. Byty nadprzyrodzone były domeną legend, ludzie woleli wierzyć we własne siły, i, do pewnego momentu, w swoich duchowych przewodników. Wchodzisz do środka świątyni i kłaniasz się uprzejmie siedzącemu na wysokim, przypominającym tron, krześle staremu kapłanowi, ubranemu w powłóczyste, biało–błękitne szaty.

– Czego poszukujesz, przybyszu?

– Informacji, czcigodny kapłanie.

– Miło mi, że ktoś jeszcze pożąda wiedzy. Chyba poznaję twoją twarz. Zdaje się, że jesteś tym malarzem, który dwa lata temu stworzył piękny cykl o świątyniach.

– Tak, to ja.

– Bardzo interesujące dzieła, gratuluję talentu.

– Dziękuję.

– A teraz powiedz, z czym przychodzisz?

– Muszę dostać się na wiec technokratów, wiem, że ma odbyć się dzisiaj, ale nie wiem gdzie i o której godzinie.

– Popierasz technokratów?

– Chciałbym dowiedzieć się o nich czegoś więcej.

– Jesteś więc nie tylko utalentowany, ale i zwracasz wzrok we właściwą stronę. Cieszy mnie to. Dzisiejsze spotkanie jest skierowane przede wszystkim do robotników. Odbędzie się na Placu Hutniczym, punkt godzina ósma. Nie zostało ci wiele czasu.

– Dziękuję za informację, do widzenia.

– Bywaj.

Ruszasz spiesznie w kierunku swojego domu. Faktycznie nie zostało wiele czasu, a chcesz jeszcze zmienić ubiór i coś przekąsić. Nie uśmiecha Ci się wizyta w dzielnicy robotniczej, ale nie masz wyboru. Twoja siostra nie jest osobą, którą chciałoby się mieć za wroga. Doskonale zdajesz sobie z tego sprawę zarówno Ty, jak i znaczna część mieszkańców Bater (38).

46 (Uwikłany)

(U#7)

– Rób jak uważasz – rzuca pogardliwe Omiel, którego odprowadzasz aż do drzwi frontowych.

Młodzieniec rusza do swojej sypialni, a Ty streszczasz siostrze to, czego świadkiem byłeś podczas trwania wiecu. Zrozpaczona kobieta dziękuje Ci za szczerość i puszcza mimo uszu Twoją sugestię, że powinna raczej porozmawiać z synem, niż wszczynać kolejną awanturę. Nie korzystasz z propozycji zostania na noc i ruszasz do siebie. Na dziś wystarczy Ci już kontaktów z rodziną. Masz ważniejsze sprawy na głowie, musisz zająć się swoim obrazem. Wszystko inne schodzi na dalszy plan (49).

47 (Uwikłany)

– Ta kurwa nie dożyje wieczoru! Na grób mojego męża, jeszcze dzisiaj zakopią jej ścierwo za miastem! – wykrzykuje Twoja siostra z taką nienawiścią, że po raz pierwszy na myśl przychodzi Ci, że być może nie jest do końca zrównoważona psychicznie.

Być może samotne wychowywanie syna oraz ciągła troska o rodzinne finanse odbiły się na niej bardziej, niż do tej pory przypuszczałeś. Pojmujesz, że praktycznie rzecz biorąc, zabiłeś swoją niedawną rozmówczynię. Twoje obawy stają się potworną prawdą, gdy wieczorem odwiedza Cię siostra, komunikując, iż „ta zdegenerowana suka” została zastrzelona podczas próby ucieczki. Jesteś pewien, że niedługo ta „wspaniała” wiadomość zostanie przekazana Omielowi. Znasz swoją siostrę i jesteś pewien, że przekaże synowi te wieści bez cienia emocji, ze stoickim spokojem. Boisz się też, że młodzieniec szybko odkryje, z czyjej winy zginęła jego kochanka. Jego zemsta może być straszna. Gdy tylko Twoja siostra wychodzi, kulisz się w kącie, łkając cicho. Nie robiłeś tego od czasu śmierci ojca i głęboko pogardzając sobą za ten przejaw, jak uważasz, słabości, pozwalasz płynąć łzom tak długo, aż zaczyna brakować Ci tchu. Jeszcze przez kilka godzin co pewien czas ciszę pustego domu przerywa Twój gwałtowny płacz. Jednym zdaniem, zlepkiem słów, zabiłeś człowieka. (39)

48 (Uwikłany)

(U#21)

Pędzisz przed siebie, nie wiedząc właściwie gdzie zmierzasz. Z błędnym, pełnym strachu spojrzeniem krążysz po ulicach, wołając co tchu:

– Omiel! Omiel!

Wybiegając z kolejnej przecznicy na większą ulicę, stajesz niespodziewanie pomiędzy kordonem uzbrojonych w rewolwery strażników a nadciągającą z przeciwka grupą robotników, dzierżących w dłoniach młoty, klucze bądź wyrwane skądś deski. Przebiegasz na drugą stronę kilka chwil przed pierwszą falą wystrzałów. Pędzisz przed siebie jak oszalały, słysząc kolejne salwy i coraz głośniejsze odgłosy walki. Biegniesz przez kilka minut, gdy nagle uderzasz z impetem w grupę ludzi stojącą u wylotu jednej z alejek. Z przerażeniem zauważasz, że obiłeś się o oddział straży miejskiej. Co gorsza, jeden z mężczyzn z przekleństwem na ustach tamuje krew buchającą z rozbitego przed chwilą nosa.

– Panowie, najmocniej przepraszam! Szukam bratanka, był na wiecu technokratów... – wypalasz bez zastanowienia.

Dopiero po chwili, widząc miny słuchaczy, rozumiesz, że popełniłeś poważny błąd.

– Technokratów?! Zabrać mi to ścierwo pod klucz! – wrzeszczy wściekle ranny, najwyraźniej dowódca oddziału, wskazując na Ciebie.

Wiesz, że w tej sytuacji opór nie ma najmniejszego sensu. Pokornie poddajesz się woli brutalnych „przewodników”, którzy prowadzą Cię w kierunku swojego posterunku. Masz tylko nadzieję, że Omiel miał więcej szczęścia (28).

49 (Uwikłany)

Zapada już zmrok, gdy uznajesz, że na dziś dość już pracy. Stworzyłeś w miarę dokładny zarys całości oraz kilku najważniejszych twarzy, wybrałeś też właściwe kolory. Zadowolony łapczywie zaspokajasz tłumiony od rana głód, dumając nad planami na dzisiejszy wieczór.

#8 – 31

Brak – 60

50 (Uwikłany)

(U#10)

Przemierzając ogarnięte zamieszkami ulice, czujesz się jak dziecko we mgle. Nie wiesz, czy szukać Omiela w dzielnicy robotniczej, czy raczej na czele jakiejś manifestacji. Paraliżuje Cię niemal zwierzęcy strach, a mimo to za żadne skarby nie wróciłbyś teraz do swojego domu. Ognie trawiące Bater przyciągają Cię jak ćmę, w umyśle kreślisz już szkice przyszłych obrazów. Twoją ucieczkę w świat fantazji przerywa czyjś uścisk, który brutalnie sprowadza Cię na ziemię. Przed Tobą stoi Azua, w brudnej od krwi sukni, z oczyma pełnymi przerażenia.

– Wiedziałam, że to ty! – wykrzykuje radośnie.

– Gdzie Omiel?!

– Jest ranny, ale niegroźnie. Jeden z tych cesarskich bydlaków wpakował mu kulę w ramię. Właśnie biegnę do znajomego po jakieś czyste bandaże i spirytus. Medykamenty są teraz na wagę złota, ranni umierają na ulicach!

– Stać!

Kobieta wzdryga się, odruchowo chowając się za Tobą. Nie podoba Ci się rola żywej tarczy, szczególnie, iż stajesz oko w oko z uzbrojonym oddziałem straży miejskiej. Nim jesteś w stanie zareagować, Azua rzuca się do ucieczki. Dwóch mężczyzn natychmiast puszcza się za nią w pogoń, natomiast dowódca rzuca Ci nienawistne spojrzenie, niemal wrzeszcząc:

– Za pomoc buntownikom grożą kary! Za kraty z nim!

Przez moment masz ochotę iść w ślady technokratki, lecz ostatecznie porzucasz myśl o ucieczce. Pokornie ruszasz za jednym ze strażników, powtarzając sobie w myślach, że wszystko będzie dobrze, byleby tylko zamieszki ucichły. Tymczasem maszerujesz w nieznane pomiędzy dwójką strażników (28).

51 (Uwikłany)

Pomieszczenie, w którym mieściło się biuro technokratów, jest kompletnie zdemolowane. Przez okna, z których zdarto okiennice, i wyłamane drzwi widzisz kłębiących się w środku ludzi, ogarniętych szałem zniszczenia. Jeden z nich wrzeszczy wniebogłosy:

– Śmierć wrogom cesarza! Śmierć technokratom!

Gniewny pomruk jego towarzyszy wyraża pełną aprobatę. Sam przez chwilę zastanawiasz się, czy Ci ludzie nie mają przypadkiem racji. Każdy wie, że technokraci nienawidzą cesarstwa. Nie zdziwi Cię, jeśli niedługo zostanie wydane oficjalne oświadczenie, iż zamachowiec był jednym z nich. Wszystko to uzmysławia Ci, że trzeba jak najszybciej odszukać siostrzeńca, zanim ludność Bater zdecyduje się na bardziej radykalne okazanie niezadowolenia wobec technokratów i ich popleczników (69).

52 (Uwikłany)

Spędzasz samotnie cały następny dzień, pogrążony w ponurych rozmyślaniach. Przez całe swoje życie unikałeś zagrożeń. Odciąłeś się od złowrogiej rzeczywistości bezpiecznym parawanem swoich obrazów, kreując na płótnie własny świat. Teraz ta bezpieczna skorupka pękła, wrzucając Cię wprost w nurt realnego świata. Czujesz wielki żal do siostry, że nieświadomie zburzyła Twoje harmonijne życie. Siedząc na chłodnej podłodze celi, bez posiłku czy choćby szklanki wody, jesteś na granicy załamania nerwowego. Uważałeś się do tej pory za silnego człowieka, ale natłok wydarzeń, przez których prąd zostałeś porwany, całkiem Cię przytłoczył. Bez pędzla w dłoni jesteś jak dziecko we mgle, brutalnie odcięte od rodzicielskiego uścisku. Wieczorem, kiedy jakiś strażnik otwiera drzwi izolatki, przyjmujesz tę zmianę z całkowitą obojętnością. Dopiero kiedy mężczyzna uprzejmie wyprowadza Cię na korytarz i przeprasza za niedogodności, cytując z pamięci punkty regulaminu, które „zmusiły go do dokładnego przestrzegania procedur”, zaczynasz rozumieć, co się stało. Twoja siostra znów użyła swoich koneksji. Jesteś wolnym człowiekiem. Maszerujesz w stronę swojego domu, mijając rozbite szyldy sklepów, przewrócone powozy i pokryte śladami kul elewacje budynków. W mieście nadal panuje chaos, ale dla Ciebie nie stanowi to problemu. Bardzo szybko przestajesz dostrzegać rzeczywistość, widzisz tylko kłębiące się wszędzie dookoła pomysły na nowe obrazy. Świat zewnętrzny przestaje być groźny, gdy spoglądasz na niego z ram swoich sztalug.

Tymczasem Omiel, oczywiście oczyszczony z jakikolwiek zarzutów, dochodzi do zdrowia pod opieką matki, praktycznie będąc jej więźniem. Młodzieniec nie wydaje się zbyt przejęty tym faktem. Wieść, że Azua nie żyje, całkowicie paraliżuje jego wolę działania. Zresztą nawet gdyby chciał utopić żal w działalności politycznej, to nie może już uczynić tego tutaj (39).

53 (Uwikłany)

Spoglądasz z rezygnacją w stronę wyjścia. Wiesz, że nie możesz odmówić siostrze. Za bardzo przywykłeś już do jej protekcji, żeby lekkomyślnie pozbawiać się tego luksusu. Nanosisz jeszcze kilka poprawek na szkic i opuszczasz bezpieczną pracownię, niechętnie wychodząc do świata zewnętrznego, na ogarnięte szaleństwem ulice Bater. Bater, które z prowincjonalnego, przygranicznego miasta nagle stało się epicentrum wydarzeń mogących zmienić bieg historii w całym cesarstwie. Musisz odszukać siostrzeńca tak szybko, jak to tylko możliwe, zanim ten młody głupiec przysporzy sobie kłopotów na tyle poważnych, że nawet protekcja matki nie będzie w stanie uchronić go od konsekwencji.

#1 – 20

#2 – 59

Brak – 7

54 (Uwikłany)

Wieść o zamachu rozprzestrzenia się po mieście niczym zaraza. Nareszcie w pełni rozumiesz, co naprawdę oznaczają słowa „czuć niepokój w powietrzu”. Do tej pory często widywałeś ten zwrot w dziełach literackich, lecz tam był jedynie ozdobą, świecidełkiem mile łechtającym poczucie estetyki czytelnika. Teraz wkroczył do świata realnego, wciskając się w każdy zakamarek miasta. Wszystko wokół spowiła ciężka atmosfera zagrożenia. Grupki ludzi stłoczone na rogach ulic dyskutujące zażarcie, przemykający gdzieś strażnicy, jakieś odległe krzyki, zamykane pospiesznie okiennice. Nim docierasz do swojego domostwa, słyszysz już najnowsze wieści. Następca tronu zmarł. Nie jesteś w stanie ustalić, czy to prawda, chociaż widziałeś zamach na własne oczy i wiesz, że potrójny postrzał w plecy z tak bliskiej odległości zazwyczaj bywa śmiertelny. Mimo to nadal nie możesz uwierzyć w śmierć następcy tronu. W końcu coś takiego stanie się motorem zmian, które dotkną wszystkich, zarówno najwyższego urzędnika, jak i najgorszego nędzarza. Oraz, co gorsza, również Ciebie.

Z ulgą przekraczasz próg swojego domu. Wkraczasz do obszernej pracowni, która zajmuje niemal cały parter. Przez chwilę zastanawiasz się, czy nie pójść na piętro, do części mieszkalnej, aby nieco się odświeżyć, ale dochodzisz do wniosku, iż byłaby to jedynie niepotrzebna strata czasu. Natychmiast zaczynasz szkicować plan przyszłego obrazu. Oczyma wyobraźni widzisz już ukończoną wspaniałą miejską panoramę dramatycznej sceny zamachu na cesarskiego syna. Masz nadzieję, że ludzie docenią Twoje przyszłe dzieło. Masz już wprawdzie wyrobione nazwisko, ale ostatnimi czasy realizm, któremu hołdujesz od początku swojej kariery, przeżywa ciężkie chwile w starciu z nowym prądem, w którym niemal całkowicie zrezygnowano z konturów i wyrazistych, prostych linii, na rzecz rozmytych, plamiastych kształtów. Osobiście uważasz, iż cały ten „styl mgły” służy jednie sprytnemu maskowaniu braku talentu poszczególnych malarzy, a ich prace przypominają to, co tworzyłeś w wieku dziesięciu lat, kiedy nie do końca pojmowałeś jeszcze wszystkie arkana sztuki malarskiej. Porzucasz myśli o triumfie nowego, według Ciebie niezwykle prymitywnego, stylu w Twojej profesji i całkowicie skupiasz uwagę na szkicu, przez kilka godzin zawzięcie nanosząc coraz więcej detali.

Późnym popołudniem musisz niestety porzucić to pasjonujące zajęcie, gdyż w progu staje Twoja starsza siostra, z trudem maskując podenerwowanie. Po śmierci waszych rodziców to ona przejęła rodzinny interes, zajmując się kontrolowaniem kilku największych fabryk w mieście. Wedle testamentu ma pełną kontrolę nad Twoją częścią spadku, którą ma wypłacać Ci częściowo w miesięcznych odstępach przez najbliższe kilkanaście lat. Rzadko tu zagląda, chociaż wiesz, że zakulisowo popycha Twoją karierę do przodu, co zresztą niezbyt Ci odpowiada. Masz już spytać o powód tej nagłej wizyty, gdy kobieta oświadcza stanowczo:

– Musisz znaleźć Omiela!

Wiesz, że Twój siostrzeniec, jedynak, jest dla niej prawdziwym oczkiem w głowie. Młodzieniec ma już dwadzieścia lat, a wciąż otaczany jest chorobliwą wręcz troską młodo owdowiałej matki.

– Kiedy zniknął?

– Dziś w południe. Nie myśl, że histeryzuję! Dzisiejszego ranka odkryłam w jego pokoju liczne broszury technokratów. W gniewie powiedział mi, że od dawna jest ich gorącym zwolennikiem!

– To chyba nic strasznego. Przecież to legalnie działająca frakcja polityczna.

– To wywrotowcy! Zresztą, co ty tam wiesz, żyjesz w tym swoim malowanym świecie! W południe nadal był na mnie zagniewany, nie wiem zresztą dlaczego. Dom należy przecież do mnie, a on jest moim synem, więc mam pełne prawo przeglądać jego rzeczy kiedy chcę. W końcu to rzeczy kupione za moje pieniądze!

– Oczywiście – przyznajesz zrezygnowany.

– W każdym razie wyszedł z domu, mówiąc, że wróci wieczorem albo nawet rano, bo idzie na wiec tych wichrzycieli! Musisz go znaleźć i jak najszybciej przyprowadzić do domu. Po zamachu na naszego ukochanego delfina wszędzie słychać te straszne, gniewne okrzyki. Ludzie obwiniają, i słusznie, technokratów. Boję się, że tłum napadnie na tych szubrawców, a mój biedny, mały Omiel zostanie poturbowany razem z tymi śmieciami. Znajdź go!

– Oczywiście.

– Pospiesz się!

Kobieta opuszcza pomieszczenie, zostawiając Cię w kiepskim nastroju. Nie po raz pierwszy traktowany jesteś jak chłopiec na posyłki, chociaż tym razem Twoja siostra może mieć rację. Dzisiejszego wieczora Bater nie będzie bezpiecznym miejscem, a już na pewno nie dla technokratów i ich sympatyków (53).

55 (Uwikłany)

– Nie jest pan zbyt uprzejmy.

– A pani szczera.

– Lubię mężczyzn, którzy nie są zbyt łatwowierni, ale przesadna podejrzliwość drażni mnie tak samo, jak ślepa wiara. Żegnam.

– Miłego dnia – rzucasz od niechcenia.

Nieznajoma odchodzi w swoją stronę. Nie wiesz czego właściwie od Ciebie chciała i czy wasze spotkanie rzeczywiście było dziełem przypadku, ale masz przeczucie, że wasze drogi jeszcze się przetną. Tymczasem musisz zająć się naglącymi sprawami (7).

56 (Uwikłany)

Zerkasz w stronę trybuny, na którą właśnie wchodzi długo oczekiwany młody mówca. Z przerażeniem spoglądasz w pełną zdecydowania i gniewu twarz Omiela. Czujesz, jak natychmiast oblewa Cię pot – Twojej siostrze nie spodobają się te wieści. Twój siostrzeniec prawdopodobnie jest nie tylko zwolennikiem technokratów, lecz pełnoprawnym członkiem frakcji! Zaskakuje Cię nagła burza braw, do których Ty również się przyłączasz. Podobnie jak wszyscy zgromadzeni tu ludzie, z zapartym tchem oczekujesz początku przemowy (43).

57 (Uwikłany)

– Myślisz, że gdyby Omiel nie był technokratą, to twoje życie toczyłoby się spokojnie dalej? Te kilka strzałów na placu zmieniło bezpowrotnie wszystko. Te zmiany dotkną też ciebie, mnie, wszystkich.

– Jesteś tego absolutnie pewna, co?

– Oczywiście. Ty również to wiesz, po prostu boisz się do tego przyznać.

– Nie mów mi, proszę, co myślę. Sam wiem to najlepiej. To właśnie odrzuca mnie w was, technokratach – ta dziwaczna chęć posiadania monopolu na wiedzę. Chcecie pełnej kontroli nad życiem milionów. Nie przyszło wam do głowy, że ludzie wolą sami kierować swoim życiem?

– Nawet jeśli prowadzi to do tylu nieszczęść?

– Tak myślę.

– W takim razie ty przyjmij do wiadomości, że nie wszyscy chcą być jedynie biernymi obserwatorami. Jeśli widzisz, że spłoszony koń biegnie wprost na bawiące się dzieci, pozostaniesz obojętny?

– Nie.

– Widzisz. Nie zawrócisz zwierzęcia, ale możesz ocalić dzieci zabierając je szybko w bezpieczne miejsce. Oczywiście będą płakać, w końcu przerwałeś im zabawę, a może nawet naciągnąłeś jakiś mięsień podczas podrywania z ziemi. To cena za ich życie.

– Logiczne. Muszę przyznać, że to dobry przykład. Ale doktryna technokratów wskazuje raczej na to, że po bohaterskim wyratowaniu takich dzieci należy je bez przerwy pilnować, zamiast postawić na ziemi i pouczyć.

– Czasem dzieci mają rodzicielską opiekę za terror, który po latach wspominają z tkliwością.

– Albo wciąż czują ślady po karcących, ale nazbyt brutalnych uderzeniach.

– Widzę, że możemy przerzucać się przykładami w nieskończoność.

– Wolałbym to robić w zaciszu własnej pracowni, a nie tej celi. Jak na razie znajomość z technokratami nie wyszła mi na dobre. (36)

58 (Uwikłany)

– Co złego jest w skuteczności?

– Zależy co jest celem. A w tym wypadku chodzi o władzę. Skoro Imperium naprawdę było tak wspaniałe, to wątpię, żeby grupka magnatów mogła je przekształcić...

– Obalić!

– Niech będzie, obalić bez większego trudu. Opór ludzi byłby zbyt wielki. Widziałem naprawdę mnóstwo obrazów z tamtego okresu. Przedstawiały płonące świątynie, padające posągi, rozbijane popiersia dawnych królów–arcykapłanów.

– Być może nikt nie miał odwagi malować czegoś innego. Albo zniszczono inne obrazy.

– Niewykluczone. Ale pierwszy cesarz osobiście uratował wiele cennych zabytków, ściśle związanych z ideologią imperialną. Nawet te pochwalające ciągłe wojny panegiryki wykute w kamiennych płytach ustawionych pod pałacem.

– Schował je wszystkie w podziemiach.

– Żeby uchronić przed dewastacją. Zapewniam cię, że są nienaruszone do dziś, w dawnych lochach od dziesięcioleci stoi wystawa poświęcona Imperium. Byłem dwukrotnie w stolicy i widziałem te pamiątki. Przepełnia je nienawiść.

– Imperium musiało być silne, mieliśmy wielu wrogów.

– I ani jednej wojny obronnej, wszystkie były aktami agresji.

– Profilaktyki.

– Wiedz jedno, Omielu, jeśli ktoś raz zakosztował władzy absolutnej, to nieprędko zapomni o tym uczuciu. A czasy Imperium to okres wielkich, wszechmocnych jednostek. Pamięć o „dniach chwały” przechodzi z ojca na syna, obrasta legendami, zaczyna kusić.

– Co ty w ogóle wiesz o technokratach?! Powtarzasz tylko utarte formułki zasłyszane gdzieś na ulicy!

– Twoi przyjaciele okazują nienawiść na każdym kroku, zachęcają do niej. Co się stanie, jeśli rzeczywiście przejmą władzę i zniszczą swoich wrogów? Czy to uczucie wygaśnie? Myślę, że bardzo szybko znajdą kolejnych wrogów do niszczenia. Ich żywiołem jest walka, może jest nawet ważniejsza niż sama władza. Dlatego imperialny sojusz kasty kapłanów i wojska był tak niesamowicie silny.

– Ale przed wstąpieniem na tron Grifa i połączeniem urzędu króla i arcykapłana kraj trawiły częste wojny domowe, bunty możnych. Ktoś musiał to ukrócić, zaprowadzić porządek, choćby przez terror. Wuju, czy nie warto ze wszystkich sił walczyć dla słusznej sprawy, nawet jeśli czasowo przyniesie to zniszczenia?

– Za krótko żyję i stanowczo za mało widziałem, żeby odpowiedzieć ci na to pytanie. Ja głównie utrwalam to, co widzę. Innym zostawiam tworzenie scen do moich obrazów.

Młodzieniec chce coś jeszcze powiedzieć, lecz milknie. Ty również nie wznawiasz rozmowy, pozwalając myślom swobodnie dryfować. Resztę drogi spędzacie w ciszy (12).

59 (Uwikłany)

Ruszasz przed siebie, skupiając myśli na zaginionym siostrzeńcu. Nie wiesz, gdzie zacząć poszukiwania. Bater nie jest dużym miastem, ale posiada wystarczająco dużo zaułków, żeby ktoś, kto chce zniknąć, znalazł, chociaż na kilka dni, bezpieczne schronienie. Po kwadransie bezcelowej wędrówki przystajesz na moment, żeby zebrać myśli. Wzdrygasz się, czując nagle czyjąś dłoń na ramieniu. Obracasz się gwałtownie, strasząc nieco kobietę, która poważnym tonem oznajmia:

– Dziękuję za okazaną pomoc.

Uśmiechasz się, poznając nieznajomą z placu, lecz natychmiast ogarniają Cię wątpliwości. Co ona tutaj robi? Szła za Tobą, a jeśli tak, to w jakim celu? Czy tylko żeby podziękować?

– Śledziłaś mnie? – pytasz gniewnie. (63)

– Nic nadzwyczajnego, była pani w potrzebie. (23)

60 (Uwikłany)

Wraz z kolejnymi wlewanymi w siebie łykami coraz bardziej tracisz ochotę na opuszczenie wygodnej siedziby. Karcisz się w myślach za to, że niemal uległeś namowom siostrzeńca. Skoro młodzik chce posmakować „przygody”, to niech robi to na własny rachunek. Nie masz zamiaru go niańczyć, ani w żaden inny sposób nadstawiać za niego karku. Z tą myślą, po uprzednim opróżnieniu jeszcze jednej buteleczki, kładziesz się spać.

Głośne łomotanie do drzwi wyrywa Cię brutalnie w środku nocy z krainy sennych marzeń. Zdezorientowany, przestraszony i jeszcze nie do końca trzeźwy, podbiegasz do drzwi wejściowych i odsuwasz mały lufcik, zerkając na twarz intruza.

#7 – 44

Brak – 15

61 (Uwikłany)

Postanawiasz nie zwracać na siebie uwagi. Ostatecznie nie jesteś tu po to, żeby pogłębić swoją wiedzę o technokratach, musisz tylko znaleźć siostrzeńca i zaprowadzić go do matki, choćby siłą. Tymczasem podniecenie tłumu wzrasta z minuty na minutę. Również Tobie udziela się ta nerwowa atmosfera, chociaż z zupełnie innych powodów. Z chwilą rozpoczęcia wiecu trudniej będzie Ci poruszać się w poszukiwaniu młodzieńca (56).

62 (Uwikłany)

Z niepokojem przyglądasz się sędziwemu gospodarzowi, który zręcznie opatruje majaczącego, nienaturalnie bladego Omiela. Co pewien czas znika w drzwiach prowadzących do sąsiedniej izby, skąd dobiegają Cię czyjeś bolesne okrzyki. Najwyraźniej to bardzo bogato urządzone miejsce jest czymś w rodzaju punktu udzielania pierwszej pomocy dla co ważniejszych technokratów. Tymczasem chłopak wciąż krwawi i dopiero teraz w pełni dociera do Ciebie to, że jego organizm może przegrać walkę ze śmiercią. Siadasz pod ścianą i bezwiednie przesuwasz opuszkami palców po pulsującej skroni. Nagły ból głowy i uczucie rezygnacji odbierają Ci wolę działania, zresztą nie na wiele możesz się teraz przydać. Jesteś, jak zawsze, tylko obserwatorem, lecz tym razem od złowrogiego świata nie odgradza Cię bezpieczna zapora z płótna i sztalug.

#9 – 9

Brak – 13

63 (Uwikłany)

– Och nie, to czysty przypadek. Nawet nie miałam pewności, czy zaczepiam właściwego człowieka.

– Śmiem wątpić. (55)

– W takim razie to, szczęśliwy, zbieg okoliczności. (10)

64 (Uwikłany)

Wolisz wpuścić strażników, niż pozwolić im sforsować masywne drzwi. Może dzięki temu uznają Cię za skorego do współpracy? Natychmiast po otwarciu do wnętrza wpada czterech uzbrojonych mężczyzn, a jeden z nich rzuca krótko:

– Młodego bierzcie do medyka, za wszelką cenę musi wyjść z tego cało, on coś wie! Tego – wskazuje na Ciebie – do aresztu, potem wyjaśnimy kim jest. A ją... Chyba jest już martwa. Niech tu leży.

Milkniesz, wiedząc, że w tej sytuacji jakiekolwiek próby wytłumaczenia się prędzej sprowadzą na Ciebie gniew podenerwowanych strażników, niż przyniosą coś dobrego. Mimo to prosisz jeszcze:

– Pozwólcie zamknąć mi dom, to wszystko. Nie chcę stwarzać żadnych problemów.

– A spróbuj uciec, to kula w łeb! – odwarkuje dowódca.

Czekasz, aż mężczyźni wyniosą Omiela i zamykasz drzwi na oba zamki, oddając klucze jednemu z intruzów. Następnie dajesz skrępować sobie ręce i posłusznie ruszasz za swoimi „przewodnikami”. Nie możesz już doczekać się chwili, kiedy ustalą kim jesteś oraz czyjego syna pojmali. Właściwie kariera tych ludzi jest już skończona, pozycja Twojej siostry jest tu tak silna, że Omiel mógłby nawet zabić kogoś w biały dzień, a prawdopodobnie sąd ukarałby go jedynie wysoką grzywną bądź czasową banicją. Niestety, w ogarniętym chaosem mieście wszystkie koneksje, przynajmniej na kilka najbliższych godzin, straciły na znaczeniu. Tej nocy największym autorytetem w Bater jest ślepa siła (28).

65 (Uwikłany)

(U#5)

– Omiel nie jest już dzieckiem – wtrąca się nieznajoma. – Jest już mężczyzną i nie musi jak szczenię przybiegać na każdy gwizd matki.

– Więc jest już na tyle dojrzały, żeby mówić we własnym imieniu. Omielu, wracasz dziś do domu?

– Wybacz wuju, ale mam inne plany.

– Pan wybaczy – mówiąc to, kobieta wsuwa rękę pod ramię młodzieńca – ale na nas już czas. Dobrej nocy.

– Wzajemnie – odpowiadasz, uśmiechając się znacząco.

Ruszasz w drogę powrotną z jasnym obrazem sytuacji. Twój siostrzeniec najwyraźniej wspiera technokratów bynajmniej nie z pobudek politycznych. Zresztą, patrząc na urodę jego towarzyszki, wcale mu się nie dziwisz. W pewnym sensie jesteś z niego dumny. Niestety, Twoja siostra nieco inaczej zareaguje na wieść, że dzisiejszą noc syn spędzi poza domem. I prawdopodobnie to Ciebie, jak zawsze, obarczy winą za własną porażkę wychowawczą (70).

66 (Uwikłany)

Przybywasz do biura technokratów dokładnie w momencie, gdy pracujący tam mężczyzna pospiesznie zamyka pomieszczenie. Pozdrawiasz go uprzejmie i nieco skrępowany, pytasz:

– Czy mógłby mi pan powiedzieć coś o dzisiejszym wiecu?

– Skąd pan o tym wie? – pyta podejrzliwie rozmówca.

– Ktoś z mojej rodziny wspominał, że się wybiera. Zapraszał mnie, ale odmówiłem. A teraz mimo wszystko chciałbym pójść, dowiedzieć się czegoś o was.

– Dziś może to być niebezpieczne, odradzam panu.

– Nie przeszkadza mi niebezpieczeństwo. Chcę po prostu wiedzieć, co proponujecie. Zbliża się czas wielkich zmian, kto wie, może to właśnie wy obejmiecie władzę.

– Dla dobra ogółu lepiej, żeby tak było, zapewniam pana. A termin naszego wiecu to żadna tajemnica, chociaż może nie będzie odpowiadać panu miejsce. Odbędzie się wieczorem, o godzinie dwudziestej, w sercu dzielnicy robotniczej, przy Placu Hutniczym.

– Dzielnica robotnicza?!

– Dokładnie tam, zapraszam. A teraz proszę wybaczyć, spieszę się.

Odchodzisz, zdumiony otrzymanymi wiadomości. Technokraci, bodajże w trzech czwartych wywodzący się z najwyższych kręgów arystokracji, i robotnicy? Ruszasz przed siebie, próbując zrozumieć celowość tego mezaliansu. Cóż, ich sprawa z kim chcą trzymać – myślisz zniesmaczony. Postanawiasz przed wizytą w dzielnicy robotniczej zmienić ubiór na coś mniej rzucającego się w oczy. Wolisz nie prowokować niepotrzebnych kłopotów, rażąc tych ludzi swoją zamożnością (38).

67 (Uwikłany)

(U#6)

Nie zważając na protesty oburzonych słuchaczy, zaczynasz się rozpychać, uparcie torując sobie drogę do trybuny. Docierasz tam w ostatniej chwili, jeszcze moment i mógłbyś stracić z oczu znikającego właśnie w jednej z uliczek siostrzeńca. Podbiegasz ku niemu, powstrzymując się od wykrzyknięcia jego imienia. I tak zwróciłeś już na siebie stanowczo zbyt wiele niepotrzebnej uwagi.

W ciasnym zaułku dostrzegasz Omiela, pochłoniętego żywiołową rozmową z kobietą, której niedawno pomogłeś. Nieznajoma dostrzega Cię pierwsza i radośnie oświadcza:

– A więc jednak się spotykamy!

– Tak, dziękuję za zaproszenie. Witaj, Omielu.

– Witaj, wuju – odpiera zmieszany młodzieniec. – Przysłała cię moja matka, tak?

– W istocie. Wracasz dziś do domu?

– Nie.

– Tak – wtrąca się nieznajoma. – Zrobiłeś dziś to, co należało. I to w prawdziwie wielkim stylu. Wszyscy jesteśmy ci wdzięczni, a ja w szczególności, mój drogi. Niech pan zaprowadzi go do domu. Swoją drogą, powinnam poczuć się obrażona, wcale nie zależało panu na poznaniu tego co my, technokraci, mamy do powiedzenia ludziom.

– Nie wygląda pani na obrażoną.

– Azua, proszę mi mówić Azua. W końcu mamy wspólnego znajomego.

Mówiąc to, spogląda czule na Omiela, który zdaje się być całkowicie zauroczony starszą od siebie o co najmniej dziesięć lat kobietą. Od strony placu dochodzi do was odgłos gromkich braw, najwyraźniej kolejny mówca zakończył swój wywód.

– Ruszajmy – oznajmiasz stanowczo.

Młodzieniec kiwa posłusznie głową i podąża za Tobą, odprowadzony wymownym spojrzeniem swojej towarzyszki. Chyba już wiesz co, a raczej kto, jest prawdziwym powodem jego zaangażowania w działalność technokratów (70).

68 (Uwikłany)

(U#6)

– To pan! – wtrąca się nieznajoma. – Omielu, to właśnie ten człowiek pomógł mi dziś na placu. Miło wiedzieć, że jest pan spokrewniony z moim drogim przyjacielem.

Mówiąc to, wymownie kładzie dłoń na ramieniu młodzieńca, który obdarza ją nader czułym spojrzeniem.

– Twoja matka odchodzi o zmysłów, planujesz dziś powrót do domu?

– Ja...

Omiel spogląda pytająco na swoją towarzyszkę, która stwierdza stanowczo:

– Na dziś już dosyć, mój drogi. Pokazałeś prawdziwy talent oratorski, rozpalając tłum, lepiej odpocznij we własnym domu. Nie wiadomo, co może przynieść dzisiejsza noc.

– Skoro tak myślisz... dobrej nocy.

– Wzajemnie. I panu również.

Technokratka oddala się, odprowadzona wymownym spojrzeniem Twojego siostrzeńca, który najwyraźniej uważa ją za najbardziej przekonujący do frakcji technokratów argument (70).

69 (Uwikłany)

Przemierzasz wypełnione podenerwowanymi ludźmi ulice, na próżno wypatrując plakatów informujących o dzisiejszym wiecu. Zastanawiasz się, czy nie oznacza to, że dzisiejsze spotkanie zarezerwowane jest tylko dla samych technokratów, tudzież ich najgorętszych zwolenników, a nie szerszego grona odbiorców. Oznaczałoby to, iż Twój siostrzeniec jest bardziej zaangażowany w podejrzaną działalność polityczną, niż podejrzewa to Twoja siostra. Nie jesteś pewien, co właściwe powinieneś teraz zrobić: szukać dalej plakatów (25) czy raczej spróbować zasięgnąć gdzieś informacji? Może w jednej z miejskich świątyń (45) ktoś będzie coś wiedział. W końcu jednym z głównych punktów programu technokratów jest restauracja dawnej potęgi kapłanów, a przynajmniej coś takiego obiło Ci się o uszy. A może chodziło o pozbawienie ich wpływów? Nigdy nie interesowałeś się polityką, a wszystko wskazuje na to, iż teraz wkroczyłeś prosto w jej brudne objęcia.

70 (Uwikłany)

Irytuje Cię myśl, że przez całą tę sprawę musiałeś zrezygnować z wygodnej neutralności. Swoją obecność na wiecu odbierasz jako pewnego rodzaju zdradę własnych przekonań. Nie umiesz tego sobie racjonalnie wytłumaczyć, ale czujesz, że właśnie w tej chwili dokonała się w Twoim życiu jakaś istotna zmiana, która w przyszłości wyda owoce. Tymczasem masz jednak inne zmartwienia na głowie.

#5 – 17

#6 – 19

71 (Uwikłany)

– To pana zdanie, żegnam!

Kłaniasz się zmieszany i śledzisz wzrokiem oddalającą się pospiesznie kobietę. Najwyraźniej nieświadomie uratowałeś przed strażą prawdziwą technokratkę albo przynajmniej ich gorącą zwolenniczkę. Zaciskasz pięści w bezsilnym gniewnie: bezpowrotnie straciłeś szansę na szybkie dotarcie na wiec. Nie pozostaje Ci nic innego, jak wrócić do poszukiwań na własną rękę (7).

Na własny rachunek

Spędzasz w pracowni trzy długie tygodnie, całkowicie odcięty od świata, który zastępujesz swoim własnym, powstającym właśnie na płótnie. Gdy obraz jest gotowy, nieskromnie przyznajesz w duchu, że to Twoje najlepsze dzieło. Za najjaśniejszy punkt obrałeś wylot lufy rewolweru tuż po wystrzale, a wszystko inne, z planu na plan, jest coraz ciemniejsze. Twarze gapiów są identyczne, pozbawione wyrazu, zdradzają miałkość charakteru i brak woli działania. Natomiast bijąca od zamachowca witalność wprost przyćmiewa wszystko inne, łącznie z samym następcą tronu. Jego samego przedstawiłeś nad wyraz dostojnie, z dumą przyjmującego wyrok losu. Nie próbuje się nawet obejrzeć, żeby ujrzeć twarz zamachowca. Jest wpatrzony gdzieś w przestrzeń, jakby sprawy tego świata już go nie obchodziły.

Uradowany, nie idziesz do siostry, lecz kontaktujesz się bezpośrednio z zarządcą galerii. Pokazujesz sędziwemu, pulchnemu mężczyźnie swoje dzieło, które wyraźnie przykuwa jego uwagę, niemal tak samo, jak suma, którą mu proponujesz za możliwość prezentowania obrazu w galerii przez najbliższe tygodnie.

– Otrzyma pan naturalnie dobre miejsce na wystawie. Jak nazwał pan obraz?

– Błysk.

– Czego? Lufy?

– Po prostu Błysk.

– No dobrze... Dobrze... Proszę przynieść obraz jutro rano. Dziś każę zrobić stosowny afisz nad wejściem.

– Dziękuję.

– Mam nadzieję, że szybko znajdzie pan kupca. Marża dla galerii nie uległa zmianie. Do jutra.

Żegnasz się i dziękując za okazaną pomoc, na której zresztą rozmówca może nieźle zarobić, ruszasz do siebie. Nie interesuje Cię, czy ktoś kupi obraz, jesteś ciekaw reakcji widzów. A ta, jak podejrzewasz, nie będzie jednoznaczna (01).

01 (Na własny rachunek)

Grupka widzów stłoczonych przed dziełem wiszącym w jednej z nisz głównego holu dyskutuje zawzięcie, co rusz zerkając w Twoją stronę. Dochodzi już południe, a od rana przewinęło się kilkudziesięciu poważnych krytyków i potencjalnych kupców. Z godziny na godzinę opinie są coraz bardziej krytyczne, chociaż dotyczą przede wszystkim samego tematu, niż metody wykonania. Nagle jeden z mężczyzn spogląda na Ciebie z nieskrywaną pogardą, mówiąc:

– Te barwy! To niemal sam brąz!

– W mnóstwie odcieni – odpierasz oschle.

– To wygląda jak ekskrementy! W dodatku nie wysilił się pan nawet, żeby namalować więcej twarzy! Ten bohomaz pochwala zamach! Hańba!

– Hańbą jest pana zachowanie. Pan nie jest nawet ignorantem, ale gorzej, zwyczajnym idiotą – cedzisz przez zęby. (036)

– To nie moja wina, że ma pan tego rodzaju skojarzenia. To moja wizja zamachu, a widziałem go na własne oczy. (031)

02 (Na własny rachunek)

Szybko odkrywasz, że w Megiddo jest mnóstwo innych obiektów świetnie nadających się do utrwalenia na płótnie. Szczególnie zaintrygował Cię najwyższy w mieście ceglany budynek, pięciopiętrowy gmach Rady Starszych. Kiepska pogoda utrudnia, a często wręcz uniemożliwia dłuższe przebywanie na zewnątrz, toteż ograniczasz się do szybkich szkiców z różnych perspektyw. Postanawiasz namalować wielkoformatowy obraz wraz z nadejściem wiosny i cieplejszych dni, zimowy czas przeznaczając na odwiedziny w pobliskiej bibliotece. O dziwo, raz w tygodniu docierają do niej numery dwóch najważniejszych gazet z cesarstwa, które dostarczają Ci wieści z ojczyzny. A te napawają Cię pewnym niepokojem: czytasz o triumfach, jakie święcą obrazy i rzeźby „nowo odkrytych geniuszy z prowincji”, którzy w ostatnim czasie tłumnie najechali stolicę. Mimo nieco baśniowej atmosfery Megiddo, kusi Cię żeby iść w ich ślady i ruszyć na podbój stolicy (027). Ale czy rozsądnie jest teraz porzucać Atip? – rozmyślasz. – Jeszcze nie skończyłem swojego obrazu (013). Tego wieczora zasiadasz w swojej izbie z dzbanem korzennego piwa, starannie rozważając wszelkie za i przeciw.

03 (Na własny rachunek)

Doskonale zdając sobie sprawę z tego, że nie wykonanie, a przekaz ma zwrócić uwagę odbiorców, zabierasz się do pracy, która pochłania Cię na najbliższe dwa tygodnie. Jej efektem jest groteskowy Marsz ku przyszłości przedstawiający maszerujących ramię przy ramieniu robotników, których robocze fartuchy oznaczone są emblematem technokratów. Widoczna na dalszym planie fabryka przypomina gigantyczną ceglaną wieżę zbudowaną na planie sześciokąta. Na twarzach wszystkich ludzi maluje się skupienie i powaga, jakby naprawdę byli maszerującymi na front żołnierzami. W lewym dolnym rogu umieściłeś dwie odległe postacie: zaciekawionego, małego chłopca i niechlujnego staruszka o obojętnym spojrzeniu. Spoglądając krytycznym okiem na swoje dzieła, zastanawiasz się, czy Twój plan rzeczywiście się powiedzie.

Krytycy w większości pozytywnie oceniają Marsz, a kupcy skwapliwie podążają za ich głosem. Również dwór nie pozostaje obojętny, pojawiają się pierwsi klienci zainteresowani Twoim talentem. Jeden z nich, technokrata o bystrym spojrzeniu i szlachetnych rysach twarzy, zamawia u Ciebie portret, mówiąc z tajemniczym uśmiechem na ustach:

– Teraz, kiedy pokazał pan co trzeba, proszę o prawdziwy pokaz talentu.

Milczysz, kiwając ze zrozumieniem głową. Ta gra w politykę ma te same zasady dla malarza i arystokraty – myślisz z zadumą, tworząc szkic na potrzeby zamówienia (019).

04 (Na własny rachunek)

(U#15)

W krótkim czasie Ciągłość robi prawdziwą furorę, chociaż nie w ten sposób, o który Ci chodziło. Co prawda gazety chętnie piszą o Twoim obrazie, lecz zwykle wzmianka o nim jest tylko preludium do dywagacji natury ekonomiczno-społecznej. Wprawdzie ostatnimi czasy zainteresowało się Tobą kilku potencjalnych nabywców, ale są to raczej, jak szybko ustalasz, płotki na stołecznym rynku dzieł sztuki. Zdajesz sobie sprawę, że zraziłeś do siebie możnych, którzy nie chcą mieć nic wspólnego z czymkolwiek, co nie jest jawnie przychylne wciąż rosnącym w siłę technokratom (08).

05 (Na własny rachunek)

Zaledwie w przeciągu tygodnia kończysz malować Burdel. Ten barwny, duży obraz przedstawia groteskowo wielki budynek zamtuzu, górujący nad całą ulicą, która, choć pełna ludzi, sprawia wrażenie małej, nic nieznaczącej wstążki rzuconej u progu wielkiego przybytku. Przez otwarte na oścież okna i drzwi widać trwającą tam orgię, na stole stoją wina znanych marek, a kobiety mają na sobie biżuterię pochodzącą z wiosennej kolekcji kilku znanych w stolicy jubilerów. Na miniaturowej ulicy widać, że niemal wszyscy przechodnie mają zadarte głowy. Wpatrując się w radosny dom uciech, nie zwracają najmniejszej uwagi na siedzącego w lewym, dolnym rogu obrazu mężczyznę w kajdanach. Jesteś niezmiernie zadowolony z tego dzieła. Po skończeniu pracy rozglądasz się już za miejscem, gdzie mógłbyś wystawić obraz.

Właściciel pierwszej galerii, do której się udajesz, jest wyraźnie skonsternowany, oglądając Twoje dzieło. Z nerwowym uśmieszkiem na ustach tłumaczy Ci mentorskim tonem:

– Obraz posiada pewne, powiedziałbym nawet niezwykłe, walory artystyczne. Widać pańskie sprawne oko i pewną rękę, ale... przesłanie... Takie dzieło jednoznacznie zostanie uznane za afront dla polityki miłościwie nam panującego cesarza. Oczywiście, wierzę, że nie to było pana celem, a obrany temat to jedynie luźny ciąg skojarzeń wywołanych informacją o reformie domów publicznych...

– Rozumiem – stwierdzasz oschle, przecinając wywód rozmówcy. – Pójdę poszukać...

– Ależ nie! – woła oburzony mężczyzna. – Pan mnie źle zrozumiał! Naturalnie, mogę wystawić pana dzieło, w końcu poziom jego wykonania jest naprawdę urzekający. Może nawet ktoś to kupi. Chodzi mi o pewne... reperkusje, które mogą okazać się dość niesprzyjające pańskiej karierze.

– Narobię sobie wpływowych wrogów.

– Otóż to. Proszę, niech pan to jeszcze przemyśli!

– Tak zrobię.

Opuszczasz galerię i szybko wracasz do siebie, gdzie dokładnie analizujesz sytuację. Poważnie rozważasz możliwość rezygnacji (023) z wystawienia (043) obrazu. Twój rozmówca, mimo pewnej powściągliwości, sprawiał wrażenie człowieka, który naprawdę chce Ci pomóc. Jego rada wydaje się być słuszna, co nie oznacza, że powinieneś automatycznie ją przyjąć. Wybór, jakiego musisz dokonać, jest w gruncie rzeczy bardzo prosty. Jeśli chcesz zachować swobodę twórczą, musisz zapłacić za to określoną cenę, w tym wypadku jest to ryzyko publicznego potępienia. O ile rzeczywiście Twój obraz zostanie odczytany w taki sposób, w jaki sugeruje właściciel galerii...

06 (Na własny rachunek)

– Skoro taka jest pana decyzja...

– Ostateczna – odpierasz bez cienia wahania w głosie.

– Pozostaje mi tylko życzyć panu sukcesu przy sprzedaży Błysku, żegnam.

Wyraźnie rozczarowany mężczyzna odchodzi, odprowadzony złowrogimi spojrzeniami gapiów. Następnie ich wzrok, tym razem pełen aprobaty, pada na Ciebie. Już po godzinie dostajesz pierwszy bilecik z proponowaną kwotą, w jego ślady idą dwa następne. Najwyraźniej zaskarbiłeś sobie życzliwość kilku majętnych ludzi, którzy, delikatnie mówiąc, nie są przychylnie nastawieni w stosunku do technokratów. W ciągu kolejnych dni dostajesz jeszcze kilka bilecików i wraz z wygaśnięciem umowy najmu miejsca w galerii sprzedajesz Błysk za kwotę znaczną, chociaż nieco niższą od tej proponowanej przez kontrowersyjnego kupca. Zadowolony, przez najbliższe kilka wieczorów hucznie świętujesz swój pierwszy od dawna, samodzielny, sukces (057).

07 (Na własny rachunek)

(U#15)

– Oby nie żałował pan swojej decyzji – rzuca jadowicie mężczyzna. – W takim razie nasza rozmowa dobiegła końca, żegnam.

Opuszczasz posiadłość swojego niedoszłego zleceniodawcy z mieszanymi uczuciami. Nie jesteś do końca pewien słuszności powziętej decyzji, lecz z drugiej strony jeszcze nigdy nie malowałeś obrazów tak jawnie przekłamujących rzeczywistość. Odpowiednie upiększenie portretu możnego klienta to coś innego niż obrzucanie błotem kultury obcego narodu. Postanawiasz nie myśleć więcej o tej sprawie, chociaż wkrótce okazuje się, że Twoja odmowa pociągnęła za sobą nieprzyjemne konsekwencje. Wyraźnie czujesz niechęć, którą zaczynają okazywać Ci wszyscy znajomi artyści powiązani z cesarskim dworem. Nie łudzisz się już, że w najbliższym czasie dostaniesz jakiekolwiek intratne zlecenie. Najwyraźniej taka jest cena posiadania własnych poglądów w czasach, w których przyszło Ci żyć (08).

08 (Na własny rachunek)

Wiosna przynosi miastu pierwsze poważne zmiany. Tanieje żywność, z wolna wzrastają płace robotników. Nie ma już nikogo, kto nie skłoniłby nisko głowy, widząc przechodzącego kapłana. Żaden kupiec nie może już, jawnie czy potajemnie, kupić w Wielkiej Bibliotece odpisu strzeżonych tam ksiąg. Zamknięte w czasach upadku Imperium Ministerstwo Kontroli Rozwoju Nauki znów zaczyna swoją działalność. Technokraci odbierają prawa do kolei wszystkim możnym i kupcom, ogłaszając, że pociąg jest dobrem publicznym, więc tylko państwo może czerpać zyski ze sprzedaży biletów. Masowo zwoływane są też brygady robotnicze formowane w rodzaj wojskowych obozów, które mają zostać rozesłane po całym cesarstwie i budować tory kolejowe nawet do najbardziej odległych miasteczek.

#14 – 019

#14 i #15 – 015

#15 – 026

#11 – 034

09 (Na własny rachunek)

(U#11)

Pomimo niezwykłej atmosfery panującej w Megiddo, nie chcesz spędzić tu więcej czasu. Nie ciągnie Cię też specjalnie do swobodnego podróżowania po Atip. Wiesz, że gdziekolwiek byś był, Twoje myśli zawsze ulatywałyby ku stolicy cesarstwa. Nie umiesz tego racjonalnie wytłumaczyć, ale wciąż nie opuszcza Cię wrażenie, że prawdziwe życie trwa tylko w sercu Twojej ojczyzny, a wszystkie inne wydarzenia są jedynie słabym echem pochodzącym z tego źródła. Wraz z nastaniem pierwszych cieplejszych dni ruszasz w drogę powrotną (08).

010 (Na własny rachunek)

Mimo bezpośredniego sąsiedztwa, niewielu ludzi decyduje się na wyjazd do Atip w celach innych niż handlowe. Zamieszkujący tę krainę ludzie przybyli tu przed wiekami, w czasach bezpośrednio poprzedzających panowanie pierwszego króla–arcykapłana. Jak wszyscy na Kontynencie mówią jednym językiem, chociaż ich dialekt i sposób wysławiania się, rzecz jasna, uległ daleko idącym zmianom. Porzucając swoją wcześniejszą ojczyznę, doszczętnie pochłoniętą przez piaski pustyni, osiedli w Megiddo, Upadłym Mieście pełnym wyrzutków, które szybko dźwignęli z ruiny i uczynili swoją pierwszą stolicą. Przyznane im ziemie obejmujące Wschodnie Pustkowia nie były zbyt żyzne, ale dla nawykłych do braku wody i morderczego skwaru wędrowców wydały się niemal rajem. Z czasem wznieśli wiele warownych miast, czyniąc największe z nich, Anarę, swoją stolicą. To wszystko, co zdołałeś ustalić przed wyruszeniem w drogę. Za cel obrałeś Megiddo, z racji niewielkiej odległości od granicy i dużej liczby kupców z cesarstwa, którzy tam regularnie przybywają. Na miejsce docierasz jeszcze przed pierwszym śniegiem, chociaż wjeżdżając przez kunsztowne wrota, Twoją pierwszą myślą jest to, że najwyraźniej miasto nawiedziła już jakaś zamieć.

Wszystkie, bez wyjątku, budynki są pobielone wapnem. Dachówki wypalane z czerwonej gliny kontrastują wyraźnie z tą wszechogarniającą bielą, podobnie jak drobny, sczerniały bruk pokrywający ulice. Znajdujesz dla siebie miejsce w jednej z gospód, płacąc śmieszne pieniądze za rezerwację na najbliższy tydzień. W tym, jak już zauważyłeś, dość ubogim kraju, waluta cesarstwa dużo znaczy. Ku swojemu zaskoczeniu, otrzymujesz od karczmarza Broszurę dla przyjezdnych informującą o podstawowych zasadach rządzących lokalną społecznością. Jedna z nich jest dla Ciebie szczególnie niemiłym zaskoczeniem. Czytasz: Zabrania się obcym sprzedawania podobizn ludzi utrwalonych w jakiejkolwiek sztuce. Nie wiesz jeszcze, czy zastosować się (02) do tego wymogu, czy raczej malować to, na co będziesz miał ochotę (040). W końcu, biorąc pod uwagę tutejszy kurs cesarskiej waluty, będzie Cię stać na grzywnę. O ile kara ma wymiar tylko finansowy.

Pierwszy tydzień bytności w Megiddo schodzi Ci głównie na rozrywkach, których ciąg przerywa ponura wieść przyniesiona przez jednego z kupców. Cesarz zmarł. Nie wiesz, czy to początek nowej epoki dla Twojej ojczyzny, czy raczej zwykła zmiana warty w przytulnym pałacowym zaciszu, lecz wydarzenie to skłania Cię do rozpoczęcia pracy twórczej. Chcesz, a wręcz musisz, malować.

011 (Na własny rachunek)

W miejscowym światku artystycznym stosunkowo szybko rozchodzą się wieści o tym, jak zostałeś potraktowany w Atip. Wkrótce ta historia jest powtarzana nawet na salonach. Rzecz jasna, podczas przechodzenia z ust do ust wyolbrzymiono wiele szczegółów. Kiedy przez przypadek słyszysz w jednej z gospód jej aktualną wersję, zaczynasz żałować, że w ogóle ją opowiedziałeś. Mimo wszystko Twoje perypetie zaczynają przynosić realny profit. Jest to wizyta posłańca od wysokiej rangi urzędnika odpowiedzialnego za sprawy kontaktu z ościennymi królestwami. Pełen obaw, ruszasz niezwłocznie na dwór.

Twoje obawy okazują się płonne, a rzeczywistość przerasta najśmielsze marzenia. Mężczyzna proponuje Ci intratne zlecenie na cykl obrazów poświęconych Atip.

– Pan tam był, a ponadto doświadczył wielkich nieprzyjemności – tłumaczy swój wybór zleceniodawca. – Wprost idealnie nadaje się pan do stworzenia sugestywnych wizji tego barbarzyńskiego kraju.

– Właściwie o ilu obrazach mówimy?

– Och, to nieważne. Jakieś trzy, cztery. Przede wszystkim musi pan pokazać na nich dzikość tego narodu, prostytucję świątynną, rozlatujące się domy, skretyniałych ludzi...

– Był pan w Atip? – pytasz z nutą powątpiewania w głosie.

– Oczywiście, że nie. Nie pojechałbym do tego barbarzyńskiego sioła za żadne skarby świata.

– Pański obraz życia w tym kraju jest nieco... nieprecyzyjny.

– A czy to ważne? Nie słyszał pan, że nasz nowy cesarz od lat głęboko gardzi tymi bałwochwalczymi zwierzętami? Chcę żeby przedstawił pan Atip właśnie tak, jak panu opowiedziałem. Jeśli dostanę to, czego chcę, zapłacę od ręki, szepnę też komu trzeba słówko o pana talencie.

– Pana złoto, mój pędzel. Spiszmy umowę. (030)

– Z przykrością muszę odmówić. (049)

012 (Na własny rachunek)

Opuszczasz galerię w kiepskim nastroju. Przypominasz sobie zasłyszaną gdzieś opinię, że w obecnych czasach malarz powinien znać się lepiej na handlu niż malowaniu. Z nostalgią wspominasz czasy, kiedy mogłeś pozwolić sobie na większą swobodę twórczą. Teraz spętany jesteś wolą siostry, umowami, klauzulami do umów, musisz też unikać skandali, bowiem ona łatwo mogłaby odciąć Cię od dopływu gotówki, dzięki której prowadzisz proste, ale pozbawione troski o przyszłość, życie. Jej majątek w połączeniu z autorytatywnym stylem sprawowania władzy zjednał Ci wielu przyjaciół, z których żaden nie nadstawiałby karku dla „zwykłego malarza”. Pogrążając się w gorzkich myślach, maszerujesz wytrwale w stronę swojego domu. Chociaż powitają Cię tam puste ściany, to tylko tutaj czujesz coś, co można by nazwać namiastką rodzinnej atmosfery. W końcu spędzasz czas ze swoim najwierniejszym przyjacielem, jedyną osobą, którą naprawdę cenisz i szanujesz: sobą samym (057).

013 (Na własny rachunek)

Podczas zimy powoli tworzysz swój, na razie pozbawiony tytułu, obraz. Właściwie bardziej niż malowaniu, swoją uwagę poświęcasz otaczającej Cię rzeczywistości. Mieszkańcy Megiddo chętnie i życzliwie odpowiadają na Twoje pytania dotyczące ich stylu życia, wierzeń oraz „starego Atip”, zakrytego przez piaski pustyni. Panująca tu religia jest ściśle oparta o naturę, najważniejsi dwaj bogowie posiadają kamienne wizerunki, pozostała piątka przedstawiana jest za pomocą rzeźb wykonanych z użyciem specjalnych, rytualnych dłut. Nie mają oni nazw, są raczej personifikacjami sił śmierci, życia, płodności oraz czterech żywiołów. Równie interesująca jest spora swoboda seksualna, bowiem śluby mogą zostać udzielone tylko parom powyżej trzydziestego roku życia. Do tego czasu młodzi obojga płci, wedle niepisanego prawa, mają obowiązek poznawać sztukę miłosną, a dzieci narodzone z takich przelotnych „związków” często oddawane są na nauki do świątyń. Dzięki temu już od narodzin ich umysły kształtowane są przez kapłanów, którymi zresztą zazwyczaj zostają po ukończeniu stosownych nauk. Kapłani są tutaj niezwykle silną kastą społeczną, nic więc dziwnego, iż to rada złożona z czterdziestu czterech Wielkich Kapłanów decyduje poprzez głosowanie o losach państwa.

Późną wiosną jesteś gotów do opuszczenia (09) gościnnego Atip. Sprzedajesz swój obraz i zastanawiasz się, kiedy wyruszyć w drogę powrotną. Czujesz bowiem, że jeśli zostaniesz tu jeszcze trochę, to miejsce usidli Cię swoim egzotycznym urokiem, zmuszając do pozostania (020) na najbliższe miesiące, a nawet lata. Kto wie, może to nie jest zły pomysł? – rozmyślasz, spacerując po urokliwych uliczkach Megiddo.

014 (Na własny rachunek)

Po sprzedaniu kilku swoich starszych obrazów, zwracasz na siebie uwagę potencjalnych klientów. Wyróżniasz się na tle innych przybyłych z prowincji artystów, a co za tym idzie, wszyscy oczekują rychłego zaprezentowania jakiegoś dzieła namalowanego na miejscu, zawierającego, jak mawiają Twoi tutejsi koledzy po pędzlu, „pierwiastek stolicy”. Mimo opadów śniegu, zima jak na razie jest łagodna, przynajmniej na tyle, iż możesz popracować trochę na ulicy. Zastanawiasz się, co mógłbyś utrwalić na płótnie. Po głowie chodzą Ci dwa, sprzeczne ze sobą, tematy. Pierwszy to obraz skrajnej nędzy zasypanych śniegiem, upstrzonych odchodami i śmieciami dzielnic biedoty (045). Stanowi to, Twoim zdaniem, wymowny symbol niezmienności pewnych spraw niezależnie od tego, kto zasiada na tronie. Drugi temat związany jest z okazałą, monumentalną świątynią (016), w której do tej pory pełnił swoją posługę arcykapłan. Gmach mieści w sobie bezcenną skarbnicę wiedzy, jaką jest Wielka Biblioteka, zawierającą lwią część wiedzy zgromadzonej i strzeżonej przez kapłanów. W czasach Imperium budynek pełnił też rolę centrum badawczego, chociaż obecnie służy bardziej jako muzeum, w którym przechowuje się pamiątki dawnej świetności. Maszerując po brukowanych ulicach, zastanawiasz się nad doborem tematu, z radością wdychając świeże, rześkie powietrze, które doskonale tłumi zwykły fetor wielkomiejskich ulic.

015 (Na własny rachunek)

Brak poparcia możnych zaczyna mocno dawać Ci się we znaki. Liczba zamówień drastycznie spada, potencjalni klienci wyraźnie wolą korzystać z usług mniej utalentowanych malarzy, który są „sygnowani” nazwiskiem kogoś z kręgu dworskiego. Nie tak wyobrażałeś sobie swoją karierę w stolicy, zastanawiasz się nawet, czy nie zrobić czegoś, dzięki czemu przypodobałbyś się elicie. Na przykład przyjemny dla oka, naszpikowany technokratyczną propagandą obraz (03). To z pewnością pomogłoby Ci zaistnieć, chociaż rzecz jasna wszystko ma swoją cenę, w tym wypadku byłoby to pewne ograniczenie swobody twórczej. Mógłbyś też zrezygnować z zaszczytów i po prostu malować, co chcesz (026); niestety, w obecnym stanie rzeczy jest to ścieżka prowadzącą raczej na bruk, niż do galerii.

016 (Na własny rachunek)

(U#14)

Zaczynasz szkicować przyszły obraz i już we wstępnej fazie postanawiasz, że na płótnie nie umieścisz żadnej postaci ludzkiej. Chcesz utrwalić atmosferę pustej, skąpanej w półmroku świątyni, w tle umieszczając drzwi prowadzące do księgozbioru. Wraz z upływem kolejnych dni i postępem prac, Twoje dzieło zaczyna przybierać coraz wyraźniejsze kształty. Nie do końca zrealizowałeś swój zamysł i wnętrze wiekowej budowli nie sprawia wrażenia zupełnie opuszczonego i zapomnianego. Przypomina raczej czas tuż przed świtem, nim ktoś otworzy podwoje i zaleje całą scenę jasnym blaskiem dnia. Idąc tym właśnie tropem, tytułujesz obraz Przedświt, co już wkrótce przynosi Ci niespotykaną sławę. Gazety rozpisują się o „geniuszu z prowincji”, wciąż podkreślając, że symbolika dzieła jest jasna. Według dziennikarzy to plastyczny manifest oczekiwań całego społeczeństwa, które chce wyjść z mroku i skąpać się w świetle dnia. Wszyscy zgodnie podkreślają pro–technokratyczny wydźwięk dzieła, a Ty, woląc nie ryzykować zwrócenia na siebie uwagi, nie dementujesz tego (032A).

017 (Na własny rachunek)

Twój nagły atak jest dla mężczyzny całkowitym zaskoczeniem. Jego pewność siebie znika natychmiast, gdy czuje na szyi żelazny uchwyt Twoich palców. Wprawdzie puszczasz go już po kilku sekundach, ale nieszczęśnik i tak długo zanosi się głośnym kaszlem, z trudem łapiąc oddech. Zastanawiasz się, czy rzeczywiście tak dotkliwie go skrzywdziłeś, czy raczej jest to gra w celu zdobycia sympatii tłumu. Tymczasem wokół przystanęło ponad kilkunastu gapiów, zwabionych odgłosami kłótni. Wśród nich jest też strażnik tego odcinka galerii, który z groźną miną oświadcza:

– Proszę nie robić zbiegowiska! Ty – warczy, celując palcem w Twoją pierś. – Zabieraj się stąd!

– Jestem autorem tego obrazu! – wołasz gniewnie.

– Z takim podejściem sprzedawaj swoje bohomazy na ulicy, a nie w galerii! Nikt nie będzie mi tu urządzał karczemnym burd!

Mężczyzna w wymownym geście kładzie dłoń na rękojeści przytroczonej do pasa, drewnianej pałki. Wolisz go nie prowokować, toteż posłusznie opuszczasz budynek, mnąc w ustach przekleństwo (044).

018 (Na własny rachunek)

Jeszcze tego samego dnia opuszczasz Megiddo. Z żalem żegnasz Atip, ale jesteś pewien, że postępujesz słusznie. Skoro ich rygorystyczne przepisy nie są tylko martwym prawem, to jako artysta nie masz tu czego szukać. Wolisz już, żeby Twoją swobodę twórczą ograniczały gusta i guściki potencjalnych nabywców w cesarstwie niż odgórnie przyjęte, dziwaczne zasady. Zastanawiasz się nad możliwością powrotu do Atip w przyszłości, ale wiesz, że to nierealne. Nie wytrzymałbyś długo bez malowania, a wrodzona przekora prędzej czy później znów skłoniłaby Cię do malowania ludzi. Mimo wszystko ta podróż nie była jedynie marnowaniem czasu: w końcu wracasz z obrazem! Postanawiasz go zachować jako swoistą pamiątkę z podróży. Tymczasem myślisz już o kolejnej wyprawie, nie masz zamiaru zbyt długo zagrzać miejsca w Bater. Ciągnie Cię do stolicy (027).

019 (Na własny rachunek)

Współpraca z technokratami przynosi Ci wymierne korzyści. Przypuszczasz, że już za kilka miesięcy wszyscy miłośnicy sztuki, tudzież inni artyści w stolicy, będą znali Twoje nazwisko. Przez jedną zimę osiągnąłeś więcej niż w Bater przez całe życie. Mimo to romans z dworem wciąż odbierasz jako powtórzenie sytuacji z rodzinnego miasta. Tam również wielu chwaliło Cię tylko ze względu na to, kim była Twoja siostra. Tutaj jej rolę pełnią możni i urzędnicy dworscy. Chociaż Twoje obrazy są naprawdę dobre, to nie opuszcza Cię przykre przeczucie, iż nawet gdybyś stworzył jakiś jarmarczny bohomaz i tak zostałby on nazwany na łamach prasy „odkrywczym spojrzeniem na temat”.

Tymczasem władza technokratów umacnia się coraz bardziej: zaczynają się pierwsze aresztowania dawnych (a niekiedy obecnych) urzędników i cesarskich zauszników masowo oskarżanych o malwersacje oraz nadużycia finansowe. Gazety uparcie milczą na ten temat, chociaż niedawno na własne oczy widziałeś oddział straży miejskiej prowadzący zamożnego handlarza, o którym wiesz, że był gorącym zwolennikiem poprzedniego cesarza. Zamiast tego pierwsze strony poczytnych tytułów zajmują wiadomości o planowanej reformie domów publicznych. Temat burdeli frapuje ludzi do tego stopnia, iż nie zwracają uwagi na aresztowania, szczególnie, że ich ofiarami padają zamożni ludzie. Wszystko to inspiruje Cię do namalowania obrazu (05), który odzwierciedlałby tę sytuację. Od natychmiastowego rozpoczęcia prac powstrzymuje Cię jedynie obawa przed przerwaniem dobrej passy. W końcu ludzie zdają sobie sprawę z tego, że burdele to temat zastępczy, lecz nikt nie chce powiedzieć tego na głos. Może więc lepiej, żebyś porzucił (022) myśl o stworzeniu tego dzieła? Z zadumą na twarzy spoglądasz ku sztalugom.

020 (Na własny rachunek)

(U#19)

Z żalem porzucasz myśl o wielkiej karierze w stolicy, wybierając los osiedleńca w Megiddo. Na szczęście fascynacja nowo poznanym krajem całkowicie odwraca Twoją uwagę od zaprzepaszczonej szansy. Ponadto masz okazję sprawdzić się jako mentor, gdy na Twojej drodze staje młoda artystka, Silla, której udzielasz cennych, fachowych porad, co w ciągu zaledwie kilku dni skutkuje pierwszą wspólnie spędzoną nocą. Wprowadzasz się do izby, którą zajmuje w swoim rodzinnym domu, czując, że nareszcie los obdarzył Cię szczęściem. Miesiące mijają pod znakiem miłosnych uniesień i pracy nad pejzażami, które zyskują uznanie wśród mieszkańców Megiddo.

Mijają kolejne miesiące błogiej, rozleniwiającej beztroski, podczas gdy w Twojej ojczyźnie wszystko zmienia się, jak piszą gazety, na lepsze. Chociaż w swoim małym, prywatnym raju nie odczuwasz strachu, to mimo wszystko z pewnym niepokojem spoglądasz w przyszłość. Chociaż nie jesteś sobie w stanie racjonalnie tego wytłumaczyć, to wciąż nie opuszcza Cię przeświadczenie, że Twoja ojczyzna, taka, jaką znałeś, umiera (053).

021 (Na własny rachunek)

– Oczywiście rozumiem i szanuję pana prawo, jako artysty i autora, do nadania dziełu wybranej nazwy, ale uważam, że Błysk to zbyt neutralne określenie.

– Neutralne? – pytasz z lekką irytacją w głosie.

– Tak. Nie wyraża pan swojego zdania co do utrwalonej sceny. Rozumiem, w grę wchodzą też kwestie bezpieczeństwa, ale...

– Proszę wybaczyć moją śmiałość – przerywasz nagle – ale czy nie jest pan przypadkiem technokratą?

– Tak, nie wstydzę się tego, w co wierzę. Kolekcjonuję obrazy, rzeźby i słowo pisane, wszystkie te zakupy podporządkowując pewnej idei, którą znajduję też na tym obrazie. Według mnie jest idealny, tylko tytuł stanowi drobną, lecz mimo wszystko, rysę.

– Moim zamysłem nie było pochwalenie zamachu.

– I to pozostanie bez zmian. W umowie sprzedaży jasno postawimy klauzulę, według której będę zobowiązany informować wszystkich, że pierwotnie obraz nazywał się inaczej.

– Ma pan duszę kupca, wszystko przemyślane w najdrobniejszych szczegółach.

– Nic dziwnego. Istotnie zajmuję się handlem i nieczęsto bywam w Bater, chociaż teoretycznie tu mieszkam. W każdym razie, czy jest pan zainteresowany moją ofertą?

– Tak, dobijmy targu. (033)

– Z przykrością muszę odmówić. (06)

022 (Na własny rachunek)

(U#16)

Pełne posłuszeństwo wobec rozporządzeń władz w połączeniu z wrodzonym talentem sprawia, iż pławisz się w luksusie. W końcu otacza Cię splendor wielkiego artysty, o którym marzyłeś od tylu lat. Liczne koneksje zapewniają Ci stały dopływ zamówień, a dostęp do luksusowych komponentów malarskich pozwala uzyskiwać naprawdę żywe i przyciągające oko barwy. Sporo czasu spędzasz też na studiowaniu prac dawnych mistrzów, do których masz niemal nieograniczony dostęp. Sen z powiek spędza Ci jedynie poczucie pełnej zależności od zdominowanego przez technokratów dworu. Szczególnie, że z tygodnia na tydzień coraz bardziej zaciska się niewidzialna pętla ustaw i rozporządzeń, wymierzonych w przeciwników nowej władzy. A trafić na czarną listę cesarza jest niezwykle łatwo, z czego doskonale zdajesz sobie sprawę. Malując portrety możnych jesteś wprawdzie bezpieczny, lecz obawiasz się reakcji na inne dzieła. Tak oto, po raz pierwszy w życiu, wybierając tematykę obrazów nie myślisz w pierwszej kolejności o estetyce. Rozmyślając o kolejnym projekcie, rozważasz, czy powzięty temat jest dla Ciebie bezpieczny. Jestem dziwką – stwierdzasz smutno pewnego wieczora, pociągając ze srebrnego pucharu spory łyk drogiego wina (053).

023 (Na własny rachunek)

Zdajesz sobie sprawę, że gdybyś teraz wystawił ten obraz na widok publiczny, to własnymi rękoma przerwałbyś swoją dobrą passę w stolicy. Nie masz złudzeń co do zakresu swobody twórczej w obecnych czasach. Może sobie na nią pozwolić tylko ten, kto zgromadził wystarczającą ilość gotówki. Bogatemu artyście można co najwyżej zarzucić „brak dobrego smaku”, podczas gdy uboższy za takie samo dzieło zostałby potępiony jako „prymitywny skandalista szukający rozgłosu”. Z żalem pozostawiasz Burdel w swoim prywatnym archiwum. Razem poczekamy na lepsze czasy – mówisz czule do obrazu (022).

024 (Na własny rachunek)

– Cóż, ostrzegałem, do widzenia.

Mężczyzna odchodzi obrażony, zostawiając Cię w rozterce. Nie wiesz, czy wizja Atip, którą roztoczył przed Tobą rozmówca, jest prawdziwa. W końcu na ulicach przebąkuje się o niechęci technokratów do wszystkich sąsiadujących z cesarstwem krajów, których część wchodziła niegdyś w skład Imperium. Może rzeczywiście będzie lepiej, jeśli porzucisz mrzonki o zwiedzaniu innego kraju i pojedziesz wprost do stolicy (037)? Z drugiej strony nie możesz pozbyć się irracjonalnej chęci zwiedzenia kraju, którego granica oddalona jest ledwie o dwa dni drogi od Bater. Bliskość Atip kusi do porzucenia znanej rzeczywistości i zaryzykowania kontaktu z zupełnie obcą kulturą (010).

025 (Na własny rachunek)

(U#18)

Powrót do rodzinnego Bater traktujesz jako osobistą klęskę, chociaż pocieszasz się myślą, że to nie brak talentu był przyczyną niepowodzenia w podboju stolicy. Mimo to, nie jesteś w stanie odgonić od siebie czarnych myśli, a po przybyciu do Bater masz wrażenie, że każdy mijany przechodzień rzuca Ci pogardliwe, lekceważące spojrzenie. Tracisz nawet chęć do malowania, na pewien czas zastępując pędzel dzbanem wina. Ten stan nie trwa zbyt długo, potrzeba malowania jest zbyt silna, żebyś ją stłumił, nawet przy pomocy morza alkoholu. Powoli zaczynasz pracować nad mało znaczącym pejzażem, z niepokojem śledząc doniesienia prasowe ze stolicy. Czytając te artykuły zaczynasz odczuwać pewien rodzaj ulgi. Dobrze, że teraz mnie tam nie ma – mruczysz do siebie pewnego razu pogrążony w ponurej lekturze najnowszego wydania ogólnokrajowej gazety (053).

026 (Na własny rachunek)

Z tygodnia na tydzień płacisz coraz wyższą cenę za swoją niezależność. Nie tylko nikt nie zamawia już u Ciebie obrazów, masz też kłopoty ze sprzedażą już powstałych dzieł. Żeby zaoszczędzić chociaż trochę pieniędzy, wynajmujesz pokój na poddaszu w najgorszej dzielnicy miasta. Dzięki temu stać Cię na godne wyżywienie oraz, co ważniejsze, przybory malarskie. Tworzysz teraz dla własnej przyjemności, odganiając pędzlem ponure myśli. Coraz częściej rozważasz możliwość powrotu do Bater (025). Oczywiście to rozwiązanie uważasz za ostateczność i póki co, chcesz za wszelką cenę zostać w stolicy (028). Każdego wieczora, po wypiciu obowiązkowego kufla obrzydliwego piwa z miejscowej speluny, powtarzasz sobie szeptem – Jutro będzie lepiej!

027 (Na własny rachunek)

Chociaż do tej pory już kilkakrotnie odwiedzałeś stolicę, to za każdym razem rozległe miasto imponuje Ci coraz bardziej. Wysokie, bogato zdobione budowle zachwycają rozmachem, z jakim je wzniesiono. Wszędzie czuć jeszcze atmosferę monumentalizmu i manifestacji siły Imperium, lubującego się w wielkich, naprawdę wielkich, budowlach. Wynajmujesz skromny pokój w jednej z licznych czynszowych kamienic. Spoglądając przez małe okno na ruchliwą, choć zaśnieżoną, ulicę czujesz, jak ogarnia Cię optymizm. Masz szczerą nadzieję, iż nie będzie on nieuzasadniony.

#13 – 011

Brak – 014

028 (Na własny rachunek)

(U#17)

Twoje oszczędności kurczą się w zastraszającym tempie, szczególnie, że nie nawykłeś do zbytniego oszczędzania. Wkrótce zmuszony jesteś podjąć niezbyt zaszczytną, chociaż stosunkowo dobrze płatną, pracę czyściciela ulic i publicznych szaletów. Całe dnie spędzane w towarzystwie miotły, śmieci, wymiocin oraz fekaliów niemalże odbierają Ci siły na pracę twórczą, lecz nie masz zamiaru jej porzucać. Wieczory spędzasz zwykle na ćwiczeniu ręki, eksperymentach z barwami, perspektywą i mimiką twarzy. Postanawiasz, że skoro nie masz sił i czasu, aby malować, to chociaż wzbogacisz swój warsztat. Jeszcze trochę drogi przez mękę, a potem stworzę arcydzieło – myślisz czasami. – Powalające, symboliczne, pieprzone arcydzieło! (053)

029 (Na własny rachunek)

Wkrótce okazuje się, że powzięta przez Ciebie decyzja jest nad wyraz korzystna. Na Twój obraz zwraca uwagę mężczyzna, sprawiający wrażenie zamożnego. W czasie, gdy stoi przed Błyskiem, inni zwiedzający obrzucają go chłodnymi spojrzeniami, szepcząc coś między sobą. Intrygujący nieznajomy bez słowa wstępu podaje Ci cenę, za którą jest gotów nabyć obraz. To mała fortuna, jeszcze nikt nie dał Ci takiej kwoty za jakiekolwiek wcześniejsze dzieło.

– To... nad... wyraz hojna propozycja... – bąkasz oszołomiony.

– W istocie. Chcę nabyć to arcydzieło, ale pod jednym warunkiem.

– Jakim to? – pytasz podejrzliwie.

– Zmieni pan oficjalnie tytuł na Sprawiedliwość.

– Mogę spytać o przyczynę tej prośby? (021)

– Pana pieniądze, pana wola. (033)

030 (Na własny rachunek)

(U#14)

– Cudownie! – woła mężczyzna, teatralnie klaszcząc drobnymi dłońmi.

Szybko sporządzacie umowę i ustalacie kilka szczegółów, które powinny zawierać przyszłe obrazy. Opuszczasz rezydencję możnego w dobrym nastroju. Zyskałeś właśnie cennego sprzymierzeńca, w dodatku stosunkowo niewielkim kosztem. Myślisz przez chwilę o mieszkańcach Atip, lecz szybko wyrzucasz z umysłu wspomnienia. Nie jesteś nic winien tym ludziom, a poza tym prawdopodobnie informacja o oczerniających obrazach w ogóle nie dotrze do ich ojczyzny. A nawet jeśli, to co z tego? Każdy musi pilnować własnych spraw – uspokajasz się w myśli. Natychmiast po powrocie do domu przystępujesz do pracy, której efekt Twój zleceniodawca może podziwiać niecałe dwa miesiące później.

Stworzyłeś trzy obrazy, wymownie nazwane Dom, Kraj i Wiara. Pierwszy z nich to właściwie sugestywna wizja małej orgii z udziałem wszystkim członków rodziny, drugi natomiast przedstawia surowe, niedbale wzniesione, kamienne budowle o brudnobiałych ścianach, na których widać ślady po wymiocinach i ekskrementach. Ostatni obraz jest groteskową wizją nagich, umazanych błotem ludzi, którzy na klęczkach podążają za drewnianym słupem niesionym przez opasłych kapłanów. Twój zleceniodawca jest wprost oczarowany. Nie szczędząc pochwał i złota, organizuje z wielką fetą pokaz obrazów, zaprasza nań wielu ludzi, których nazwiska znasz z pierwszych stron gazet. Wciąż chwalony za temat, a nie warsztat oraz raczony niby–fachowymi radami co do doboru barw oraz kompozycji dzieł, cierpliwie czekasz na koniec tego zlotu majętnych miłośników sztuki. Oto cena sławy – mruczysz kąśliwie pod nosem, kosztując luksusowych dań i nawiązując kontakty z kolejnymi potencjalnymi klientami (08).

031 (Na własny rachunek)

– Śmiem wątpić – stwierdza z pogardą.

– Każe ktoś panu patrzeć na mój obraz? Jest tu wiele innych malowideł, może któreś bardziej zaspokoi pana spaczone, prostackie poczucie estetyki – odpierasz dumnie.

– Cham! – wrzeszczy mężczyzna, odchodząc szybkim krokiem.

W jego ślady idzie jeszcze kilku oglądających, natomiast pozostali nagradzają całą tę scenę oklaskami. Jesteś wdzięczny za ten dowód uznania, lecz podejrzewasz, że tego dnia spotkasz się jeszcze z wieloma przejawami bezpodstawnej krytyki. Zastanawiasz się nad powrotem do domu (012), w końcu ktoś naprawdę zainteresowany kupnem i tak Cię odnajdzie. Mimo tej świadomości wiesz, że powinieneś jednak spędzić tu jeszcze trochę czasu (029). W końcu dobrze jest wysłuchać różnych opinii o swoim dziele, nawet tych, które wygłaszają idioci.

032 (Na własny rachunek)

(U#14)

Sprzedajesz kilka starszych obrazów, które trzymałeś od lat w ukryciu jako rodzaj lokaty. Twoje dzieła szybko przykuwają uwagę możnych wielbicieli sztuki, w dodatku kupiec z Bater, któremu sprzedałeś Błysk, ponownie przybywa do stolicy, rozpowiadając o Twoich rzekomych sympatiach dla technokratów; jako dowód na prawdziwość swoich słów pokazuje umowę sprzedaży i zmiany nazwy obrazu (A).

A

Chociaż nie jesteś zadowolony z takiego obrotu spraw, niechętnie musisz przyznać, że dzięki temu dostałeś kilka naprawdę korzystnych zamówień na modne ostatnio portrety en face, przedstawiające postać od ramion w górę. Twoimi klientami zostają nowi urzędnicy dworscy, których licznie, chociaż w miarę potajemnie, przyjmuje arcykapłan, pozbywając się jednocześnie starej kadry, której wierność w stosunku do niego jest raczej wątpliwa. Zamieniasz proste mieszkanie w kamienicy na ekskluzywny, dwupiętrowy domek w okolicach pałacu, w którym często bywasz, pracując do późna przy kolejnych zleceniach. Zasłyszane tam plotki utwierdzają Cię w przekonaniu, że istotnie wraz z nadejściem wiosny planowane są rewolucyjne zmiany. Nieuchronnie zbliża się czas ziszczenia wszystkich, nawet najbardziej radykalnych, marzeń technokratów. (08)

033 (Na własny rachunek)

(U#12)

– Idealnie! – niemal wykrzykuje nieznajomy. – W takim razie ustalmy w jakimś ustronnym miejscu szczegóły transakcji.

Tajemniczy nabywca okazuje się niezwykle zamożnym handlarzem, który w rodzinnym Bater zatrzymuje się czasem pomiędzy kolejnymi ekspedycjami kupieckimi do sąsiedniego Atip. Szybko odkrywasz też, iż jest gorącym zwolennikiem technokratów, co zważywszy na kwotę, którą masz otrzymać, niezbyt Cię obchodzi. Dobijasz targu i zadowolony wracasz do siebie. Po raz pierwszy od wielu lat zarobiłeś mnóstwo pieniędzy bez udziału swojej siostry. Jesteś z siebie zadowolony, bardzo zadowolony (057).

034 (Na własny rachunek)

Szybko orientujesz się, że aby osiągnąć sukces w stolicy trzeba mieć albo mnóstwo pieniędzy, albo wpływowych przyjaciół. Tych mógłbyś sobie zdobyć, malując obraz manifestujący pełne poparcie dla technokratów (03), chociaż rzecz jasna wolałbyś pozostać niezależny (026). Nie wiesz, czy powinieneś sprzedać się możnym, żeby zarobić na samodzielność, czy raczej od razu próbować zyskać sławę własnymi siłami, ryzykując przy tym porażkę. Czasy, kiedy pod protekcją siostry mogłeś po prostu malować, minęły bezpowrotnie. Teraz jesteś zdany tylko na własne siły, musisz samodzielnie podjąć tę ważną decyzję.

035 (Na własny rachunek)

Nie zważając na protesty oburzonego mężczyzny, natychmiast wcielasz swój plan w życie i wkrótce uciekasz z obrazem pod pachą. Odprowadzony wyzwiskami, z całą pewnością nielicującymi się z urzędem wystawcy, pędzisz przed siebie, co rusz napotykając ciekawskie spojrzenia. Zamiast do domu, kierujesz się ku placu targowemu, gdzie postanawiasz wystawić Błysk na sprzedaż, choćbyś miał dostać za niego marne grosze. Skoro samozwańcza elita artystyczna Bater nie spełniła Twoich oczekiwań, to może inni odniosą się do Twojego dzieła z większym uznaniem. Rzeczywiście, niespełna po trzech kwadransach sprzedajesz obraz jakiemuś kupcowi, który zresztą wydaje nań małą fortunę, zawzięcie licytując się z drugim handlarzem. W drodze powrotnej do domu zahaczasz o galerię, płacąc poczerwieniałemu ze wściekłości właścicielowi grzywnę za zerwanie umowy. Zadowolony z siebie, ruszasz w stronę swojego mieszkania (057).

036 (Na własny rachunek)

– Ty partaczu bez talentu! – odcina się rozmówca, z pogardą plując na płótno.

Bez chwili zastanowienia odpowiadasz tym samym, za cel obierając jego twarz. Mężczyzna czerwienieje, drżącymi dłońmi ścierając z twarzy ślinę. Przez grupkę przetacza się głośny pomruk niezadowolenia.

– Ty draniu – syczy nienawistnie znieważony widz.

– Oburzające! – rzuca ktoś z tyłu.

– Za kogo on się ma?

– Żądam satysfakcji! – oświadcza dumnie krytykant, wciąż nerwowo przecierając twarz. – Ty żałosny śmieciu!

Taksujesz go spojrzeniem, czując jak ogarnia Cię przemożna potrzeba zaciśnięcia palców na jego tłustej szyi (017) chociaż na kilka chwil. Równie dobrze mógłbyś kazać mu iść w cholerę (050), w końcu jest tylko zwiedzającym, a Ty autorem dzieła.

037 (Na własny rachunek)

Wykosztowujesz się na zakup miejsca w pociągu do stolicy. Z niewielkim bagażem i zapasem gotówki wyruszasz w drogę w dniu, kiedy z ciemnych, burzowych chmur na opustoszałe ulice Bater spadają pierwsze płatki śniegu. Miarowy stukot pędzącego pociągu, tej cudownej, wielkiej, parowej maszyny działa na wszystkich kojąco. Mimo tego nie wdajesz się z współpasażerami w dyskusje o potędze cesarskiej myśli technicznej, zamiast tego skupiając uwagę na przemykających za oknem krajobrazach rozległych, porosłych trawami równin.

Po dotarciu do metropolii natychmiast wynajmujesz pokoik na poddaszu, usytuowany niedaleko centrum miasta. Tutejsza atmosfera działa na Ciebie orzeźwiająco, wyrzucając z pamięci wspomnienie o prowincjonalnym, leniwym trybie życia w Bater. Już podczas szukania lokum widziałeś co najmniej kilka budynków bądź scen, które miałbyś ochotę przedstawić na płótnie. Zastanawiasz się nawet, czy nie stworzyć paru szkiców. Twoje plany muszą jednak ustąpić wobec spraw o wiele istotniejszych. Dzień po Twoim przyjeździe życie w stolicy zostaje gwałtownie wybite ze stałych torów. Zmarł cesarz.

Podobnie jak wszyscy mieszkańcy metropolii z pewną obawą oczekujesz na zmiany związane z wstąpieniem przywódcy technokratów na tron. Arcykapłan–cesarz tymczasem nie podejmuje żadnych radykalnych działań. Mijają kolejne tygodnie srogiej zimy, a sprawy w kraju mają się tak samo, jak przed śmiercią poprzedniego monarchy.

Jedynie plotki, że wraz z nastaniem wiosny nadejdzie czas zmian, spędzają sen z powiek niektórym obywatelom...

#12 – 032

Brak – 014

038 (Na własny rachunek)

(U#13)

– Po moim trupie! – krzyczysz wojowniczo, wyskakując z łóżka.

Dwóch mężczyzn natychmiast powala Cię na podłogę, podczas gdy Twój rozmówca, najwyraźniej lider grupy, bez słowa wychodzi na korytarz. Wraca po chwili, dzierżąc gruby kij, najwyraźniej pozostawiony wcześniej przed drzwiami. Stwierdza suchym, oficjalnym tonem:

– Za złamanie prawa otrzymasz karę, której wymiar, zważywszy na twe pochodzenie, będzie łagodniejszy, niż przewiduje to tradycja. Dziesięć kijów w pięty i niech prawu stanie się zadość!

Oprawcy ciasno krępują Ci dłonie i stopy sznurem, łącząc go ze sobą tak, że jesteś zmuszony siedzieć na piętach, usztywniając je w ten sposób. Dziesięć to w sumie niezbyt dużo – myślisz naiwnie, nim spada na Ciebie pierwszy cios. Promieniujący ból rozchodzi się po całym Twoim ciele z tak potworną siłą, że w pierwszym odruchu nie jesteś w stanie nawet krzyknąć, zamiast tego wydając z siebie przeciągły, głuchy jęk. Przy kolejnych razach krzyczysz już wniebogłosy, czując jak w pewnym momencie zraszasz uda ciepłym strumieniem moczu. Otępiały z bólu nie czujesz, kiedy Twoje więzy zostają przeciętne, a mężczyźni bez słowa opuszczają pokój, zabierając ze sobą obraz. Nie jesteś przyzwyczajony do bólu, a teraz doświadczasz go podwójnie, na ciele i w duchu. Dopiero po kilku godzinach jesteś w stanie stanąć na nogach, ale sprawia Ci to niewysłowione męki. Z trudem pakujesz swoje rzeczy, następnie, przezwyciężając dumę, błagasz karczmarza żeby zarezerwował dla Ciebie miejsce w najbliższej karawanie kupieckiej do Bater.

W swoim rodzinnym mieście nie bawisz długo, czekasz jedynie, aż zdrowie pozwoli Ci na odbycie kolejnej podróży. Masz dość zarówno rubieży cesarstwa, jak i egzotycznych krajów. Chcesz zatonąć w atmosferze „serca świata”: zmierzasz do stolicy (027).

039 (Na własny rachunek)

(U#14)

Z żalem porzucasz myśl o podzieleniu się ze światem swoim obrazem. Może tak będzie lepiej? – próbujesz przekonać samego siebie w myślach. Żeby nie zaprzątać sobie głowy tym problemem, rzucasz się w wir pracy nad nowym dziełem. Tym razem postanawiasz spróbować sił przy utrwaleniu bardziej dynamicznej sceny. Kierując się raczej względami handlowymi niż artystycznymi, za cel obierasz dworzec kolejowy. Po wykonaniu wszystkich niezbędnych szkiców przez najbliższe tygodnie malujesz wjeżdżający na stację pociąg, buchający kłębami pary na oczekujących na ten cud techniki pasażerów. Stanowią oni przekrój całej drabiny społecznej miasta, co uważasz za ciekawy zabieg, dopiero w końcowej fazie pracy przypominając sobie, gdzie słyszałeś podobnie brzmiącą obietnicę równości dla podróżnych. Przed oczyma staje Ci Omiel przemawiający do tłumów w dzielnicy robotniczej. Nie chcesz w tej fazie przemalowywać całego obrazu, toteż niechętnie pozostawiasz ten jawnie pro–technokratyczny element dzieła bez zmian.

Zgodnie z Twoimi przypuszczeniami obraz, nazwany przez Ciebie Przyjazd jutra, zostaje nadzwyczaj entuzjastycznie przyjęty. Pochwały dotyczą w równym stopniu kunsztu, co obranej tematyki oraz zastosowania „wymownego symbolu szlachetnej idei równości”. Tak oto, wbrew sobie, zostajesz uznany za malarza o „słusznych przekonaniach” (032A).

040 (Na własny rachunek)

Nie możesz powstrzymać się od utrwalenia arcyciekawych, Twoim zdaniem, rysów twarzy mieszkańców, a raczej mieszkanek, miasta. Ich śniada skóra w połączeniu z pełnymi, jasnymi wargami i ciemnymi jak węgle oczami robi na Tobie piorunujące wrażenie. Zamknięty w ciepłej izbie, gdy za oknem prószy miarowo biały puch, malujesz portret kobiety, której twarz jest w zasadzie kompilacją spotkanych na ulicy piękności. Ciężko jest Ci malować bez modelki i co pewien czas musisz opuszczać gospodę, żeby znaleźć na ulicy interesujące twarze, z których komponujesz swój obraz. Spędzasz w Megiddo ponad miesiąc, leniwie dzieląc czas pomiędzy pracę twórczą a zwiedzanie miasta i zaznawanie oferowanych przez niego uciech. Gdy wreszcie kończysz swoje dzieło, dla którego nie znalazłeś jeszcze odpowiedniego tytułu, kusi Cię żeby pokazać je komukolwiek, choćby Twojemu gospodarzowi (054). Wiesz, że nie jest to dobry pomysł i powinieneś z niego zrezygnować (02), ale potrzeba pokazania światu malowidła, będącego częścią Ciebie, jest naprawdę silna.

041 (Na własny rachunek)

(U#15)

Przechodzący obok ludzie zaczynają szemrać, obrzucając pobladłego strażnika nieprzychylnymi spojrzeniami. Najwyraźniej nieświadomie ujawniłeś właśnie jego skrywane sympatie.

– Zapłacisz mi za to – cedzi przez zęby wściekły mężczyzna. – Kiedy dojdziemy do władzy, nie będziesz miał łatwego życia.

Coś w wyrazie jego twarzy mówi Ci, że lepiej, jeśli dasz już spokój awanturom i wrócisz do siebie, co też czynisz. Cierpliwie czekasz do wygaśnięcia umowy dotyczącej najmu miejsca w galerii, w międzyczasie otrzymując kilka atrakcyjnych ofert kupna. Mimo że nie zarobiłeś tyle, co zwykle, jesteś z siebie dumny. W końcu sam doprowadziłeś całą sprawę do końca, bez uciekania się do wpływów swojej siostry (057).

042 (Na własny rachunek)

– Atip? – pyta zaskoczony rozmówca, nie siląc się nawet na ukrycie pogardy w głosie. – To strata pańskiego czasu, pieniędzy i talentu.

– Był pan tam?

– Nie mam w zwyczaju powtarzać plotek. Tak, byłem tam kilkakrotnie. Mieszkańcy tego śmiesznego państewka to mentalnie dzikusy. Co z tego, że używają techniki, zresztą w większości zakupionej albo bezczelnie skopiowanej od nas, skoro padają na kolana przed drewnianymi albo kamiennymi figurami. Poza tym nie znajdzie tam pan swobody twórczej. Ubzdurali sobie, że sztuka nie powinna przedstawiać człowieka. Więc jeśli chce pan malować same pejzaże, to droga wolna.

– Chyba nie darzy ich pan szacunkiem.

– Oczywiście, że nie! I powiem panu, że kiedyś nawet mnie fascynowali, jak być może pana teraz. Ale to tylko złudzenia, młodzieńcza naiwność, której wyzbyłem się, gdy zobaczyłem na własne oczy, jak żyją. Ich filozofia to wiara w nieśmiertelność, a swoje własne życia uważają za dar od jakichś „bogów”. To fanatycy, co gorsza znajdują sympatyków w cesarstwie.

– Dziękuję za te rady, ale nie porzucę jeszcze myśli o podróży w tamte strony – odpowiadasz grzecznie. (024)

– Nie obchodzą mnie ich wierzenia, ale skoro ograniczają one swobodę artystyczną, to rzeczywiście lepiej zapomnę o tej wyprawie. (055)

043 (Na własny rachunek)

Wkrótce gazety skwapliwie donoszą o „gorszącym, perwersyjnym dziele zdegenerowanego rozpustą umysłu”. Twój Burdel zostaje natychmiast potępiony przez bodaj wszystkich liczących się w mieście krytyków, a dotychczasowi klienci raptownie odwołują zamówienia, nawet jeśli obrazy są już gotowe. Cały artystyczny światek stolicy odwraca się od Ciebie z taką gwałtownością, jakbyś był nosicielem śmiertelnej, niezwykle zakaźnej choroby. Przyjmujesz to wszystko ze spokojem, godząc się z gorzkimi konsekwencjami świadomie powziętej decyzji. Rozważasz możliwość powrotu do Bater (025), chociaż wolałbyś rzecz jasna zostać w stolicy (028), jakkolwiek w krótkim czasie może to doprowadzić Cię do skrajnej nędzy. Mimo wszystko z satysfakcją spoglądasz na swoje dzieło, które, chociaż potępione, na pewno nie zostanie szybko zapomniane. A przynajmniej Ty szczerze w to wierzysz.

044 (Na własny rachunek)

Szczyt bezczelności – stwierdzasz z furią w myślach. – Wyrzucić mnie z wystawy. Mnie! Trzęsąc się ze złości, maszerujesz energicznie środkiem ulicy, odsuwając brutalnie na bok każdego, kto staje na Twojej drodze. Nagle przystajesz, porażony myślą, która właśnie przyszła Ci do głowy. Może powinieneś wrócić (046)? Mogą wprawdzie spróbować użyć siły, ale wtedy mogliby narazić się na proces sądowy o naruszenie Twojej nietykalności. A jako bliski krewny właścicielki większości ważniejszych zakładów przemysłowych w mieście, wygrałbyś jeszcze przed przekroczeniem sali rozpraw. Ale czy to rozwiązanie nie przyniesie więcej szkody niż pożytku? Twoja reputacja może ucierpieć, a nie wszyscy lubią kupować towar od skandalisty. Może lepiej dać za wygraną (012)?

045 (Na własny rachunek)

W ciągu niecałych dwóch tygodni intensywnej, niemal szaleńczej pracy, kończysz malować obraz, który tytułujesz Ciągłość. Przedstawia zgarbioną pod ciężarem wiązki chrustu staruszkę, która wędruje nocą przez uliczkę pełną żebraków. Wszystkie barwy są ciemne, króluje zgniła zieleń ubrań, szarość murów i czerń cieni zalegających w ponurej okolicy. Na jednej ze ścian wisi wystrzępiony, spłowiały plakat informujący o koronacji arcykapłana. Wymowa dzieła jest jasna, mimo wielkich zmian politycznych ludzie z podrzędnych ulic biedoty żyją bez zmian. Pokazujesz swoje dzieło jednemu z niedawno poznanych artystów, również przybyłemu z prowincji. Mężczyzna przygląda mu się przez dłuższą chwilę, w końcu oświadczając:

– To jest prawdziwa sztuka, moje gratulacje.

– Dziękuję – odpowiadasz, siląc się na fałszywą skromność.

– Jeśli jednak chcesz żyć z malowania, to zapomnij o wystawieniu go na widok publiczny. Czymś takim zablokujesz sobie drogę do dworu i pozostanie ci bazgranie bohomazów dla kupców czy nowobogackich. To moja rada; zrobisz, jak uważasz za stosowne.

Przez kilka dni myślisz o słowach kolegi po pędzlu, doskonale zdając sobie sprawę z tego, że ma rację. Jeśli pragniesz rzeczywiście zarobić trochę grosza, to powinieneś zrezygnować z publicznej prezentacji Ciągłości (039). Zamiast tego mógłbyś namalować coś bardziej chwytliwego, na przykład którąś z maszyn parowych przy pracy. Czymś takim zaskarbiłbyś sobie uznanie rządzących w mieście technokratów. Myśl o tym ugrupowaniu nie daje Ci spokoju od czasu uczestnictwa w ich wiecu. Najwyraźniej w jakiś niepojęty sposób, wasze drogi splotły się ze sobą. Nie wiesz tylko, czy podążać za tym sznurem, czy raczej przeciąć tę nić raz na zawsze, prezentując swoje dzieło (04).

046 (Na własny rachunek)

Pewnym krokiem wchodzisz do galerii, natychmiast dostrzegając groźny wyraz twarzy strażnika, który niedawno Cię wyprowadził. Zdegustowany mężczyzna podchodzi i pojednawczym tonem prosi:

– Niech pan da spokój, potrzebny panu tego typu rozgłos?

– Mam prawo tu być.

– Niepisane prawo. Każdego, kto sprawia kłopoty mam prawo wyprowadzić i zakazać wstępu na czas do siedmiu dni. Może pan przyjść jutro, a dziś odpocząć.

– Wykluczone, autor powinien być przy swoim dziele w dniu premiery.

– Wyjdź stąd, człowieku, i nie rób kłopotów ani sobie, ani mnie – prosi strażnik, delikatnie popychając Cię w stronę wyjścia.

– W porządku, wyjdę bez awantur – oświadczasz ponuro. (012)

– Gdzie z łapami? – wrzeszczysz na cały głos. – Ty troglodyto, ty... ty technokrato! – wypalasz pierwsze, co przyszło Ci na myśl. (041)

047 (Na własny rachunek)

– Dobrze, zrobię to – odpierasz niemal płaczliwym tonem. – Lepiej żeby zniszczyły go te same ręce, którym zawdzięcza swoje istnienie.

– Mowa prawdziwego artysty – odpiera nieznajomy. – Cieszy nas twoje uszanowanie prawa. Dlatego oferujemy ci szansę na ocalenie tego bluźnierczego dzieła. Możesz wraz z nim niezwłocznie opuścić Atip i wrócić w swoje strony (B). Albo, jeśli taka Twoja wola, zostać tutaj. Wtedy będziesz musiał zniszczyć obraz (A).

A

– Dobrze, zniszczę go. Pierwszy raz w życiu zrobię coś takiego.

– Doceniamy tę decyzję. Cieszy nas szacunek, którym obdarzyłeś nasze prawo i zwyczaje.

Odbierasz karczmarzowi świecznik i ustawiasz obraz na sztaludze. Drżącą spazmatycznie ręką przystawiasz płomień do powierzchni płótna, zaskoczony gwałtownością, z jaką żywioł pochłania Twoje dzieło. Piękna twarz stworzonej przez Ciebie kobiety marszczy się, ciemnieje i znika w jasnym rozbłysku, zostawiając po sobie popiół. W pomieszczeniu panuje śmiertelna cisza, tylko karczmarz, posłuszny wieloletniemu nawykowi, ostrożnie sprząta resztki. Wkrótce zostajesz sam, z żalem wpatrzony w pustą sztalugę. O dziwo nie myślisz już o utraconym dziele, lecz o tym, czym zapełnić pustkę. Chcesz, najszybciej jak to możliwe, znów coś namalować (02).

B

– Odjadę – stwierdzasz krótko.

– W takim razie uczyń to przed zachodem słońca.

Mężczyźni odchodzą, zostawiając Cię sam na sam z ponurymi rozmyślaniami. Twoja przygoda w Atip niespodziewanie zakończyła się szybciej, niż przypuszczałeś. Zerkasz na wsparty o ścianę obraz i Twoje zmartwione rysy ustępują miejsca szerokiemu uśmiechowi. Było warto – szepczesz. – Przynajmniej wezmę ze sobą prawdziwą cząstkę tego miejsca (018).

048 (Na własny rachunek)

Zgodnie z Twoimi przypuszczeniami, zarządca galerii nie wyraża zgody na wcześniejsze wycofanie dzieła. Jest oburzony taką propozycją, chociaż mimo tego taktownie oświadcza:

– Oczywiście istnieje możliwość przeniesienia pana obrazu do innej części budynku. Na przykład do sekcji specjalnej, tam nie mają wstępu ludzie z ulicy, to miejsce wyłącznie dla kogoś z grona mecenasów sztuki.

– Zatem równie dobrze mógłbym go wystawić u siebie, zapraszając mecenasów.

– Obraz zostanie tu przez najbliższe trzy tygodnie. Wiąże nas umowa, drogi panie.

– W takim razie zgłoszę się po niego natychmiast po upłynięciu tego terminu. Tymczasem, żegnam – cedzisz przez zęby. (012)

– Z chęcią zapłacę stosowną grzywnę za jej zerwanie. A teraz pan wybaczy, idę po mój Błysk. (035)

049 (Na własny rachunek)

– Spodziewałem się tego. Wy, artyści, macie dziwne spojrzenie na świat, co nie zmienia faktu, że proponuję panu coś więcej niż złoto i rozgłos. Czy naprawdę chce pan być w jakikolwiek sposób lojalny wobec ludzi, którzy zniszczyli pana obraz? Nie wspominając już o krzywdzie fizycznej?

– To prawda, ale... – milkniesz, nie mając argumentów dla poparcia swojego stanowiska.

Rozmówca kwituje to uśmiechem, samemu podejmując wątek:

– Widzi pan, krępuje pana tylko zwykłe poczucie, powiedzmy, przyzwoitości. Szlachetne, ale niepraktyczne. Myślę, że warto odpłacać ludziom tym, czym nas raczą. To sprawiedliwe.

– Cóż, na swój sposób ma pan rację – odpierasz niepewnie.

– Nie ukrywam, że zależy mi na posiadaniu tych obrazów, a pan jest idealnym kandydatem do ich stworzenia. Byłbym rozczarowany pana pochopną odmową. Bardzo rozczarowany.

– Rozumiem... W takim razie jestem do pana usług. (030)

– Nie zawsze można mieć to, czego się chce. (07)

050 (Na własny rachunek)

– Precz! – wołasz gromkim głosem.

– Nie! – rozsierdza się rozmówca. – Co za bezczelność! Maluje taki jakieś bohomazy i ma się za pana świata!

– Artyści za dużo sobie pozwalają! – dorzuca ktoś inny.

– Racja! – popiera go chór głosów.

Wśród oburzonych widzów dostrzegasz znajomą twarz młodego, podobno uzdolnionego malarza, zaciekłego wroga realizmu. Zaciskasz gniewnie wargi, nie chcąc tracić czasu i nerwów na jałowe dyskusje z beztalenciem. Zastanawiasz się, czy wystawienie obrazu na widok publiczny było dobrym pomysłem. Równie dobrze mógłbyś rozpuścić wici po znanych w mieście kolekcjonerach i urządzić dla nich prywatny pokaz połączony z aukcją (048). Oczywiście, o ile właściciel galerii pozwoli Ci zerwać umowę; takie sprawy nie wpływają dobrze na wizerunek wystawcy, gdyż ludzie zwykle dochodzą do wniosku, że malarz uznał dane miejsce za niewystarczająco ekskluzywne. O wiele mniej konfliktowym rozwiązaniem jest przeczekanie kilku tygodni i pozostawienie obrazu na miejscu, tymczasem mógłbyś iść do domu (012) i odpocząć nieco od domorosłych krytyków sztuki. Ostatecznie mógłbyś też zostać tu jeszcze trochę (029).

051 (Na własny rachunek)

W zimny, jesienny wieczór z zamyślenia wyrywa Cię stanowcze pukanie do drzwi. Niechętnie odkrywasz płytę zasłaniającą lufcik i zaskoczony spoglądasz na kupca, który niedawno nabył od Ciebie Błysk, a raczej Sprawiedliwość. Wpuszczasz mężczyznę do środka, lecz ten wzbrania się przed dłuższą gościną, mówiąc jedynie przyjacielskim tonem:

– Właśnie wróciłem ze stolicy. Myślę, że powinien pan jak najszybciej jechać. Realizm święci największe triumfy w swojej historii, a znacznie mniej uzdolnieni od pana artyści zarabiają krocie, tworząc portrety albo pejzaże miejskie. Z pana okiem zyska pan sławę, że tak powiem, w mgnieniu oka!

– Dziękuję za troskę – odpowiadasz ostrożnie – ale, właściwie... Cóż – zmieniasz nagle ton na bardziej przyjacielski – prawdę mówiąc, myślałem o wyjeździe. To miejsce napawa mnie odrazą.

– Tym bardziej radzę szybką podróż, najlepiej jeszcze przed zimą.

– Najprawdopodobniej skorzystam rychło z pana rady. (055)

– Zastanawiałem się też nad możliwością wyjazdu za granicę, w końcu sąsiadujemy z Atip, a to zdaje się całkiem spokojne państewko. (042)

052 (Na własny rachunek)

Cały dzień upływa Ci na nerwowym, daremnym wyczekiwaniu. Nikt się nie pojawia. Zirytowany, zasypiasz osuszając wcześniej butelkę wina. Przed zaśnięciem rozmyślasz jeszcze o tym, czy przeciwko Tobie zostaną powzięte jakieś działania. Może tak naprawdę jest to bardziej obyczaj, niż prawo? A może obawa przed skrzywdzeniem obywatela cesarstwa powstrzymuje tutejszych władców przed wymierzeniem kary? W każdym razie, póki co, Twój wybryk nie przyniósł żadnych negatywnych skutków.

Świta, gdy zostajesz brutalnie wydarty ze świata snów i rozespany stajesz oko w oko z brutalną rzeczywistością, której ucieleśnieniem są trzej rośli mężczyźni. Za ich plecami dostrzegasz smutno kiwającego głową karczmarza, który dzierży świecznik. Jeden z intruzów potrząsa Tobą raz jeszcze, ostatecznie przywracając Ci pełną świadomość. Bez zbędnych kurtuazji oświadcza:

– Złamałeś nasze prawo, przybyszu. Obrażasz bogów swoim obrazem. Zniszcz go (047) tu i teraz albo będziemy musieli zrobić to sami (038).

Rzucasz rozmówcy nienawistne spojrzenie, gorączkowo zastanawiając się, co odpowiedzieć.

053 (Na własny rachunek)

Mija wiosna, lato, jesień, zima i znów zakwitają pąki, nadchodzą letnie upały, a wraz z nimi fundamentalne zmiany. Ostatnie miesiące odmieniły cesarstwo, dając technokratom władzę absolutną, której gwarantem jest arcykapłan–cesarz. Szóstego dnia szóstego miesiąca – dzień ten przechodzi do historii – z odmętów powraca znacznie bardziej, wedle niektórych, zaszczytne miano. Odradza się Imperium, a jego wszechmocny Imperator doprowadza do ponurego końca kampanię nienawiści zainaugurowaną na początku roku. A raczej ukierunkowuje ją poza granicę kraju. Od miesięcy wysuwano roszczenia dotyczące przygranicznego Megiddo. W czasach powstania Atip, którego lud przybył na królewskie ziemie z własnego, pochłoniętego przez pustynię kraju w nadziei na nowy początek, Upadłe Miasto było pierwszą siedzibą przybyszów. Obecnie, po niemal sześciu wiekach od tamtej chwili, choć całkowicie zmieniono oblicze niegdysiejszego morza gruzów stanowiącego schronienie dla wszelkiej maści wyrzutków, wielu nadal chce powrotu tego miejsca na łono Imperium. Miasto to ma szczególne znaczenie dla obu narodów. Przybysze z pustyni uważają je za symbol swojej odnowy na nowych ziemiach, natomiast historycy Imperium przypominają, że właśnie stamtąd Grif, pierwszy król–arcykapłan i założyciel Imperium, wyruszył w drogę, która zawiodła go na tron.

Czas rozmów dobiegł końca, od miasta do miasta w całym Imperium krążą niepokojące wieści, jakoby Imperator Haures planował upomnieć się o Megiddo siłą. Istotnie, dwudziestego dnia szóstego miesiąca, pierwsze oddziały Imperium przekraczają granice Atip. Wybucha wojna...

Przejdź do rozdziału Epilog

054 (Na własny rachunek)

Mężczyzna z jawną odrazą spogląda na zaprezentowane mu dzieło, chociaż wyrażając swoją opinię, bardzo starannie dobiera słowa:

– To, technicznie, wspaniały obraz. Na pewno znajdzie dużo nabywców w cesarstwie. U nas tworzenie takich... obrazów... jest niedozwolone. To dowód braku szacunku wobec bogów, tylko oni mają prawo do swoich wizerunków. Człowiek, który chce utrwalić wygląd innego człowieka oszukuje czas, nie godzi się z przemijalnością. A to grzech.

– Wiem, słyszałem o tym co nieco.

– Tym gorzej! Złamał pan świadomie prawo, a ja winny jestem posłuszeństwo prawom mojej społeczności bardziej niż pańskiemu złotu. Proszę, niech pan odeśle to do swojego kraju, albo sam z tym wyjedzie.

– Nie mam zamiaru, przecież pokazałem go tylko tobie, karczmarzu.

– A ja, jak wspomniałem, nie mogę zatrzymać tego, co zobaczyłem w sekrecie. Niech pan to zniszczy, albo odeśle.

– Raz w życiu wysłałem obraz i skończyło się to jego uszkodzeniem.

– W takim razie proszę wyjechać, zwrócę pieniądze zapłacone za kolejne dni.

– Zastanowię się – rzucasz buńczucznie.

Zostawiasz biadolącego rozmówcę samego i wracasz z obrazem do swojego pokoju, żałując, że w ogóle go stamtąd wyciągnąłeś. Czy rzeczywiście powinieneś opuścić Atip (018)? A może powinieneś zostać i poczekać na rozwój wydarzeń (052)?

055 (Na własny rachunek)

– Utalentowany i rozsądny! – stwierdza z uśmiechem mężczyzna.

– Raczej pragmatyczny. Nie mam zamiaru jechać tam, gdzie będą dyktować mi, co mogę malować, a czego nie.

– Otóż to. W stolicy będzie miał pan idealne warunki do pracy. W dodatku my, technokraci, ukróciliśmy tam już te wszystkie plamiaste, abstrakcyjne bzdety. Obrazy mają wyglądać jak obrazy, a nie wymiociny na bruku.

W milczeniu kiwasz tylko głową, zastanawiając się nad tym, jakimi to sposobami ukracane są inne style artystyczne.

– Do zobaczenia w stolicy – mówi na pożegnanie mężczyzna, ruszając ku drzwiom.

Odprowadzasz go spojrzeniem, zastanawiając się, kiedy mógłbyś ruszyć do stolicy. Masz szczerą nadzieję szybko zgromadzić tam majątek i osiąść gdzieś poza miastem. W końcu kto wie, ile minie czasu, nim przedmiotem krytyki stanie się nie tylko styl, ale również tematyka obrazów. Jeśli do tego dojdzie to być może, paradoksalnie, większą swobodę znajdziesz w „pogańskim” Atip, niż we własnej, światłej ojczyźnie (037).

056 (Na własny rachunek)

Los zdaje się sprzyjać Twoim planom porzucenia Bater. Znajomy handlarz dziełami sztuki, który niedawno wrócił ze stolicy, gorąco zachęca, abyś osiadł tam na stałe (037). Podobno dla zdolnych malarzy–realistów zaczęła się złota epoka. Technokraci, którzy w większości opanowali już miasto i dwór, głęboko gardzą wszelkimi przejawami abstrakcji, natomiast niezwykle szczodrze nagradzają pejzażystów miejskich oraz portrecistów. Wedle słów mężczyzny, wystarczy namalować coś zbieżnego z filozofią technokratów, na przykład jakieś odwołanie do czasów Imperium, robotników przy pracy czy choćby dostojnego kapłana i natychmiast, jak mówi, „sakwa sama zapełnia się złotem”. Być może handlarz przesadza, ale faktem jest, że w ciągu ostatniego tygodnia kilku pomniejszych malarzy z Bater ruszyło spiesznie do stolicy. Myśl o splendorze wielkiej metropolii mile łechce Twoje ego, lecz poważnie rozważasz też wyjazd do sąsiedniego Atip (010). To powstałe w czasach narodzin Imperium państewko od zawsze w pewien sposób Cię przyciągało. Z tego co wiesz, mieszkający tam ludzie, mimo dość wysokiego poziomu rozwoju cywilizacyjnego, nadal wierzą w jakieś nieśmiertelne istoty, nazywane przez nich „bogami”. Wątpisz, żebyś znalazł tam pewne źródło utrzymania jako malarz, ale być może wizyta w tym bliskim, a zarazem niezwykle egzotycznym kraju zainspiruje Cię do stworzenia czegoś niezwykłego. O ile świadomość stworzenia świetnego obrazu naprawdę będzie dla Ciebie ważniejsza niż dach nad głową i regularne posiłki.

057 (Na własny rachunek)

Wraz z upływem kolejnych tygodni sytuacja w Bater z wolna zaczyna się stabilizować. Nadciągająca zima zajmuje myśli biedniejszej części mieszkańców, bogatsi natomiast jak zawsze zajęci są pomnażaniem swoich majątków, spiskowaniu i rozpuście. Patrzysz na to wszystko całkowicie obojętnie, jakby od rzeczywistości oddzielała Cię gruba szyba tłumiąca dźwięki i uczucia. Niczego nie malujesz, jedynie ćwiczysz rękę w ponurych szkicach. Wraz z każdym dniem czujesz, jak wzrasta w Tobie poczucie odrębności i chęć izolacji od miejsca, gdzie spędziłeś całe życie. Chcesz porzucić to miasto, wyjechać jak najdalej stąd. Tymczasem marazm codzienności przerywają niepokojące dla niektórych wieści ze stolicy. Słabnący fizycznie i politycznie cesarz podczas oficjalnego wystąpienia ogłosił, iż w razie jego śmierci bądź obłożnej choroby na czele państwa stanąć ma jego „serdeczny przyjaciel i wielki mąż stanu, arcykapłan Haures”. Na ulicach ludzie ze zgrozą rozprawiają o bliskim triumfie technokratów, którzy już teraz obiecują rozprawić się ze wszystkimi swoimi dotychczasowymi przeciwnikami, zarówno rzeczywistymi, jak i domniemanymi.

#12 – 051

Brak – 056

Epilog

Jeśli posiadasz Informację #16, przejdź do paragrafu 11

Jeśli posiadasz Informację #17, przejdź do paragrafu 21

Jeśli posiadasz Informację #18, przejdź do paragrafu 25

Jeśli posiadasz Informację #19, przejdź do paragrafu 15

1 (Epilog)

Po wypełnieniu dokumentów, równoznacznych z tymczasowym zaciągnięciem się do armii, zostajesz skierowany wraz z kilkoma innymi artystami ze stolicy na specjalnie szkolenie. Zostajecie poinformowani, że po bitwie (zapewne zwycięskiej) waszym zadaniem będzie utrwalenie tego triumfu na płótnie. Tymczasem musicie, jak wszyscy, przejść szkolenie. Masz niejasne wrażenie, iż mimo zapewnień i tak zostaniecie skierowani w rejon przyszłych walk.

Twoje obawy sprawdzają się w momencie, gdy wasz oddział zostaje przewieziony do Bater specjalnie w tym celu zarezerwowanym pociągiem. Stamtąd ruszacie marszem ku Megiddo, po drodze spotykając inne grupy żołnierzy. Nie macie już wątpliwości, że „wojskowe prace zdobnicze” to nic innego, jak lep na naiwnych artystów, którzy chcieliby się wymigać od udziału w wojnie. Prawdopodobnie i tak nie zostaliby zwerbowani jako mało użyteczni w boju, a tak, na własne życzenie, zmierzają na front.

Coraz poważniej zastanawiasz się nad możliwością zdezerterowania (3), chociaż ten krok jest równie ryzykowny, co wzięcie udziału w szturmie na Megiddo (21). W razie schwytania czeka Cię wieloletnie więzienie, a może nawet sąd wojskowy i doraźna egzekucja. Niestety, tutaj Twój talent malarski nie ma najmniejszego znaczenia. Pochopnie zaciągając się do armii, złożyłeś swoje życie w cudze ręce.

2 (Epilog)

– Zostawcie ją, skurwysyny! – wrzeszczysz, rzucając się na najbliższego mężczyznę.

Zaskoczony Twoją reakcją, nie zasłania się przed ciosem w twarz. Niestety, przyzwyczajona do malowania dłoń nie jest zbyt potężną bronią. Zostajesz powalony ciosem kolby w żołądek, a rozwścieczony żołnierz, wycierając krew z rozbitego nosa, krzyczy:

– Jesteś po naszej stronie ścierwo! Nie zmuszaj mnie, żebym zabił rodaka! Tak ci zależy na tej kurwie?! Dobrze! Nie dotkniemy jej! Nikt jej nie dotknie!

Żołnierz przykłada broń do ramienia i posyła kilka pocisków prosto w pierś Silli.

– A teraz pójdziesz z nami, zdrajco – oświadcza dumnie morderca, potężnym ciosem kolby pozbawiając Cię przytomności.

Świadomość odzyskujesz pod wieczór, odkrywając przy okazji, że leżysz w lochu miejskim, w którym spędzasz noc. Nikt Cię nie odwiedza, nikt nie pyta o wyjaśnienia. Nad ranem zostajesz wraz z innymi więźniami, żołnierzami defetystami i dezerterami, zagnany na główny plac zrujnowanego miasta. Po wysłuchaniu przydługiej, fanatycznej, nienawistnej i oskarżycielskiej mowy umundurowanego mężczyzny, prawdopodobnie dowódcy zdobytego miasta, słyszysz wyrok. Cała wasza dwudziestoosobowa grupa ma niezwłocznie trafić na pięć lat do jednego z karnych kamieniołomów ulokowanych w górach na północy Imperium. Wiesz, że sprawa jest już przesądzona, ten człowiek stanowi tu prawo. Zostajesz wraz z innymi przewieziony do Bater, skąd pociąg towarowy zabiera was dalej, na północ.

Lata morderczej pracy niszczą nie tylko Twoje ciało. Nagłe przerwanie trwającej ponad rok sielanki i zesłanie do ciężkich robót nadwyrężają Twoje zdrowie psychiczne. Dzień w dzień, przez cały okres uwięzienia, powtarzasz sobie, że to nie miejsce dla Ciebie. Czasem tracisz poczucie rzeczywistości do tego stopnia, że nie jesteś w stanie przypomnieć sobie poprzedniego dnia, który spędziłeś pracując w niemal lunatycznym transie, bez użycia świadomości. Kiedy odzyskujesz wolność i otrzymujesz śmiesznie niską kwotę, jaką zarobiłeś pracą podczas uwięzienia, nie jesteś już w pełni sobą. Podróż przez całe Imperium tylko pogłębia ten stan. Zatrzymujesz się w jakimś miasteczku, gdzieś na dalekim południu, gdzie postanawiasz zacząć wszystko od nowa.

Na chleb zarabiasz jako robotnik fabryczny, nieliczne chwile wolnego czasu poświęcając na malowanie. Twoje płótna to ponure, szaleńcze wizje konstrukcji zbudowanych z ludzkich i zwierzęcych zwłok, rozległe, piaszczyste pustkowia oraz dziwaczne, rozmazane pejzaże krwawych wodospadów nocą. Mijają lata Twojej ponurej, samotnej wegetacji, nim wybuch kotła z parą gwałtownie przerywa Twoje życie. Odnalezione w wynajmowanej przez Ciebie suterenie obrazy zostają uznane za niezwykle oryginalne dzieła nie szaleńca, a geniusza. Dają one początek nowemu stylowi w sztuce, gdzie niepokojące, pełne symboli wizje kolejnych artystów bez słów opowiadają o lękach trawiących ludzi Twojej epoki. Zapomniany za życia, opromieniony pośmiertną sławą, spełniasz swój sen o dołączeniu do grona najznamienitszych malarzy w historii.

Ukończyłeś grę książkową Tło zdobywając jedno z alternatywnych zakończeń. To nosi tytuł: Martwy triumf. Możesz jeszcze wielokrotnie zagrać w Tło, aby poznać inne zakończenia naszej wspólnej historii oraz prowadzące do nich ścieżki fabularne. Pamiętaj tylko, że nie czeka na Ciebie to jedno, jedyne „właściwe” zakończenie! Zawarta na tych stronach opowieść toczy się i kończy w zgodzie z podejmowanymi przez Ciebie decyzjami, w zgodzie z Twoją wolą! Tym razem Twoje decyzje doprowadziły Cię tutaj. Gratuluję i dziękuję za czas poświęcony mojej grze książkowej.

Beniamin Muszyński

3 (Epilog)

Czekasz cierpliwie do zmierzchu, za wszelką cenę próbując jakoś ukryć targające Tobą wątpliwości. O północy pospiesznie wymykasz się z obozowiska i mijając niezbyt przejętych swoją służbą strażników, umykasz w mrok.

Szybko opuszczasz okolice Megiddo, kierując się na wschód, w głąb Atip. Wędrując głównie nocami, bez grosza przy duszy, jesteś na skraju załamania nerwowego. Spotkanym ludziom otwarcie wyznajesz, że jesteś dezerterem i chociaż nie spotykasz się z życzliwością, to przynajmniej często dostajesz coś do jedzenia. Daleko, na wschodnich rubieżach kraju sąsiadujących z rozległą pustynią, dochodzą do Ciebie wieści o upadku Megiddo i zakończeniu działań zbrojnych. Kosztem zrzeknięcia się praw do tego miasta władcy Atip unikają dalszego rozlewu krwi. Okazuje się, że miasto padło już pierwszego dnia szturmu, a atakujący przypieczętowali to zwycięstwo znacznymi stratami. Znając precyzyjną, bezduszną skrupulatność urzędników ze swojej ojczyzny, jesteś pewien, że Twoja dezercja została już zgłoszona odpowiednim władzom. Chcąc nie chcąc, musisz więc kontynuować swoją ucieczkę. Postanawiasz potraktować tę przymusową i, jak masz nadzieję, czasową emigrację jako rodzaj podróży krajoznawczej.

Przez trzy lata wędrujesz po Atip, nim wyruszasz dalej na wschód. Przystając do karawany pielgrzymów, docierasz aż do serca pustyni, na pewien czas osiadając w ostatnim, na wpół zasypanym piachem, lecz nadal zdatnym do życia mieście Starego Atip. To stąd przodkowie obecnych mieszkańców wyruszyli w podróż na zachód, aż do opuszczonego Megiddo. Przez prawie trzy dziesięciolecia podróżujesz pieszo, żebrząc, przemierzasz świat, omijając rodzinne ziemie, widząc wiele cudów natury i tych wzniesionych ręką ludzką. Kiedy wreszcie tęsknota za ojczyzną i pracą twórczą jest silniejsza niż potrzeba wędrówki, ruszasz ku Bater.

Wycieńczone latami niewygód ciało mocno daje Ci się we znaki i ledwie trzy lata po powrocie do rodzinnego miasta, umierasz. Lecz w tym stosunkowo krótkim czasie tworzysz szereg obrazów, przez potomnych jednoznacznie uznanych za arcydzieła. Chociaż umierasz w skrajnej nędzy, otoczony jedynie płótnami, nie uważasz swojego życia za zmarnowane. Pamięć o tym, co widziałeś i czego doświadczyłeś umila Ci ostatnie chwile na tym świecie. I być może w pewien sposób przeczuwasz, że chociaż sam odejdziesz w zapomnieniu, to pamięć o Twoich dziełach przetrwa wieki.

Ukończyłeś grę książkową Tło zdobywając jedno z alternatywnych zakończeń. To nosi tytuł: Na szlaku. Możesz jeszcze wielokrotnie zagrać w Tło, aby poznać inne zakończenia naszej wspólnej historii oraz prowadzące do nich ścieżki fabularne. Pamiętaj tylko, że nie czeka na Ciebie to jedno, jedyne „właściwe” zakończenie! Zawarta na tych stronach opowieść toczy się i kończy w zgodzie z podejmowanymi przez Ciebie decyzjami, w zgodzie z Twoją wolą! Tym razem Twoje decyzje doprowadziły Cię tutaj. Gratuluję i dziękuję za czas poświęcony mojej grze książkowej.

Beniamin Muszyński

4 (Epilog)

Raz jeszcze spoglądasz ku zatroskanej kobiecie i drżącą ręką składasz podpis na dokumencie.

– Dziękuję za twój rozsądek. Nie zostałeś uwzględniony w poborze do obrony miasta. Wiemy, że strzelanie do rodaków nie przyszłoby ci łatwo. Po prostu zostań tutaj, zarygluj drzwi i broń swojej kobiety.

– Myślisz, że sforsują mury? – pytasz z niepokojem.

Urzędnik kiwa z rezygnacją głową i milcząc, odchodzi. Przez cały dzień nie wychodzisz z domu, znajdując chwilową ucieczkę od rzeczywistości w ramionach kochanki. Nocą prawie nie śpisz, nerwowo wsłuchany w gwar dochodzący z ulic, na których niestrudzeni obrońcy stawiają barykady. Zapalasz jedną ze świec i przyglądasz się w jej mdłym blasku staremu, wyblakłemu dokumentowi stwierdzającemu, że jesteś obywatelem cesarstwa. Dotąd nie miałeś okazji wymienić go na nowy, imperialny, ale jesteś przekonany, że ten kawałek papieru nadal ma wystarczającą moc, żeby ochronić Ciebie i Sillę od nieprzyjacielskich kul. Nieprzyjacielskich? – pytasz z rozbawieniem sam siebie. – Przecież dopiero TERAZ jestem wśród wrogów. Z cichym westchnieniem zwilżasz palce i gasisz płomyk, ruszając w stronę łóżka.

Świt przynosi ze sobą ogłuszający huk armatnich wystrzałów, które grzmią przez blisko kwadrans, zwiastując rychły szturm. Nie wiesz, czy atakujący posiadają tak znaczną ilość dział, czy też wprowadzono jakiś nowy, szybszy sposób ich ładowania, lecz nawałnica pocisków spadająca na mur miejski jest zatrważająca. Z prostym, jednostrzałowym pistoletem skałkowym w ręku siedzisz na krześle, celując w drzwi. U Twoich stóp siedzi skulona Silla, a za Tobą stoi sztaluga z na wpół ukończonym obrazem. Macie nieszczęście mieszkać dość blisko murów, więc spodziewasz się, że już wkrótce najeźdźcy dotrą do tego miejsca. Wbrew Twoim obawom, przez blisko trzy godziny żaden napastnik nie dociera pod wasze drzwi. Wtedy właśnie artyleria znów podejmuje swą pieśń, tym razem znacznie dłuższą. Setki, jeśli nie tysiące pocisków spada na miasto, obracając znaczną jego część w perzynę. Budynek naprzeciw waszego również zostaje trafiony, a kolejny pocisk spada na ulicę, tworząc w niej głęboki lej. Kawałki bruku i pęd powietrza z impetem uderzają w okiennice i drzwi waszego schronienia, z łatwością wyrywając z zawiasów drewniane osłony. Gdy wreszcie milkną odgłosy wybuchów, słyszysz coraz bliższe strzały i odgłosy walk. Wkrótce tupot stóp zapowiada przybycie napastników. Pierwszy z nich, w prostym, szarym mundurze, dzierżąc w dłoniach jakiś zupełnie nieznany Ci karabin, prawdopodobnie niedawno wprowadzony do użycia, staje na progu. Z bronią niepotrzebnie skierowaną ku ziemi zamiera w bezruchu, jakby czekając na Twój strzał (27). Chcesz krzyknąć (9), że też jesteś obywatelem Imperium i stoicie po tych samych stronach, ale nie wiesz, czy Twoje słowa będą szybsze od jego kuli. O ile wystrzeli.

5 (Epilog)

Ze zdumieniem widzisz młodzika, którego rankiem uratowałeś od bełtu malarza. On również jest zaskoczony i nie potrafiąc ukryć radości, niemal pada przed Tobą na kolana, drżącym głosem wykrzykując:

– Żyjemy! Ja żyję! Przez cały ten straszny dzień śmierć nie była tak blisko mnie jak w tamtej chwili! Gdyby nie ty, nie dożyłbym jutra!

– Jeszcze nie dotrwaliśmy do świtu – wtrącasz przezornie.

– Ale dotrwamy. Pochodzimy trochę po ulicach, a potem bezpiecznie przeczekamy noc w jednym z porzuconych domów.

– Nie nakryją nas?

– Nie sądzę, będziemy cicho. A nawet jeśli, to i tak wezmę całą winę na siebie, w końcu jestem twoim dłużnikiem.

– To brzmi rozsądnie. Chodźmy więc.

Przez godzinę szwendacie się po usłanych trupami ulicach, nim w szczególnie zrujnowanej dzielnicy znajdujecie odpowiednie miejsce na nocleg.

W dwa dni później Twój młody przyjaciel ginie z własnej ręki podczas czyszczenia broni. Głupia śmierć, bardzo głupia, ale w pewien sposób pasująca do bezsensowności całej tej „wojennej afery”. Rada Wielkich Kapłanów, władców Atip, przystaje na warunki Imperatora i oddaje Megiddo wraz z okolicznymi ziemiami, kończąc w ten sposób wojnę, a raczej krótki manifest siły odrodzonego Imperium.

Przez najbliższy tydzień pełnisz jeszcze służbę, nim otrzymujesz żołd i możesz ustąpić miejsca bohaterskim, zawodowym żołnierzom, gotowym ryzykować nadzorowanie prac przy odbudowie zdobytego miasta. Ostatni dzień swojej obecności w Megiddo spędzasz, podobnie jak większość ocalałych szturmujących, na największym placu, gdzie pospiesznie składana jest właśnie wysoka, drewniana trybuna. W południe wstępuje na nią sam Imperator, który przyjechał na własne oczy zobaczyć „bohaterów swoich czasów” i zaszczycić was swoją przemową. Siedząc na niewysokim murku jakieś dwieście metrów od sędziwego władcy, spoglądasz na swój karabin oparty o ścianę kawałek dalej. Przypominasz sobie dzień zamachu na cesarskiego syna, bezwiednie podnosząc przy tym broń, którą jednak szybko kładziesz na kolanach. Nachodzi Cię dziwna myśl... A gdybyś tak po prostu stanął na murku, wycelował i strzelił (14)? Masz przecież osiem nabojów. Wprawdzie ochroniarze Imperatora prawdopodobnie zabiliby Cię już po drugim wystrzale, ale przecież Ty też mógłbyś trafić w cel. Jedna kula wystarczyłaby, aby wysączyć ze starca resztki życia. Przeszedłbyś do historii, tak jak zabójca następcy tronu. Kawałkiem ołowiu stworzyłbyś krwawe dzieło zapewniające nieśmiertelność tak samo skutecznie, jak najwspanialsze płótno. Tylko po co? – pytasz sam siebie. Dlaczego miałbyś zmienić historię? Obecny, krwawy dyktat technokratów, co musisz niechętnie przyznać, służy państwu. Przecież Grifa Wielkiego, pierwszego króla–arcykapłana, a następnie Imperatora, też wielu jemu obecnych darzyło szczerą i głęboką nienawiścią. Jego rządy twardej ręki nie spustoszyły kraju, lecz wydźwignęły go z wewnętrznych waśni i przekuły w zwycięskie, bogate Imperium. Może powinieneś nadal pozostać tłem historii (16), malować kolejne obrazy, żyć tak jak wszyscy. Rozważasz ten problem widząc, jak mówca odwraca się do jednej z grup słuchaczy, ukazując Ci swoje plecy niczym tarczę.

6 (Epilog)

W szturmie na Megiddo ma wziąć udział ponad pięć tysięcy „niezawodowych żołnierzy”, co może oznaczać wielki spęd pomniejszych wrogów Imperium i wysłanie ich na pewną śmierć. Twoje przypuszczenia potwierdzają kolejne doniesienia prasowe, w których wychwala się męstwo ponad czterech tysięcy poległych „bohaterów zwycięskiej walki o Megiddo”. Rada czterdziestu czterech Wielkich Kapłanów, która rządzi Atip, przyjmuje ultimatum Imperatora dotyczące przekazania Megiddo i okolicznych ziem do Imperium, tam gdzie „jest ich historyczne miejsce”. Wojna dobiega końca, co wzbudza w Tobie podejrzenie, iż cała ta krwawa granda była niczym więcej, jak buńczuczną manifestacją siły militarnej. Jako oficjalny „najwybitniejszy artysta Imperium” spodziewasz się lada dzień zlecenia na wielkoformatowy obraz godnie upamiętniający „wiekopomne zwycięstwo”, lecz kurier dworski przynosi Ci inne wieści. Wolą Imperatora jest to, żebyś stworzył jego portret. Co więcej, władca ma zostać przedstawiony w mundurze prostego szeregowca, gotującego się właśnie do bitwy o Megiddo. Jesteś całkowicie zaskoczony tą propozycją; czyżby władza do tego stopnia pomieszała zmysły starca, że z własnej woli chce zostać błaznem? Rzecz jasna nikt nie śmie wyśmiać tej wizji, podobnie jak jej twórcy, lecz zastanawiasz się, co będą mieli do powiedzenia potomni? Kto będzie według nich większym błaznem: władca, czy artysta ślepo słuchający jego rozkazów? Niestety, nie możesz odmówić. Prawdopodobnie kosztowałoby Cię to utratę wszystkich przywilejów, a może i życia. Chcąc nie chcąc, następnego dnia ruszasz do pałacu.

Nim zostajesz dopuszczony do prywatnej komnaty audiencyjnej Imperatora, starannie Cię przeszukano i pouczono o podstawach etykiety dworskiej. Dopiero wtedy, w asyście rosłego mężczyzny o ponurej twarzy, przekraczasz próg najściślej strzeżonej części pałacu. Były arcykapłan wygląda znacznie starzej, niż przypuszczałeś. Siwe, prawie białe włosy opadają mu do ramion, a głębokie bruzdy zmarszczek wyraźnie świadczą, że starzec prawdopodobnie nie przeżyje następnej dekady. Tylko błękitne, zimne oczy zdradzają silną wolę władcy Imperium.

– Zaczynajmy – nakazuje chrapliwym głosem władca. – Wyjdź – zwraca się do swojego ochroniarza, który po krótkiej chwili wahania spełnia rozkaz. – Rozłóż swoje narzędzia, malarzu.

– Tak, mój...

– Błagam, tylko bez tych oficjalnych bzdur. Maluj. Widziałem twoje prace, są dobre, bardzo dobre. Wybrałem cię do wykonania tej farsy, żebym nie musiał martwić się o efekt, na pewno sobie poradzisz. Moi doradcy uważają tę przebierankę za dobry zabieg propagandowy, ja za żałosną bzdurę...

W milczeniu zaczynasz szkicować, uprzednio prosząc swojego dostojnego modela o przybranie odpowiedniej pozy.

– Czy mam malować naturalnie? – pytasz niepewnie.

– To znaczy?

– To, co widzę. Czy raczej mam wprowadzić kilka poprawek...

– Jestem stary, maluj mnie starego. Bez żadnego maskowania zmarszczek, nie jestem starą babą płaczącą za minionym pięknem. Całe życie dążyłem do tego, żeby stać w tym miejscu i jestem dumny z mojego wieku. Mundur i całą resztę sobie domalujesz, dobrze naszkicuj twarz, a resztę dokończ u siebie, szkoda mi czasu na sterczenie godzinami przed sztalugą. Podaj mi jeszcze ten rewolwer ze stołu (8), coś tam nim będę wskazywał, ty już domalujesz, co to będzie.

Ruszasz w stronę mebla i podnosisz broń, widząc przy tym, że bębenek jest pełen. Czujesz na ciele nieprzyjemny dreszcz. Mógłbyś po prostu zastrzelić (26) samego Imperatora! Przejść do historii! Kto wie, może ta sama myśl zaświtała zabójcy cesarskiego syna. Po prostu uległ impulsowi, pociągnęła go idea unieśmiertelnienia się. Czy Ty mógłbyś zrobić to samo? Czy starczyłoby Ci odwagi? Odwracasz się z bronią w kierunku wyraźnie zniecierpliwionego starca, podejmując decyzję.

7 (Epilog)

(U#20)

Naciskasz spust, broń hucząc donośnie, podskakuje Ci w dłoniach. W panice strzelasz jeszcze trzykrotnie, ktoś stojący za Tobą też oddaje kilka strzałów. Z przerażeniem spoglądasz na nieruchomą pierś nieznanego malarza, w której widzisz ślady po kulach. Obracasz się w stronę wejścia. W drzwiach stoi rozdygotany młodzieniec, sojusznik, który dysząc ciężko rozszerzonymi z przerażenia oczyma, ogląda trupa.

– Dziękuję... – mamrocze, podając Ci mokrą od potu dłoń. – Uratowałeś mi życie.

– Życie za życie – odpierasz markotnie.

– Lepiej ja niż on – odpowiada chłopak.

– Właściwie ja też byłem kiedyś malarzem – stwierdzasz, sam nie wiedząc po co.

Bez słowa opuszczacie domostwo, gotowi nadal spełniać swoje chwalebne, patriotyczne obowiązki. Na ogarniętych walką ulicach dostrzegasz coraz więcej żołnierzy Imperium. Palących domy, gwałcących kobiety, umierających od nieprzyjacielskich kul. Dochodzisz do wniosku, że jesteś taki sam jak oni, cokolwiek byś zrobił, tkwisz po jednej ze stron konfliktu. Wchodzisz do jednej z alejek i zamierasz, widząc nadbiegającego wroga. Napastnik odrzuca starą, jednostrzałową strzelbę myśliwską, sięgając do szerokiej, wiszącej u pasa, szabli. Przykładasz broń do ramienia, przyjmujesz pozycję, przez chwilę celujesz i gdy od mężczyzny, na którego twarzy maluje się wyraz ponurej determinacji dzieli Cię już tylko niecały metr – strzelasz. Kula rozrywa nieszczęśnikowi szczękę. Brocząc krwią, pada na ziemię u Twych stóp. Przykładasz mu lufę do karku i skracasz jego cierpienia. Jakie to proste – szepczesz. – Jakie to cholernie proste (12).

8 (Epilog)

Usłużnie przekazujesz broń, którą mężczyzna niedbale podnosi nieco w górę, wskazując na przeciwległą ścianę. Przez ponad godzinę uważnie szkicujesz, nim w końcu oznajmiasz, że masz już wszystko, czego Ci potrzeba.

– Doskonale! Żegnaj więcej, wróć z gotowym obrazem – władczo rozkazuje Imperator, wskazując lufą drzwi.

Opuszczasz pałac w kiepskim nastroju, który wkrótce nieco poprawia kilka szklanic wybornego wina w Twojej rezydencji. Postanawiasz zająć się pracą, aby jak najszybciej mieć już za sobą to koszmarne zlecenie i wrócić do malowania dla własnej przyjemności. Przez kolejne dni realizujesz zlecenie, przenosząc dumną postać Imperatora na pole bitwy jako hardego wodza wskazującego na odległe, spowite płomieniami miasto, jakby dawał rozkaz do ataku. Całość udaje Ci się skończyć niespodziewanie szybko, w dodatku warsztatowo to naprawdę świetny obraz. Mimo to zwlekasz z wysłaniem dzieła na dwór; przez moment masz nawet ochotę spalić je i uciec z miasta. Nie wiesz dlaczego, ale masz wrażenie, że w pewien sposób przekroczyłeś ostatnią granicę. Do tej pory malowałeś na zamówienie już wiele rzeczy, ale jeśli dany temat czy pomysł wydawał Ci się nazbyt absurdalny lub wręcz kiczowaty, rezygnowałeś. Nieważne, czy było to zamówienie od prostego kupca z targu, czy możnego arystokraty. Miałeś swoje zasady, które padały kolejno przed ciężarem pękatych sakiewek. Nagle, w przypływie ślepej złości, zaczynasz malować.

Przez tydzień, od rana do wieczora, tworzysz groteskową karykaturę zamówionego obrazu. Widać na nim warownię z błota i patyków, do której zmierza uzbrojony w gałąź pokraczny staruch z okropnym liszajem pokrywającym znaczną część pomarszczonej twarzy, wykrzywionej głupawym uśmieszkiem. W odrażającym mężczyźnie mimo wszystko można bez trudu dostrzec wyraźne podobieństwo do Imperatora. Zadowolony z efektu, stawiasz obok siebie obrazy, przez dłuższą chwilę bacznie się im przyglądając.

– Jeden z was muszę mu wysłać – oświadczasz poważnie. – Tylko który?

Rozmyślasz nad właściwą decyzją przez resztę dnia i część nocy, nie dochodząc jednak do żadnych konkretnych wniosków. Boisz się podjąć decyzję, a cała ta sprawa jest dla Ciebie zbyt ważna, żeby po prostu o niej zapomnieć. Chcesz mieć choćby złudne poczucie władzy nad własnym losem. Los. Nagle spływa na Ciebie olśnienie, niech ślepy, ale na swój sposób sprawiedliwy, los sam zadecyduje o Twojej przyszłości! Ostrożnie pakujesz oba dzieła w identyczny, szary papier i kładziesz je obok siebie. Przywołujesz swojego posłańca i władczym tonem rozkazujesz:

– W mojej komnacie znajdziesz dwa zapakowane obrazy. To kopie tego samego dzieła, wybierz jedną z nich i zanieś na dwór, to zamówienie od samego Imperatora!

– A druga, mój panie?

– Prezent dla przyjaciela, który sam zaniosę. Jak mówiłem, to kopie, wejdź i wybierz na chybił trafił jedną z paczek, ja idę do ogrodu.

– Tak, panie.

Czekasz z niecierpliwością, aż sługa wypełni Twój rozkaz. Natychmiast po jego wyjściu pędzisz do swojej pracowni, gdzie drżącymi rękoma odpakowujesz pozostawiony obraz. Spoglądasz na płótno i wiesz już, jaką decyzję podjął za Ciebie los.

Ukończyłeś grę książkową Tło zdobywając jedno z alternatywnych zakończeń. To nosi tytuł: Na szali. Możesz jeszcze wielokrotnie zagrać w Tło, aby poznać inne zakończenia naszej wspólnej historii oraz prowadzące do nich ścieżki fabularne. Pamiętaj tylko, że nie czeka na Ciebie to jedno, jedyne „właściwe” zakończenie! Zawarta na tych stronach opowieść toczy się i kończy w zgodzie z podejmowanymi przez Ciebie decyzjami, w zgodzie z Twoją wolą! Tym razem Twoje decyzje doprowadziły Cię tutaj. Gratuluję i dziękuję za czas poświęcony mojej grze książkowej.

Beniamin Muszyński

9 (Epilog)

– Nie strzelaj! Jestem z Imperium! – wołasz łamiącym się głosem.

Odkładasz broń na stół i pociągając za sobą Sillę cofasz się, wskazując na dokument leżący nieopodal pistoletu.

– Przeczytaj!

Przybysz ostrożnie postępuje krok naprzód i rozkłada papier, szybko zapoznając się z jego treścią.

– Jest stary, a poza tym mogłeś to ukraść!

– Opis mojego wyglądu się zgadza! Zresztą jest tam napisane, że maluję. Spójrz, za mną stoi obraz.

Mężczyzna przez krótką chwilę stoi zamyślony, by wreszcie położyć na stole dokument i zabrać stamtąd pistolet, z którego wypala w sufit, by następnie z całych sił cisnąć nim w ścianę. Broń rozpada się na kawałki, co żołnierz kwituje triumfalnym:

– Ha! No dobrze, malarzu, wierzę ci. Ale i tak nie powinno cię tutaj być! Wolałeś mieszkać wygodnie tutaj niż w swoim kraju?

Do pomieszczenia wchodzi jeszcze dwóch żołnierzy, którzy spoglądają pytająco na swojego towarzysza.

– To nasz – wyjaśnia mężczyzna. – Ma papiery.

– A ta ślicznotka?

– Właśnie! Podziel się z nami swoją sikorką!

Już otwierasz usta, żeby zaprotestować, gdy żołnierz, który wszedł jako pierwszy, oznajmia:

– Masz dwa wyjścia, przyjacielu. Możesz teraz spokojnie wyjść (35) ze swoim papierkiem i zaczepić któregoś z naszych na ulicy. Powiedz, że nie zdążyłeś wyjechać z miasta, bo cię uwięzili albo coś takiego. Możesz być też głupi i się awanturować (2). Wtedy spalimy ten twój dokumencik, a ty dostaniesz porządną lekcję patriotyzmu. W obu przypadkach będziesz żył, w obu zabawimy się z tą brudaską. Dobrze się zastawów nad odpowiedzią, malarzu.

10 (Epilog)

Twój plan się sprawdza, Silla unika kuli, która grzęźnie w Twoim ciele. Popchnięta kobieta z trudem utrzymuje równowagę, posyła Ci jeszcze ostatnie, rozpaczliwe spojrzenie i rzuca się do ucieczki. Cieszysz się, że nie zmarnowała Twojego poświęcenia.

Z łoskotem upadasz na bruk, dopiero teraz czując, gdzie dostałeś. Noga – myślisz z uśmiechem. – To tylko noga. Próbujesz wstać, ale kolejny strzał, tym razem wymierzony w bark, powala Cię na ziemię.

– Przestań! – wrzeszczysz wściekle w stronę młodzika.

Jego wyraz twarz świadczy, iż zupełnie stracił zdolność logicznego myślenia. Potrafi już tylko strzelać, raz za razem, jeszcze sześć razy, aż jego karabin trzaska głucho. Nie wiesz, jakim cudem jesteś w stanie podnieść się i przejść kilka metrów dzielące Cię od zastygłego w bezruchu napastnika, jakby wraz z ostatnim nabojem wyciekła z niego świadomość i siła życiowa, pozostawiając tylko pustą, obojętną skorupę ciała. Widząc już jedynie kontury postaci, zaciskasz palce na jego szyi tak długo, aż chłopak bezwładnie zwala się na bruk, pociągając Cię ze sobą. Leżysz na plecach, widząc tylko barwne, rozmyte kontury świata. Zastanawiasz się, dlaczego musisz umrzeć. Czy to wynik podjętych przez Ciebie decyzji? Ślepe zrządzenie losu? A może świadomy wybór? Teraz to już bez znaczenia. Barwne plamy szarzeją, nikną. Delikatna, głęboka czerń zakrywa coraz większą część widzianego świata, aż wreszcie przysłania go zupełnie. Zginąłeś.

11 (Epilog)

Wieść o wojnie nie wywołuje w Tobie takiego strachu, jak u większości obywateli. Jako uznany artysta nie musisz obawiać się wcielenia do armii, możesz spokojnie oczekiwać w stolicy na wieści z frontu (6). Pomimo tego chciałbyś być bliżej (1) wydarzeń, chociaż zdajesz sobie sprawę, że to pragnienie nie różni się zbytnio od szaleńczego lotu ćmy wabionej przez śmiercionośny płomyk świecy. Nie chcesz bezpośrednio uczestniczyć w działaniach zbrojnych, dlatego zastanawiasz się nad innym sposobem przyjrzenia się z bliska wojnie. Być może sposobem na to jest zaciąg do korpusu „wojskowych prac zdobniczych”, o którym czytałeś niedawno w jednej z gazet. Opisano to przedsięwzięcie jako „doskonała alternatywa dla utalentowanych, pragnących uniknąć przelewu krwi, malarzy”. Zastanawiasz się jaką decyzję podjąć, w międzyczasie z zainteresowaniem śledząc doniesienia prasowe. Wedle dziennikarzy wszyscy są wprost zachwyceni „sprawiedliwą wojną” Imperatora, chociaż próżno byłoby szukać na ulicach stolicy choćby cienia entuzjazmu.

12 (Epilog)

Przez blisko godzinę wraz z innymi jesteś pod ciągłym ostrzałem; co chwila widzisz, jak ktoś obok dostaje kulę, która równie dobrze mogła być przeznaczona dla Ciebie. Zacięty opór słabo uzbrojonych, ale nadrabiających celnością mieszkańców zbiera krwawe żniwo w waszych oddziałach. Dopiero ponad dwugodzinny ostrzał artyleryjski całego miasta tłumi nieco ducha obrońców. Jak dowiadujesz się od jednego z żołnierzy, zrezygnowano z ostrzelania miasta przed atakiem, ponieważ dowódca chciał uniknąć zniszczeń i „podarować” miasto Imperatorowi w niemal nienaruszonym stanie. Teraz, gdy jego ambitne plany, podobnie jak Megiddo, legły w gruzach, łatwiej wam dokończyć dzieło zniszczenia. Tego dnia zabijasz jeszcze co najmniej pięciu ludzi, samemu również kilkukrotnie ocierając się o śmierć. Z góry przewidziani na straty, praktycznie puszczeni samopas w obręb murów, przed wieczorem tłumicie jednak ostatnie ogniska nieprzyjacielskiego oporu. Miasto jest wasze. Z pięciu tysięcy atakujących pozostało mniej niż tysiąc, z czego połowa poważnie ranna. Korzystając z waszej propozycji, prawie trzy czwarte mieszkańców opuszcza Megiddo, nie chcąc pozostawać pod okupacją Imperium. Wraz z innymi ocalałymi żołnierzami, którzy są jeszcze sprawni, zostajesz oddelegowany do nocnego patrolowania ulic, uprzednio dostając trochę suszonego mięsa, alkoholu i godzinę czasu na odpoczynek. Zakurzony, z obojętną twarzą czekasz na pojawienie się swojego partnera na patrolu. Tymczasem nad pełnym trupów, wciąż płonącym miastem z wolna zapada noc.

#20 – 5

Brak – 23

13 (Epilog)

– Myślący żołnierz! Boisz się śmierci?

– Oczywiście.

– To dobrze. Brawura to tylko straty dla oddziału. Ale nie możesz być tchórzem, walcz o życie, walcz o nie jak dzikie zwierzę, ale tylko do czasu, gdy ta walka nie zakłóci przebiegu natarcia. Nie masz prawa przerwać linii, wycofać się, ukryć, uciec. Wtedy ocalisz siebie, ale ktoś po twojej prawej albo lewej stronie dostanie kulę wymierzoną w twoją pierś. Jesteś szeregowym żołnierzem, masz ryzykować swoje życie, nie kolegów. Wracaj do szeregu. A wy przygotować się, zaraz zacznie się ostrz...

Ostatnie słowo tonie w ogłuszającym huku artyleryjskich wystrzałów, które trwają przez kilkanaście minut, obracając mur miejski w perzynę.

Nagła cisza, wypełniona złośliwym brzęczeniem w uchu, nie trwa długo. Słyszysz dźwięki trąb, zwiastun wymarszu pierwszych oddziałów. Z niepokojem spoglądasz w stronę dymiącego, poczerniałego otworu, przez który lada moment macie wedrzeć się do miasta. Zaczyna się szturm (17).

14 (Epilog)

Zrywasz się z miejsca, chwytając za broń, którą natychmiast przykładasz do ramienia i celując przez ułamek sekundy, wypalasz trzykrotnie. Trzy krwawe kwiaty zakwitają na białym materiale szaty Imperatora, gdy ten zwala się z łoskotem z trybuny na bruk, tuż pod nogi tłumu. Reakcja jego ochroniarzy jest natychmiastowa, kilku podbiega do rannego, a reszta mierzy do Ciebie, gdy nagle z tłumu pada strzał, a jeden z mężczyzn pada na kolana dławiąc się własną krwią. Wyzwolona Twoim szaleńczym atakiem, od dawna skrywana nienawiść wybucha z siłą nawałnicy. Grad kul zasypuje ochroniarzy władcy; kilku ludzi prowadzi Cię w stronę jednej z uliczek a potem dalej, do wyłomu w murze. Tam najstarszy z przewodników ostrzega:

– Będą cię ścigać, długo i zawzięcie.

– Domyślam się.

– Nie wiem, czy dziękować, ci czy cię przekląć; czas pokaże jakie będą skutki twojego czynu. Właściwie dlaczego to zrobiłeś?

– Dla historii.

– Powód dobry jak każdy inny. Powodzenia, nieznajomy!

Szybko oddalasz się od ogarniętego nagłym chaosem Megiddo, nieświadomie zaczynając najdłuższą w swoim życiu ucieczkę. W miarę szybko pozbywasz się feralnej broni i żołnierskiego stroju, uprzednio rabując napotkanego gdzieś na rubieżach kupca.

Niestety, technokraci nie zamierzają puścić płazem zabójstwa swojego wodza. Nie zatrzymując się w żadnym miejscu dłużej niż na dwa dni, wciąż czujesz na karku gorący oddech pogoni. Jej tempo zwalania nieco wojna domowa, która gwałtownie wybucha już w trzecim miesiącu po śmierci Imperatora. Technokraci brutalnie ścierają się w polu ze swymi przeciwnikami, podczas gdy zdeterminowani żołnierze z Atip raz po raz wyruszają tłumnie, by odzyskać Megiddo. Krwawy, zewnętrzny i wewnętrzny, konflikt trwa długie siedemnaście lat, doprowadzając Twoją ojczyznę do całkowitej ruiny. Wędrując po wszystkich jej zakątkach nie znajdujesz miejsca, na którym wojna nie odcisnęłaby swojego piętna. Przed oczyma stają Ci tysiące scen, z których każda mogłaby posłużyć za idealny wręcz temat do kolejnych obrazów. Niestety, gnany nienawiścią nasłanych zabójców i własnym strachem, nie masz czasu na pracę twórczą. Przez wszystkie te lata zdołałeś podstępem albo w uczciwej walce zabić siedmiu prześladowców. A każdy z nich twierdził, że nawet w czasie wyniszczającej wojny technokraci przeznaczają pewne sumy pieniędzy na finansowanie łowców nagród. Chcą dostać głowę człowieka, który swoimi strzałami zniweczył ich raj.

Udaje im się to w dwadzieścia lat po zamachu. Imperium, które jakimś cudem przetrwało zawieruchę dziejową, w dodatku podbijając i grabiąc do cna Atip, powoli podnosi się z kolan pod rządami Rady Pięciu – zgromadzenia czterech najpotężniejszych technokratów oraz arcykapłana. Właśnie przed obliczem tego gremium stajesz spętany pewnego wiosennego poranka, aby usłyszeć wyrok skazujący. Idąc pewnym krokiem pod mur, rezygnujesz z opaski na oczy i śmiało spoglądasz na pluton egzekucyjny.

– Dlaczego jesteście tacy zmieszani? – rzucasz wesoło.

– Przecież mamy zabić legendę – wypala jeden z mężczyzn, natychmiast uciszony głośnym krzykiem dowódcy, wznoszącego właśnie szablę.

Nie da się zabić legendy – mamroczesz w chwili, gdy ogłuszający huk wystrzałów ogłasza koniec Twojego żywota.

Ukończyłeś grę książkową Tło zdobywając jedno z alternatywnych zakończeń. To nosi tytuł: Rozdział historii. Możesz jeszcze wielokrotnie zagrać w Tło, aby poznać inne zakończenia naszej wspólnej historii oraz prowadzące do nich ścieżki fabularne. Pamiętaj tylko, że nie czeka na Ciebie to jedno, jedyne „właściwe” zakończenie! Zawarta na tych stronach opowieść toczy się i kończy w zgodzie z podejmowanymi przez Ciebie decyzjami, w zgodzie z Twoją wolą! Tym razem Twoje decyzje doprowadziły Cię tutaj. Gratuluję i dziękuję za czas poświęcony mojej grze książkowej.

Beniamin Muszyński

15 (Epilog)

Jako obywatel Imperium nie możesz opuścić Megiddo, chociaż gorąco zapewniasz, że nie zdradzisz nadciągającej armii żadnych strategicznych szczegółów obrony. Argument, że przebywasz już tutaj półtora roku, tylko pogarsza sprawę – oznacza bowiem, że miałeś dość czasu, żeby świetnie poznać topografię miasta. Jedynym, prócz pracy twórczej, pocieszeniem w tych trudnych dniach jest dla Ciebie Silla. Kobieta jest przy Tobie już od półtora roku i wasz związek przestał być tylko przelotną miłostką. Chociaż prawo Atip zabrania ślubów przed trzydziestym rokiem życia, to zachowujecie się jak małżeństwo, co w pewien sposób oburza niektórych przyjaciół Twojej wybranki. Niestety, nawet jej wstawiennictwo nie chroni Cię przed kolejnymi problemami.

Kiedy pięciotysięczna armia stojąca u murów sposobi się do rychłego ataku, przychodzi do Ciebie urzędnik miejski, prosząc abyś podpisał „zobowiązanie”. Jest to dokument potwierdzający Twoje pełne oddanie dla Atip i potępiający działania zbrojne Imperium. Przybysz ze spokojem oświadcza:

– W tej krytycznej chwili musimy mieć gwarancję, że nikt nie będzie pomagał najeźdźcom od wewnątrz.

– Przecież nawet jakbym chciał, nie mam jak przekazać im żadnych informacji.

– Kto czegoś naprawdę chce, znajdzie drogę. Proszę, podpisz (4) gwarancję swojej wierności albo konieczne będzie osadzenie cię na czas szturmu w lochu (20) miejskim.

– Ile mam czasu do namysłu? – pytasz, zerkając na zatroskaną twarz Silli.

– Na ulicy czekają towarzyszący mi żołnierze, musisz podjąć decyzję teraz.

16 (Epilog)

Raz jeszcze zerkasz w stronę mówcy, następnie przenosząc wzrok na swój karabin. Z uśmiechem na ustach podnosisz broń i opuszczasz plac. Jeśli jest Ci pisane przejść do historii, to chciałbyś osiągnąć ten cel pędzlem, a nie kulą. Z radością zdajesz broń i mundur, aby móc nareszcie opuścić Megiddo i ruszyć w drogę powrotną.

#16 – A

Brak – B

A

Wracasz do stolicy opromieniony chwałą prawdziwego patrioty, wyżej ceniącego powinności wobec ojczyzny niż sztukę. Stawiany za przykład innym artystom stajesz się swego rodzaju symbolem, o którym warto dyskutować i poświęcać mu parę szpalt w swojej gazecie. W tym papierowym człowieku z gazet nie widzisz jednak siebie. Czujesz, jakby ktoś wykradł Twoją tożsamość i zrobił z niej barwny sztandar. Aby uciec od tego wszystkiego oraz wyrzucić z pamięci wspomnienia dotyczące okrucieństw szturmu, w pełni poświęcasz się pracy twórczej. Malujesz jak szalony, realizując w błyskawicznym tempie zamówienie za zamówieniem. Ta praca działa na Ciebie kojąco, chociaż z upływem kolejnych miesięcy, a następnie lat, coraz częściej marzysz o tym, by kiedyś znów wrócić do malowania własnych wizji.

Tymczasem mijają całe dekady, a Ty wciąż pracujesz na zamówienie. Nie oznacza to, że Twoje obrazy są przez to mniej wartościowe. Wprost przeciwnie, Twoja reputacja „perły w koronie artystów Imperium” nie jest przesadzona. Wciąż, niczym cenny klejnot, jesteś stawiany na piedestale, ludzie mówią o Tobie, składają zamówienia, gratulują sukcesów. Podczas Twojego długiego życia dwukrotnie dochodzi do zmiany na tronie, kolejni arcykapłani, wierni idei technokracji, stają się Imperatorami. Jako człowiek boleśnie samotny i zgorzkniały, nie jesteś zadowolony ze swojej roli nadwornej błyskotki. Jedynym pocieszeniem jest dla Ciebie zasłużona sława. W końcu, jako artysta, wygrałeś swoje życie, kończąc je jako majętny starzec, we własnym łóżku, opromieniony sławą mistrza pędzla. Przed śmiercią spełniłeś też swoje długoletnie marzenie o stworzeniu czegoś na własny rachunek. W Twojej komnacie słudzy znajdują, obok niedokończonego ostatniego zamówienia, niezwykły obraz. Przedstawia lustro o ciemnej, niemal czarnej tafli, która nie odbija niczego. Obok podpisu umieściłeś też na nim tytuł dzieła – Tło.

Ukończyłeś grę książkową Tło zdobywając jedno z alternatywnych zakończeń. To nosi tytuł: Błyskotka. Możesz jeszcze wielokrotnie zagrać w Tło, aby poznać inne zakończenia naszej wspólnej historii oraz prowadzące do nich ścieżki fabularne. Pamiętaj tylko, że nie czeka na Ciebie to jedno, jedyne „właściwe” zakończenie! Zawarta na tych stronach opowieść toczy się i kończy w zgodzie z podejmowanymi przez Ciebie decyzjami, w zgodzie z Twoją wolą! Tym razem Twoje decyzje doprowadziły Cię tutaj. Gratuluję i dziękuję za czas poświęcony mojej grze książkowej.

Beniamin Muszyński

B

Za cel obierasz rodzinne Bater. Masz nadzieję że miejsce, gdzie mimo wszystko przydarzyło Ci się tak wiele dobrych rzeczy, w pewien sposób pozwoli Ci dojść do równowagi. Chociaż wziąłeś udział tylko w jeden bitwie, czujesz w sobie przytłaczający ciężar, jakbyś był żołnierzem powracającym do domu po wielu latach krwawej kampanii. Zetknięcie ze światem tak dotąd obcym, jak rzeczywistość wojny, wywołuje u Ciebie traumę, której nie pozbędziesz się szybko. Tymczasem starasz się skierować myśli ku rodzinnemu miastu, wręcz idealizując to miejsce. Po kilku dniach przychodzi Ci skonfrontować ten obraz z zastaną rzeczywistością (18).

17 (Epilog)

Pierwsze szeregi wbiegające do miasta z łoskotem walą się na bruk, ścięte celną salwą uformowanych w dwie linie obrońców blokujących wylot najbliższej uliczki. Odpowiadacie ogniem, błyskawicznie dziesiątkując słabo uzbrojonych, śniadych mężczyzn. Kiedy dobiegasz do wyłomu w murze, w pobliskich uliczkach trwa zacięta wymiana ognia, a wszędzie wokół leżą ciała obrońców i atakujących. Szybko ładujesz broń, zastanawiając się, czy wystrzelone przed momentem pociski kogokolwiek trafiły. Nie chcąc stać zbyt długo w miejscu, wbiegasz do jakiejś alejki, gdzie na chybił trafił sprawdzasz kolejne drzwi domów, aż trafiasz na otwarte. Wchodzisz z karabinem gotowym do strzału. Wewnątrz zastajesz siedzącego na stołku mężczyznę dzierżącego w dłoniach naładowaną kuszę. Tuż za nim stoi sztaluga i inne przybory malarskie, na widok których czujesz, jak ogarnia Cię niemal paraliżujący żal. Być może Twój wyraz twarzy zdradził nieznajomemu, że Ty również jesteś artystą, a może po prostu nie chciał ryzykować konfrontacji z lepiej uzbrojonym wrogiem. W każdym razie przestaje w Ciebie celować, kiwając tylko ze zrozumieniem głową. Słyszysz, jak ktoś jeszcze próbuje wejść do pomieszczenia, co wywołuje natychmiastową reakcję Twojego „gospodarza”. Mężczyzna celuje w drzwi za Tobą, dając Ci raptem sekundę do namysłu, czy zabić go teraz (7), czy poczekać na rozwój sytuacji (33).

18 (Epilog)

Po przybyciu do Bater czujesz się zagubiony. Spotykasz się ze swoją siostrą, aby zakosztować choćby imitacji czegoś, co mógłbyś nazwać „domową atmosferą”. Przerażony, z trudem rozpoznajesz w wychudłej, przedwcześnie postarzałej kobiecie swoją energiczną krewniaczkę. Szybkie zdobycie Megiddo, kolejny triumf umacniający panowanie technokratów, najwyraźniej zupełnie ją załamał. Apatycznym, pozbawionym uczuć głosem oświadcza, że po przegraniu wszystkich procesów sądowych została jej tylko jedna fabryka. Co gorsza, wraz z innymi właścicielami fabryk musiała wczorajszego dnia uczestniczyć w bankiecie wydanym na cześć zwycięskiej armii Imperium.

– Pijąc zdrowie Imperatora, czułam się jak dziwka – wyznaje zrozpaczona. – Nie wyobrażasz sobie, co to było za upokorzenie. Nawet Omiel się ode mnie odwrócił. Podobno żyje sobie dostatnio w jakimś mieście przemysłowym w centralnej części kraju, rządząc razem ze swoimi technokratami.

Cierpliwie słuchasz, jak kobieta wyżala Ci się, potępiając wszystko i wszystkich dookoła. W końcu prosi Cię żebyś już szedł, zapowiadając, że w najbliższym czasie zatroszczy się jakoś o Twoją przyszłość, co też wkrótce czyni. Dwa dni po waszym spotkaniu otrzymujesz od notariusza pismo, na mocy którego zostają Ci przekazane resztki rodzinnego majątku. To była ostatnia wola Twojej siostry, która wolała zerwać nić swojego życia, niż patrzeć na triumf znienawidzonych wrogów. Po ponurym okresie żałoby i częściowej apatii zaczyna powoli docierać do Ciebie, że właśnie stałeś się majętnym człowiekiem. Czujesz silną potrzebę stworzenia czegoś naprawdę trwałego, czegoś, co pozwoliłoby Ci pokonać niemoc twórczą. Postanawiasz otworzyć szkołę malarską.

Przez następne lata poświęcasz cały swój talent, energię i środki na kształcenie młodych, obiecujących artystów. Na początku Twoi uczniowie pochodzą wyłączenie z Bater i okolic, lecz z czasem, kiedy zaczynają oni odnosić pierwsze sukcesy, zyskujesz uznanie w innych miastach. Po upływie dwudziestu lat w całym Imperium jest już o Tobie głośno; nowi uczniowie, a wraz z nimi pieniądze, napływają nieprzerwanym strumieniem. Mniej utalentowanych przemieniasz w sprawnych rzemieślników, a tych zdolniejszych w prawdziwych mistrzów. Chociaż sam niemal zupełnie rezygnujesz z malowania, to każdy sukces swoich podopiecznych uważasz za osobisty triumf. Poświęcasz życie dla kształcenia nowych pokoleń artystów, czym zyskujesz sobie poczesne miejsce w historii, i to nie tylko sztuki. Umierasz szczęśliwy jako starzec, ojciec trojga dzieci i licznych wnuków. Mimo tego, w ostatnich chwilach w świecie żywych, przed oczyma znów staje Ci ogarnięte walką Megiddo. Do legendy przechodzi chwila, gdy ostatkiem sił wołasz najzdolniejszego ze swych uczniów, który wraz z rodziną czuwa przy Twoim łożu. Podając mu pędzel, słabnącym głosem prosisz:

– Jakkolwiek byłoby to kuszące, nigdy nie zamień go na karabin...

Z tymi słowami na ustach opuszczasz ten świat.

Ukończyłeś grę książkową Tło zdobywając jedno z alternatywnych zakończeń. To nosi tytuł: Kowal. Możesz jeszcze wielokrotnie zagrać w Tło, aby poznać inne zakończenia naszej wspólnej historii oraz prowadzące do nich ścieżki fabularne. Pamiętaj tylko, że nie czeka na Ciebie to jedno, jedyne „właściwe” zakończenie! Zawarta na tych stronach opowieść toczy się i kończy w zgodzie z podejmowanymi przez Ciebie decyzjami, w zgodzie z Twoją wolą! Tym razem Twoje decyzje doprowadziły Cię tutaj. Gratuluję i dziękuję za czas poświęcony mojej grze książkowej.

Beniamin Muszyński

19 (Epilog)

Zaciskasz silnie szczęki, powstrzymując się przed komentarzem. Nawet jeśli ktoś inny chciał coś powiedzieć, to najwyraźniej poszedł w Twoje ślady, bowiem po ostatnich, wzniosłych słowach dowódcy, wśród zebranych panuje niczym niezmącona cisza. Mówca przez jakiś czas obrzuca was pogardliwym spojrzeniem, na koniec pytając gniewnie:

– No! Gdzie wasz entuzjazm?! Chcę go usłyszeć! Niech wrogowie go słyszą! Niech żyje Imperium!

– Niech żyje Imperium! – odpowiada niezbyt zgrany chór ponurych głosów, do którego się nie przyłączasz.

Widząc reakcję słuchaczy mężczyzna sprawnym ruchem wydobywa z kabury rewolwer i oddaje kilka strzałów w powietrze, wrzeszcząc wniebogłosy:

– Niech żyje nasze święte Imperium!

– Niech żyje Imperium! – odwrzaskuje tłum żołnierzy, z Tobą włącznie.

Gdy tylko przebrzmiewa wasz okrzyk, swój śpiew zaczyna artyleria, której ogłuszająca kanonada trwa przez najbliższy kwadrans; pociski dosłownie roznoszą w pył wąskie, kamienne mury okalające miasto. Wraz z umilknięciem wystrzałów rozbrzmiewają trąby. Zaraz ruszycie do szturmu. Kurczowo trzymasz kolbę karabinu, którego lufa, podobnie jak Twoje dłonie, trzęsie się spazmatycznie. Czujesz jak ktoś popycha Cię w plecy, zaczynasz maszerować wraz z innymi, coraz szybciej i szybciej. W końcu, sam nie wiedząc kiedy to się stało, biegniesz co sił w nogach z bagnetem wycelowanym w nieszczęsne Megiddo (17).

20 (Epilog)

– Nie mogę podpisać czegoś takiego. Kto wie, gdzie później może trafić ten dokument.

– Rozumiem, nie wierzysz, że uda się nam odeprzeć szturm.

– Tego nie powiedziałem.

– Nie tylko słowa zdradzają myśli. W każdym razie zmuszony jestem prosić cię, abyś udał się ze mną. Na zewnątrz czekają strażnicy, ale myślę, że nie zechcesz stwarzać niepotrzebnych trudności.

Milcząc, obracasz się ku Silli. Żegnasz przestraszoną kobietę krótkim pocałunkiem i wyświechtanym zapewnieniem, że wszystko ułoży się dobrze. Podążasz za urzędnikiem przez ogarnięte gorączką przygotowań miasto w stronę położonych na obrzeżach centrum lochom. Ze smutkiem zdajesz sobie sprawę, iż wszystkie te starania z góry skazane są na porażkę. Jeszcze przez transformacją w Imperium cesarstwo było dość silne, by zmieść z powierzchni ziemi swojego wschodniego sąsiada. Nie zdradzasz tych myśli eskortującym Cię ludziom, spokojnie wchodząc do wyznaczonej Ci celi. Znajduje się w niej jeszcze jeden człowiek, rodowity mieszkaniec miasta, który obdarza Cię przyjaznym uśmiechem, pytając:

– Czym zgotowałeś sobie taki los?

– Nie podpisałem jakiegoś dokumentu potwierdzającego wierność wobec Atip.

– Więc popierasz działania swojego Imperium?

– Nie. Przybyłem tu w czasach, gdy moja ojczyzna była jeszcze cesarstwem.

– Zły czas na podróże.

– Nie przeczę. A ty? Dlaczego zamknęli swojego?

– Nie popełniłem żadnego przestępstwa. Po prostu nie chcę brać udziału w walkach.

– Wysoko cenisz swoje życie.

– To nie tak, nie obawiam się śmierci. Nie jestem tchórzem. Nie chcę zabijać, to wszystko. Cała moja rodzina, przed wieloma laty, zginęła w świątyni. To była naprawdę groteskowa śmierć, spadł na nas posąg. Wielu uznało to za jakiś przejaw woli bogów, ja myślę, że zawinił nagły podmuch wiatru i zmurszały podest. W każdym razie wiem, jak to jest wychowywać się samotnie. Nie chcę żeby moja kula pozbawiła kogoś ojca.

– Ale kule moich ludzi zabiją wielu ojców, mógłbyś do tego nie dopuścić, walcząc za swoich.

– Ogień gasić ogniem? Tak, to skuteczna metoda. Ale nie mogę jej zaakceptować. Niech wszyscy walczą o coś, giną, zabijają. Ja świadomie wybieram inną, trzecią drogę.

– Co czyni z ciebie wroga dla obu stron.

– Każdy wybór niesie za sobą konsekwencje.

– Słusznie.

– Powiedz, czy twoi ludzie są silni, Megiddo ma jakieś szanse?

– Nie. Myślę, że miasto padnie w ciągu najbliższych kilku dni.

– A potem?

– To zależy od Imperatora. Nasyci się jednym miastem, albo ruszy dalej. Nie wiem, jakim człowiekiem jest, ale najwyraźniej chce zapisać się na kartach historii. I nie robi mu różnicy, czy osiągnie ten cel za pomocą sprawiedliwych rządów, czy armatnich wystrzałów.

– W pewien sposób każdy człowiek do tego dąży. On jedynie ma większe możliwości...

Spędzasz na rozmowie ze współwięźniem wiele godzin, nim zmęczenie daje się we znaki na tyle, by wymusić sen. Noc przebiega spokojnie, lecz świt przynosi ze sobą liczne odgłosy wystrzałów artyleryjskich. Mijają długie godziny, wypełnione stłumionymi przez grube mury odgłosami walk. Przez mały, umieszczony bardzo wysoko świetlik nie możecie ocenić, jak przebiega obrona miasta. Około południa znów grzmią działa, a odgłosy walk ulicznych są coraz bliższe. Późnym popołudniem na korytarzu słychać tupot kroków i skrzypnięcie drzwi jednej z cel. Czyjś okrzyk poprzedza salwę wystrzałów.

– Zabawy bohaterów – kwituje Twój towarzysz niedoli. – Więc Imperium zwyciężyło.

Kiwnięciem głowy przyznajesz mu rację. Nikt z Megiddo nie zabijałby więźniów; w takiej „rozrywce” mogą gustować tylko Twoi rodacy. Intruzi są już w sąsiedniej celi, kilkoma wystrzałami uciszając krzyki jej lokatora.

– Mam nadzieję, że zdążysz im powiedzieć, kim jesteś, nim strzelą – mówi serdecznym tonem pogodzony z nadciągającym losem mężczyzna.

Chcesz coś powiedzieć, lecz w zamku chrzęści już klucz. Na progu celi staje trzech mężczyzn w zakrwawionych, szarych mundurach. Mordercy powoli, z sadystyczną przyjemnością, unoszą swoją broń. Twój towarzysz natychmiast staje pomiędzy Wami, gotów przyjąć pierwsze strzały, aby dać Ci czas niezbędny na wyjaśnienie kim jesteś. W tej chwili wahasz się, czy przyjąć jego ofiarę, czy raczej stanąć wraz z nim naprzeciw śmierci. Cokolwiek zrobisz, wiesz, że nawet jeśli przeżyjesz, nie będziesz już tym samym człowiekiem. Jakaś – lepsza – część Ciebie umrze w tej celi. Uśmiechając się do myśli, że, paradoksalnie, będąc po stronie zwycięzców i tak jesteś przegranym, podejmujesz decyzję...

Ukończyłeś grę książkową Tło zdobywając jedno z alternatywnych zakończeń. To nosi tytuł: Trzecia droga. Możesz jeszcze wielokrotnie zagrać w Tło, aby poznać inne zakończenia naszej wspólnej historii oraz prowadzące do nich ścieżki fabularne. Pamiętaj tylko, że nie czeka na Ciebie to jedno, jedyne „właściwe” zakończenie! Zawarta na tych stronach opowieść toczy się i kończy w zgodzie z podejmowanymi przez Ciebie decyzjami, w zgodzie z Twoją wolą! Tym razem Twoje decyzje doprowadziły Cię tutaj. Gratuluję i dziękuję za czas poświęcony mojej grze książkowej.

Beniamin Muszyński

21 (Epilog)

Obóz szkoleniowy nieopodal Megiddo, do którego trafiasz, w trzech czwartych składa się z przypadkowych osób ubranych w niedbale skrojone, szare mundury. Masz wrażenie, że jedynymi żołnierzami spośród sześciotysięcznej armii uderzeniowej są dowódcy oraz obsługa kilkunastu dziwnych dział skonstruowanych wedle planów z Wielkiej Biblioteki odtajnionych przez Imperatora. Podobno mają one moc największych armat, a proces ładowania jest znacznie szybszy i oparty o naboje – tak jak w rewolwerach i karabinach. Po raz kolejny zastanawiasz się, ile jeszcze tajemnic kryją kapłani oraz kim właściwie byli Starożytni, skoro zostawili po sobie tak nieprawdopodobne ilości wiedzy technicznej?

Przez dwa tygodnie całymi dniami uczysz się, wraz z innymi rekrutami, strzelać z samopowtarzalnych karabinów mieszczących w sobie po osiem pocisków. To celne, wypluwające po wystrzeleniu puste łuski, śmiercionośne narzędzie jest kolejnym „prezentem” dla armii od Imperatora, który cieszy się wśród wojskowych niezwykłym poważaniem. Przypuszczasz, że dawny arcykapłan zaczął przygotowania do nadchodzącej wojny zaraz po objęciu tronu. W ostatnim dniu szkolenia, dwa dni przed szturmem, słyszysz od kogoś, że będzie to atak próbny. Jeśli waszej zbieraninie nie uda się zdobyć miasta, to przynajmniej porządnie je wykrwawicie, robiąc pole do popisu dla regularnej armii. W przeddzień ataku czyścisz broń i w pewnym momencie, zupełnie bezwiednie, bawisz się wyciorem, wykonując nim w powietrzu ruchy jakby był pędzlem. Odrzucasz myśli o przeszłości, skupiając się już tylko na jutrzejszym dniu. Naprawdę chciałbym przeżyć – mamroczesz do siebie, czując jak do oczu napływają Ci łzy.

O świcie stajecie na baczność przed dowódcą ataku, którego właściwie jedyną rolą jest wysłanie was do przodu i pilnowanie, by nikt nie próbował uciekać. Jesteście tylko tłem dla nadchodzących wydarzeń. Pocieszasz się myślą, że nie biegniesz w pierwszych szeregach. Na miejsce dotrzesz już w momencie, gdy kto inny zwiąże wroga walką. Tymczasem rozentuzjazmowany dowódca raczy was wzniosłą przemową o obowiązkach wobec ojczyzny i przyszłości:

– Gdy działa sforsują dla was relikt przeszłości, którym są mury NASZEGO Megiddo, zagrają trąby i ruszycie do ataku. Obecni mieszkańcy tego miasta, jak wszyscy w tym zacofanym kraju, nie są dobrze uzbrojeni. Natraficie na strzelby, trochę rewolwerów, pistolety skałkowe, może kilka armat ustawionych na placach. Poziom ich uzbrojenia, pomijając nieudolnie skopiowanie starszego typu naszych rewolwerów, odpowiada temu, czym dysponowaliśmy przed sześćdziesięciu laty, a może jeszcze wcześniej. Mimo wszystko możecie umrzeć, i wielu z was już nigdy nie doczeka kolejnego wschodu słońca. Śmierć na polu bitwy to zaszczyt, który nie jest dany wszystkim. Aby go dostąpić, trzeba mieć szczęście urodzić się we właściwym czasie i z odwagą w sercu. Czyż nie słyszeliście w młodości opowieści o dzielnych żołnierzach z czasów pierwszego Imperium? Teraz to wy nimi jesteście, o was będą opowiadać przyszłym pokoleniom kapłani. Tam, za tym murem, czeka was nieśmiertelna chwała! Dziś jesteście już legendami, odzyskujecie miejsce święte! Stąd wyruszył po tron nasz pierwszy Imperator, Grif Wielki! Tu poległ męczeńską śmiercią najmężniejszy z wojowników, Kron, głównodowodzący armii, ostatni król. Ta ziemia wypije też waszą krew, odpłacając nieśmiertelną chwałą. Cóż może być bardziej godnego mężczyzny niż złożyć w ofierze własne życie na słodkim ołtarzu ojczyzny?!

Masz ochotę powiedzieć (30) stojącemu obok żołnierzowi, co myślisz o tej przemowie, chociaż wszyscy wokół ponuro milczą i Ty również powinieneś iść w ich ślady (19). W Twoim rozumieniu być dobrym żołnierzem oznacza nie wychylać się, naśladować innych i słuchać rozkazów, a nawet wypełniać je, jeśli akurat w pobliżu jest ktoś, kto mógłby donieść, że tego nie robisz. I pomyśleć, że za sto lat, my, brane z łapanki mięso armatnie, będziemy dla kogoś bohaterskimi wzorcami – myślisz z goryczą.

22 (Epilog)

Nie czujesz się pewnie, idąc środkiem ciasnej uliczki, nad którą górują trzypiętrowe, pobielane domy. Mimo, że wszystkie okiennice są szczelnie zamknięte, wciąż nie możesz pozbyć się nieprzyjemnego uczucia osaczenia. Zewsząd dobiegają Cię odgłosy walk, które skutecznie zagłuszają wszystkie inne dźwięki. Nagle jesteś pewien, że przed momentem gdzieś za Tobą skrzypnęła otwierana okiennica. Obracasz się i wypalasz dwa razy na oślep. Kule grzęzną w ścianach, a jedna z okiennic otwiera się pchnięta podmuchem wiatru. W tej samej chwili pada celny strzał. Nie oddano go z góry, lecz z dołu. Stojący u wylotu uliczki żołnierz imperialny wziął Cię za napastnika i na Twój strzał odpowiedział ogniem. Kula trafiła Cię w bok, a przerażony mężczyzna, widząc co zrobił, ucieka. Zamroczony bólem, powoli osuwasz się po ścianie, wciąż kurczowo zaciskając palce na broni. Padasz na bok, przyciskając głowę do zimnych kawałków bruku, mrużysz oczy. Spędzasz w tej pozycji co najmniej kilka godzin, rozmyślając o swoim życiu i wszystkim innym, byleby tylko nie koncentrować uwagi na krwawiącej ranie. Nim odgłosy walki milkną na dobre, ktoś ostrożnie pomaga Ci wstać. Wybawcą jest imperialny żołnierz, który jakby od niechcenia mówi:

– Wygraliśmy.

Po tych słowach nareszcie ogarnia Cię błoga ciemność, a resztki świadomości ostatecznie uciekają z udręczonego bólem ciała.

#16 – A

Brak – B

A

Po krótkiej rekonwalescencji wracasz do stolicy, gdzie witany jesteś jak prawdziwy bohater. Gazety nieprzerwanie rozpisują się o Twojej „ofiarności względem ojczyzny” i wzorcowej postawie dla innych artystów, którzy powinni, tak jak Ty, przedkładać obowiązki obywatelskie nad „ślepe umiłowanie sztuki”. Za swoją ofiarność zostałeś obdarzony nie tylko złotem i sławą. Prezentem od losu jest też kalectwo. Kula uszkodziła kilka organów wewnętrznych, zahaczając przy okazji o kręgosłup, co niemal całkowicie pozbawiło Cię władzy w lewej nodze. Naprawdę cieszysz się, że przynajmniej Twoje ręce ocalały. Przy ich pomocy przez najbliższe dwa lata tworzysz wielkoformatowe dzieło pod tytułem Chwała, na które składają się setki splątanych ze sobą ciał poległych, bezlitośnie szarpanych przez dzikie psy i padlinożerne ptactwo. Jego premiera zbiega się w czasie ze śmiercią Imperatora, na miejsce którego powołano obecnego arcykapłana. Ten gorący zwolennik technokratów jest młodszy i znacznie mniej fanatyczny od swojego poprzednika. Dla Imperium zapowiadają się lata pokoju i dobrobytu, lecz dla Ciebie nie ma to już najmniejszego znaczenia.

Pomijając Chwałę, od czasu bohaterskiej rzezi, w której zapragnąłeś uczestniczyć, zupełnie straciłeś wenę. Spędzasz całe dnie, tkwiąc na tarasie swojej posiadłości, rozmyślając o wszystkim i o niczym. Pewnego dnia aktem notarialnym przekazujesz niemal cały swój majątek jakiemuś spotkanemu na ulicy żebrakowi. Za pozostawione pieniądze kupujesz konia i wóz mieszkalny, w którym urządzasz sobie zarówno dom, jak i pracownię.

Wyruszasz w podróż, która trwa dziesięciolecia; wreszcie w spokoju, zadowolony ze swego życia, odchodzisz z tego świata, zostawiając po sobie setki cudownych płócien oraz inspirującą wielu późniejszych malarzy legendę „wędrującego arcymistrza”.

Ukończyłeś grę książkową Tło zdobywając jedno z alternatywnych zakończeń. To nosi tytuł: Na szlaku historii. Możesz jeszcze wielokrotnie zagrać w Tło, aby poznać inne zakończenia naszej wspólnej historii oraz prowadzące do nich ścieżki fabularne. Pamiętaj tylko, że nie czeka na Ciebie to jedno, jedyne „właściwe” zakończenie! Zawarta na tych stronach opowieść toczy się i kończy w zgodzie z podejmowanymi przez Ciebie decyzjami, w zgodzie z Twoją wolą! Tym razem Twoje decyzje doprowadziły Cię tutaj. Gratuluję i dziękuję za czas poświęcony mojej grze książkowej.

Beniamin Muszyński

B

Chociaż udało Ci się przeżyć postrzał, źle opatrzona rana daje o sobie znać jeszcze przez kilka miesięcy. Kula drasnęła również kręgosłup, co skutkuje poważnym niedowładem lewej ręki i nogi. Ponownie osiadasz w Bater, gdzie próbujesz jakoś dojść do siebie. Na szczęście otrzymujesz wysoką, regularnie wypłacaną rentę. Natomiast Twojej siostrze, wciąż zapiekłej przeciwniczce technokratów, wiedzie się znacznie gorzej. Zdobycie Megiddo stało się sukcesem nie tylko militarnym, ale także, a może przede wszystkim, propagandowym. Skoro nawet stosunkowo niewielka grupa pospiesznie przeszkolonych ochotników wyposażonych w najnowocześniejszą broń jest w stanie zdobywać wrogie miasta, to jakże silna musi być regularna armia. Atip i inne okoliczne państewka potulnie uznają swoje miejsce w szeregu i zabiegają teraz o względy Imperium.

Tymczasem Ty wykorzystujesz sprawną rękę do tworzenia coraz bardziej ponurych obrazów. Wydaje się, że wraz z utratą sił fizycznych nabierasz mocy twórczej. Twoja sława wkrótce pozwala Ci przenieść się do stolicy, gdzie w pełni poświęcasz się malowaniu tego, na co masz ochotę. Są to obrazy pełne niepokoju, grozy, groteski i melancholii. Chociaż prasa często nazywa Cię dekadentem, to świat artystyczny przyjmuje Cię z otwartymi ramionami, szczególnie, że w dwa lata po zdobyciu Megiddo umiera Imperator, a technokraci tracą na pewien czas zainteresowanie kontrolowaniem sztuki. Nowym Imperatorem zostaje kolejny arcykapłan, również żarliwy technokrata; polityka jednak zupełnie Cię już nie obchodzi. Czując, jak z miesiąca na miesiąc słabniesz coraz bardziej, całe dnie poświęcasz na tworzenie kolejnych dzieł. Fatalny postrzał najwyraźniej trwale naruszył stabilność Twojego organizmu, bowiem raz po raz zapadasz na coraz poważniejsze choroby, wciąż słabniesz, a bezradni lekarze wspominają tylko o coraz poważniejszym uszkodzeniu nerek. Dokładnie w jedenastą rocznicę zdobycia Megiddo odchodzisz z tego świata, zgodnie uznany za jednego z najzdolniejszych i najoryginalniejszych artystów w tym stuleciu.

Ukończyłeś grę książkową Tło zdobywając jedno z alternatywnych zakończeń. To nosi tytuł: Mistrz. Możesz jeszcze wielokrotnie zagrać w Tło, aby poznać inne zakończenia naszej wspólnej historii oraz prowadzące do nich ścieżki fabularne. Pamiętaj tylko, że nie czeka na Ciebie to jedno, jedyne „właściwe” zakończenie! Zawarta na tych stronach opowieść toczy się i kończy w zgodzie z podejmowanymi przez Ciebie decyzjami, w zgodzie z Twoją wolą! Tym razem Twoje decyzje doprowadziły Cię tutaj. Gratuluję i dziękuję za czas poświęcony mojej grze książkowej.

Beniamin Muszyński

23 (Epilog)

Niestety, czekasz na próżno. Nie masz najmniejszego zamiaru przez całą noc samotnie patrolować ulic, więc postanawiasz znaleźć jakąś kryjówkę, w której przeczekałbyś do rana, nie rzucając się nikomu w oczy. Wybierając najbardziej zniszczoną ostrzałem część miasta, masz nadzieję trafić tam na jakieś opustoszałe domostwo. Po drodze spotykasz kilka patroli, których członkowie, podobnie jak Ty, nie wydają się specjalnie zainteresowani powierzonymi im obowiązkami. W końcu trafiasz na odpowiednią kryjówkę: w prostym, dwuizbowym mieszkaniu, jedynym ocalałym w zniszczonym wybuchem budynku, jest nawet łóżko. Przez zerwane okiennice i szeroką szczelinę w jednej ze ścian do wnętrza wlewa się księżycowe światło, padając na postać skuloną w kącie, którą dopiero teraz dostrzegłeś. Odruchowo celujesz w nią, lecz natychmiast pojmujesz, że z jej strony nie grozi Ci żadne niebezpieczeństwo. To naga, okrutnie pobita kobieta, której twarz jest jednym wielkim sińcem i opuchlizną. Zlepione potem i krwią włosy sprawiają wrażenie jakby były sztuczne, a połamane, sterczące pod dziwnymi kątami palce dopełniają obrazu zbrukanej ofiary zwycięzców. Widząc Cię, wydaje z siebie gardłowy, rozpaczliwy pomruk. Opuszczasz broń i ruszasz w jej stronę, chcąc chociaż czymś przykryć biedaczkę, gdy za sobą słyszysz chłopięcy, pełen nienawiści krzyk.

– Zostaw MAMĘ!

Obracasz się dokładnie w chwili, gdy niespełna dziesięcioletni chłopczyk naciska spust starego pistoletu skałkowego. Ogłuszający huk towarzyszy wystrzeleniu pocisku, który grzęźnie w Twoich wnętrznościach. Oszołomiony bólem, na wpół świadomy tego, co robisz, podnosisz broń do ramienia i błyskawicznie opróżniasz magazynek, zamieniając ciałko dziecka w krwawą miazgę. Broń wypada Ci z ręki, z głośnym trzaskiem uderzając w podłogę. Cofasz się kilka kroków, aż czujesz na plecach ścianę, po której osuwasz się, siadając obok łkającej cicho kobiety. Nawet w tej chwili przychodzi Ci na myśl, że byłaby to świetna scena do nastrojowego płótna potępiającego wojnę. Niestety, ból szybko odpędza wszystkie myśli, koncentrując całą uwagę na ranie, być może śmiertelnej. Gdzieś z zewnątrz dobiegają do Ciebie coraz bliższe nawoływania. Usłyszeli strzały – mamroczesz. – Przyjdą tu. Nie masz siły krzyknąć, jedyne co możesz zrobić, to skierować napiętnowaną cierpieniem twarz w stronę drzwi, cierpliwie czekając na śmierć lub zbawienie.

Ukończyłeś grę książkową Tło zdobywając jedno z alternatywnych zakończeń. To nosi tytuł: Nocne czuwanie. Możesz jeszcze wielokrotnie zagrać w Tło, aby poznać inne zakończenia naszej wspólnej historii oraz prowadzące do nich ścieżki fabularne. Pamiętaj tylko, że nie czeka na Ciebie to jedno, jedyne „właściwe” zakończenie! Zawarta na tych stronach opowieść toczy się i kończy w zgodzie z podejmowanymi przez Ciebie decyzjami, w zgodzie z Twoją wolą! Tym razem Twoje decyzje doprowadziły Cię tutaj. Gratuluję i dziękuję za czas poświęcony mojej grze książkowej.

Beniamin Muszyński

24 (Epilog)

– Twoja wola nie ma tu żadnego znaczenia! Zamknij pysk i do szeregu! Pierwszego szeregu!

Widząc, że dalsze dyskusje nie mają sensu, wypełniasz rozkaz, przez moment walcząc z pokusą zastrzelenia rozmówcy. Chwilę później swoją kanonadę zaczyna artyleria, torując wam drogę do wnętrza miasta. Widząc jak pada mur, mocniej zaciskasz palce na kolbie broni. Nagle opuszczają Cię wszelkie wątpliwości, stojąc w obliczu nieuchronnego, znajdujesz w sobie niezwykłe pokłady odwagi. Gdy milkną działa, odzywają się trąby, sygnał do ataku. Z okrzykiem na ustach, wraz z innymi, biegniesz ku swojemu przeznaczeniu (36).

25 (Epilog)

Powrót w rodzinne strony nieznacznie tylko poprawił Twoją sytuację. Bater, podobnie jak inne miasta cesarstwa, zostało już opanowane przez technokratów i ich zauszników zajmujących wszystkie ważniejsze szczeble w administracji miejskiej. Nie zapomniano o podejściu Twojej siostry do członków zwycięskiej frakcji, a sytuację dodatkowo pogarsza fakt, że ta dumna kobieta nie próbuje nawet udawać sympatii do technokratów, nadal uparcie krytykując ich program. Nie skutkuje nawet odebranie jej ponad połowy fabryk pod pretekstem spiskowania i wyzysku załogi. Jej ślepy, nienawistny upór tylko wzmaga reakcje rozwścieczonych urzędników, a konsekwencje tego ponosisz również Ty. Wybuch wojny sprawił, iż znalazłeś się w naprawdę nieciekawym położeniu. Jako brat lokalnej, znienawidzonej buntowniczki możesz być pewny wcielenia do armii i udziału w rychłym szturmie na Megiddo.

Istotnie, nie mijają dwa dni od ogłoszenia rozpoczęcia działań wojennych, a puka do Ciebie oddział straży miejskiej. Otrzymujesz wezwanie, zaś intruzi są na tyle uprzejmi, że proponują Ci wskazanie drogi do formującego się obozu szkoleniowego, gdzie zmierzają też liczni inni przymusowi ochotnicy z Bater (21).

26 (Epilog)

Naciskasz kilkukrotnie na spust, słysząc miarowe kliknięcia uderzanych, pustych łusek. Na twarzy Twojej niedoszłej ofiary maluje się nienawiść, której daje upust głośnym wrzaskiem:

– Naprawdę myślałeś, że ktoś zostawiłby na widoku nabitą broń w mojej komnacie? Ty psie! Jeszcze dziś staniesz przed plutonem egzekucyjnym!

Starzec milknie, gdy widzi, jak Twój strach gwałtownie przemienia się w ponurą determinację. Kiedy do komnaty wchodzi zaalarmowany krzykiem strażnik, nacierasz na Imperatora. Bez trudu podrywasz z miejsca zdezorientowanego starca, dosłownie wbijając go w witraż. Przerażony władca, wrzeszcząc przez kilka sekund, z impetem uderza w bruk. Ledwie krok dzieli Cię od podzielenia losu Twojej ofiary, gdy obracasz się w stronę strażnika, który właśnie dobył broni. Wiesz, że tym razem rewolwer na pewno jest naładowany.

– Ani drgnij! – syczy przez zęby mężczyzna.

– Bo co, zastrzelisz mnie? – pytasz drwiąco. – Równie dobrze mogę skoczyć.

– Nie zależy ci na życiu?

– Domyślam się, że to, co dla mnie przygotują, będzie tylko wegetacją. Wolę szybką śmierć.

– Powiedz chociaż, dlaczego to zrobiłeś?!

Przez chwilę zastanawiasz się nad odpowiedzią, w końcu mają to być Twoje ostatnie słowa. Wreszcie wzruszasz ramionami i z uśmiechem na ustach oświadczasz:

– Bo mogłem.

Lot nie trwa długo, a impet uderzenia niemal natychmiast pozbawia Cię przytomności. Umierasz, lecz pamięć po Tobie trwa wieki. Niezwykłym zrządzeniem losu, w czterdzieści lat po Twojej śmierci, pewien malarz tworzy dzieło zatytułowane Wola, które ukazuje Twój sławetny skok. Przez wiele pokoleń to arcydzieło przypomina wszystkim oglądającym je ludziom nie tylko kunszt jego twórcy, ale również Ciebie. Tak oto, chociaż nie przy pomocy swojego pędzla, zapisałeś się na kartach historii.

Ukończyłeś grę książkową Tło zdobywając jedno z alternatywnych zakończeń. To nosi tytuł: Skok do historii. Możesz jeszcze wielokrotnie zagrać w Tło, aby poznać inne zakończenia naszej wspólnej historii oraz prowadzące do nich ścieżki fabularne. Pamiętaj tylko, że nie czeka na Ciebie to jedno, jedyne „właściwe” zakończenie! Zawarta na tych stronach opowieść toczy się i kończy w zgodzie z podejmowanymi przez Ciebie decyzjami, w zgodzie z Twoją wolą! Tym razem Twoje decyzje doprowadziły Cię tutaj. Gratuluję i dziękuję za czas poświęcony mojej grze książkowej.

Beniamin Muszyński

27 (Epilog)

Przestarzała broń wciąż jest śmiertelnie niebezpieczna. W ogłuszającym huku wystrzału napastnik pada na podłogę, konwulsyjnie chwytając się za pierś. Przez moment chcesz zabrać zabitemu jego broń, ale uznajesz, że imperialni żołnierze instynktownie będą strzelać do każdego uzbrojonego nieprzyjaciela. Zabierasz trochę oszczędności oraz dokument poświadczający, że jesteś obywatelem cesarstwa. Silli każesz nałożyć na siebie najbrzydszą chustę jaką posiada, żeby choć trochę ukryć jej niezwykłą urodę przed oczami Twoich rodaków.

Przekradacie się uliczkami ogarniętego szałem zabijania miasta w stronę centrum, z przerażeniem przypominając sobie budynki, które jeszcze przed świtem stały tam, gdzie obecnie płoną rumowiska. Mijając przecznicę, niemal wpadacie na samotnego, przerażonego żołnierza Imperium, który najpierw krzycząc, odbiega kawałek, a chwilę potem, opanowując strach, odwraca się gotów do strzału. Czujesz jak drętwieją Ci mięśnie: ten młodzik z szaleństwem w oczach strzeli, jesteś tego pewien. Celuje wprost w Sillę i chociaż przeklinasz się za tę myśl, wiesz, że jej śmierć może dać Ci kilka cennych sekund na ucieczkę (28). Mógłbyś zrobić dla niej to samo wpychając ją do uliczki, z której wyszliście, i przyjmując kulę na siebie (10). Ktoś musi umrzeć, a gdy napastnik naciska spust, zmusza Cię do podjęcia błyskawicznej decyzji.

28 (Epilog)

Rzucasz się pędem przed siebie, słysząc za sobą wystrzał i bolesny, śmiertelny jęk kobiety. Nie zwalniasz tempa ani na chwilę, przecinając kolejne uliczki, nie raz ledwie o kilka kroków mijając jedną z walczących stron. Wokół Ciebie świszczą niosące śmierć kule, lecz jakimś cudownym zrządzeniem losu unikasz ich, wytrwale biegnąc w stronę swoich. W końcu Twoje wysiłki zostają zwieńczone sukcesem (35A).

29 (Epilog)

Strzelasz. Kula gładko wchodzi w pierś Twojej ofiary, która przez chwilę charcząc i plując krwią, rzuca się spazmatycznie, nim wreszcie cichnie i nieruchomieje. To wszystko. Zabiłeś go. Na zewnątrz w tej samej chwili umiera i zabija tysiące ludzi, ale wszystko to nie na najmniejszego znaczenia. Czysta statystyka do raportów i nauki historii – mruczysz do siebie. Przez moment celujesz gniewnie w sztalugę, ale nie masz dość siły, żeby pociągnąć za spust. Opuszczasz broń i wychodzisz. Teraz jesteś już prawdziwym żołnierzem (12).

30 (Epilog)

– Osobiście wolałbym przeżyć – szepczesz do stojącego obok towarzysza niedoli.

Niestety, kiepsko wybrałeś słuchacza. Mężczyzna zamiast przytaknąć, z odrazą w głosie woła:

– Życie jest dla ciebie ważniejsze niż obowiązek wobec narodu?!

– Co się tam dzieje?! – pyta gniewnie dowódca.

– Ten tutaj gardzi żołnierskimi obowiązkami! – krzyczy wściekle „prawdziwy” żołnierz, wskazując na Ciebie.

– Podejdź tu! – nakazuje Ci dowódca.

Spełniasz jego rozkaz, rzucając przy tym pełne nienawiści spojrzenie dumnemu z siebie donosicielowi. Gdy stajesz przed obliczem zwierzchnika, ten długo mierzy Cię sondującym spojrzeniem i wyrokuje:

– Nie wierzysz w to, co tu robimy, prawda? Myślisz, że kogoś za trzysta lat będzie obchodziło, co czujesz w tej chwili? Twoje dzieci będą mogły się szczycić, że ich pradziad walczył pod Megiddo. Tylko to się liczy, żołnierzu, historia, przyszłość!

– Jeśli zginę, nie będę miał dzieci – odpierasz spokojnie. (13)

– W takim razie chętnie posłużę za tło historii. Dobry groteskowy koniec dla malarza. (32)

31 (Epilog)

Bez słowa opuszczasz broń i ruszasz ku wyjściu, odprowadzony pełnym wdzięczności głosem malarza:

– Namaluję cię, nieznajomy. Złamię prawo mojego ludu i namaluję człowieka. Ciebie!

– Do tego czasu nie daj się zabić.

Wychodzisz na ulicę, ponownie przystawiając karabin do ramienia. Niemal wpadasz na biegnącego gdzieś żołnierza, który wskazuje na jedną z uliczek, krzycząc:

– Stawaj tam i pilnuj wejścia!

Podbiegasz we wskazane miejsce, omal nie ginąc od kuli. Pocisk strzaskał kawałek ściany kilka centymetrów nad Twoją głową. Wiedziony bardziej odruchem niż racjonalną decyzją strzelasz kilka razy, trafiając oddalonego o jakieś piętnaście metrów napastnika w korpus. Strzelba myśliwska wypada z bezwładnych rąk kobiety, która z krzykiem pada na bruk. Więc na tym to polega – mamroczesz bez cienia współczucia w głosie. – Ciągle kupować swoje życie za cenę czyjegoś. W każdej chwili gotowy oddać kolejny strzał, ruszasz powoli w dół uliczki, w stronę kakofonii jęków, wystrzałów i dusznego, pełnego dymu powietrza (12).

32 (Epilog)

Mężczyzna rzuca Ci lekceważące spojrzenie, mówiąc:

– Doskonale! Dostaniesz na to szansę. Wracaj do szeregu, i to pierwszego!

– To nie mój szereg.

– Co powiedziałeś?

– Zmieniając szereg pozbawię go jednego członka, przed atakiem liczba ludzi w szeregach musi być zgodna z planem bitwy. Słyszałem o tym na szkoleniu.

– Proszę! Żołnierz znający regulamin, chlubny wyjątek! W takim razie może po prostu przeniosę kogoś z pierwszego szeregu na twoje miejsce, co?

– Pan jest dowódcą. (34)

– Wolałbym nie. (24)

33 (Epilog)

Zwlekasz kilka sekund, co wystarcza, aby nieznajomy nacisnął spust. Trzask zwalnianego mechanizmu i cichy świst poprzedza śmiertelny jęk. Przerażony, spoglądasz w stronę drzwi, w których stoi jeden z żołnierzy Imperium. Nieszczęśnik jest bardzo młody, nie wygląda na więcej niż dwadzieścia lat. Wypuszcza z rąk karabin, zaciskając palce prawej dłoni na tkwiącej w okolicach serca strzale. Z łoskotem upada na ziemię, charcząc przez chwilę krwią, potem nieruchomieje zupełnie. Tymczasem jego zabójca, śmiertelnie przerażony, odrzuca na bok bezużyteczną broń i spogląda prosto w wylot Twojej lufy. Z nerwowo drżącym w okolicach spustu palcem zastanawiasz się, czy zabić go (29), czy darować mu życie (31).

34 (Epilog)

– Wreszcie zaczynasz rozumieć. Do szeregu! Swojego.

Z wyrazem niezmiernej ulgi na twarzy zajmujesz szybko swoje miejsce, brutalnie popychając przy tym mężczyznę, który Cię wydał. W ciszy oczekujecie na rozpoczęcie ostrzału i sygnał do ataku. Wkrótce rozbrzmiewa huk dział, a mur pada jak dziecięca zabawka zmieciona z powierzchni ziemi silnym kopnięciem. Grają trąby, zdrajca szturcha Cię silnie w bok kolbą, szepcząc drżącym głosem:

– Nie dajmy się zabić. Jestem Garl.

Chcesz zdradzić mu swoje imię, lecz nie ma już na to czasu, ruszacie w stronę wyrwy w murze. Rozpoczął się szturm (17).

35 (Epilog)

Nienawidząc się za własne tchórzostwo, porywasz ze stołu cenny dokument i uciekasz, słysząc przez moment straszny, pełny lęku wrzask Silli, który natychmiast ucisza głuchy odgłos uderzenia, a potem trzask rwanego materiału. Oddalasz się od swojego dawnego domu tak szybko, jak to jest możliwe. Nie zachowujesz żadnych środków ostrożności, na skutek czego zostajesz kilkukrotnie, przez obie strony, ostrzelany. O dziwo, wszelkie pociski mijają Cię, zupełnie jakby plugawy układ zawarty z gwałcicielami w jakiś sposób chronił Cię od śmierci (A).

A

Kiedy trafiasz pod mur miejski, gdzie urządzono tymczasowy punkt pierwszej pomocy dla najciężej rannych żołnierzy Imperium, jak szaleniec wymachujesz dokumentem, wrzeszcząc:

– Jestem z wami, jestem z wami!

Ktoś obala Cię na ziemie, inny przegląda pismo, a Ty, łkając, mamroczesz:

– Zamknęli mnie, nic nie mogłem zrobić, nic. Ocaliliście mnie! Bohaterowie! Bohaterowie!

Jeden z żołnierzy przyjacielsko klepie Cię po ramieniu, inny mówi, że już po wszystkim. Jesteś uratowany, żyjesz. Najbliższe godziny spędzasz w stanie całkowitego odrętwienia, zupełnie nie reagując na zewnętrze bodźce. Pod wieczór, kiedy całe miasto jest już zdobyte, zostajesz przydzielony do pierwszej grupy rannych, zmierzających do Bater. Zajmujesz miejsce w jednym z odkrytych wozów, pełnym brudnych, niedbale zabandażowanych ludzi. Zapach krwi i potu towarzyszy Ci przez całą drogę powrotną. Pierwszego dnia podróży dochodzi do tego odór powoli rozkładających się ciał tych, którzy nie przetrzymali całonocnej jazdy. Wraz z tym ponurym orszakiem śmierci wracasz w rodzinne strony (18).

36 (Epilog)

Wraz z innymi wpadasz przez poczerniałą szczelinę w murze wprost pod liczne lufy zdesperowanych obrońców. Stara broń grzmi głośno, na moment przysłaniając wszystko chmurą białawego dymu. Wraz z innymi, którym jakimś cudem udało się przetrwać tę salwę, strzelasz na oślep, aż do skończenia zapasu nabojów. Nawałnica pocisków waszej szybkostrzelnej broni dosłownie zmiata obrońców z ich pozycji. Kucasz przy jednym z murów i drżącymi dłońmi ładujesz do komory karabinu osiem pocisków. Rychtowanie broni zajmuje Ci znacznie mniej czasu niż podczas szkolenia, gdy groźba nagłej śmierci nie motywowała do panicznego pośpiechu. Dołączasz do najbliższej grupy żołnierzy zmierzającej w dół ulicy, z której dochodzą do was odgłosy zaciętej wymiany ognia. W pewnym momencie mijacie wąską, pustą odnogę, odchodzącą od „waszej” ulicy. Przystajesz na chwilę zastanawiając się, czy nie „skryć się” (22) tutaj przez jakiś czas, zamiast iść wprost pod ogień nieprzyjaciół (12). Jedynym minusem tego rozwiązania jest to, że odłączysz się od grupy, a, jak pamiętasz ze szkolenia, samotny nieprzyjaciel to kuszący cel nawet dla fatalnie wyszkolonego żołnierza.

Table of Contents

Przedmowa

Cykl Megiddo

Wprowadzenie

Uwikłany

Na własny rachunek

Epilog

29

42

70

38

36

54

56

66

69

A

62

39

71

3

14

40

46

64

8

34

5

21

24

B

48

58

35

51

25

49

33

41

27

30

22

26

52

37

16

18

60

68

65

4